बदलत्या हवामानाचा फटका: जनावरांमध्ये आजार वाढले, दूध उत्पादन घटले; शेतकऱ्यांवर उपचार खर्चाचा वाढता भार
बदलत्या हवामानाचा फटका: जनावरांमध्ये आजार वाढले, दूध उत्पादन घटले; शेतकऱ्यांवर उपचार खर्चाचा वाढता भार
हवामानातील अनिश्चित बदलांमुळे जनावरांमध्ये ताप, सर्दी, पचनाचे विकार वाढले असून दूध उत्पादन घटले आहे. उपचार खर्च वाढल्याने शेतकरी आर्थिक अडचणीत सापडले आहेत, तज्ज्ञांनी काळजी घेण्याचे आवाहन केले.
पुणे १५ फेब्रुवारी २०२६ :सध्या राज्यातील ग्रामीण भागात बदलत्या हवामानाचा मोठा परिणाम पशुधनावर होताना दिसत आहे. दिवसा वाढणारी उष्णता आणि रात्री व पहाटे जाणवणारी थंडी यामुळे जनावरांच्या आरोग्यावर विपरीत परिणाम होत असून विविध आजारांचे प्रमाण वाढले आहे. परिणामी दूध उत्पादनात घट झाली असून शेतकऱ्यांवर उपचार खर्चाचा अतिरिक्त आर्थिक भार पडत आहे.
हवामानातील अचानक बदलांमुळे जनावरांची रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होत असल्याचे पशुवैद्यकीय तज्ज्ञांचे मत आहे. विशेषतः ताप, सर्दी, खोकला, पचनाचे विकार आणि अशक्तपणा यांसारख्या समस्या मोठ्या प्रमाणावर दिसून येत आहेत. या आजारांमुळे जनावरांची भूक कमी होते, त्यांची कार्यक्षमता घटते आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे दूध उत्पादनात लक्षणीय घट होते. दूध उत्पादनावर अवलंबून असलेल्या शेतकऱ्यांसाठी ही गंभीर समस्या ठरत आहे.
ग्रामीण भागातील अनेक शेतकऱ्यांनी सांगितले की, गेल्या काही आठवड्यांपासून जनावरांच्या आरोग्यात बिघाड दिसून येत आहे. तापमानातील तीव्र चढउतारामुळे जनावरांना ताण येतो आणि त्यामुळे त्यांची शारीरिक स्थिती कमजोर होते. यामुळे पशुवैद्यकीय उपचार घेणे आवश्यक बनते. औषधे, इंजेक्शन आणि तपासणी यासाठी मोठा खर्च करावा लागत असून आधीच आर्थिक अडचणीत असलेल्या शेतकऱ्यांवर अतिरिक्त ताण निर्माण झाला आहे.
पशुवैद्यकीय तज्ज्ञ डॉ. विजय साळुंखे यांनी सांगितले की, सध्याच्या बदलत्या हवामानामुळे जनावरांमध्ये ताप, सर्दी आणि पचनाचे विकार वाढले आहेत. अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांनी गोठे स्वच्छ आणि कोरडे ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे. तसेच नियमित लसीकरण करणे आणि कोणतीही लक्षणे दिसल्यास तात्काळ पशुवैद्यकीय सल्ला घेणे गरजेचे आहे. वेळेवर उपचार केल्यास गंभीर आजार टाळता येऊ शकतात.
डॉ. अनिल डांगे यांनीही सांगितले की, दिवसा उष्णता आणि रात्री थंडीमुळे जनावरांवर शारीरिक ताण येतो. त्यामुळे संतुलित आहार, स्वच्छ पाणी आणि योग्य निवारा देणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. तसेच शरीराची ताकद वाढवण्यासाठी आवश्यक पूरक आहार देणे फायदेशीर ठरते. शेतकऱ्यांनी स्वतः उपचार करण्याऐवजी तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखालीच उपचार करावेत, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
ग्रामीण भागात अनेक ठिकाणी गोठ्यांची योग्य व्यवस्था नसल्यामुळे आणि स्वच्छतेचा अभाव असल्यामुळेही आजारांचे प्रमाण वाढत आहे. ओलसर वातावरण, अस्वच्छ जागा आणि अपुरी देखभाल यामुळे संसर्गजन्य आजारांचा धोका अधिक वाढतो. त्यामुळे गोठ्यांची स्वच्छता राखणे, कोरडी जागा उपलब्ध करून देणे आणि नियमित देखभाल करणे आवश्यक आहे.
दरम्यान, शेतकऱ्यांनी पशुवैद्यकीय विभागाकडून गावपातळीवर आरोग्य शिबिरे आयोजित करण्याची मागणी केली आहे. यामुळे जनावरांच्या आरोग्याची वेळेवर तपासणी होईल आणि आजारांचे प्रमाण कमी करण्यास मदत होईल. पशुधन हे शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नाचे महत्त्वाचे साधन असल्याने त्यांचे आरोग्य जपणे अत्यंत आवश्यक आहे.
बदलत्या हवामानाच्या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांनी अधिक सतर्क राहून जनावरांची योग्य काळजी घेणे गरजेचे आहे. वेळेवर लसीकरण, स्वच्छता, योग्य आहार आणि तज्ज्ञांचा सल्ला या गोष्टींचा अवलंब केल्यास जनावरांचे आरोग्य चांगले राहू शकते आणि दूध उत्पादनातील घट टाळता येऊ शकते.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
