“मानवी जीवनाशी खेळ चालणार नाही”५० खलाशांच्या सुटकेचे मुंबई उच्च न्यायालयाचे आदेश
“मानवी जीवनाशी खेळ चालणार नाही”५० खलाशांच्या सुटकेचे मुंबई उच्च न्यायालयाचे आदेश
अरबी समुद्रात तीन जहाजांवर अडकलेल्या ५० खलाशांना केवळ ३०० मिली पाण्यावर जगावे लागत असल्याची दखल घेत मुंबई उच्च न्यायालयाचे तातडीचे सुटकेचे निर्देश.
पुणे ०६ मे २०२६ : अरबी समुद्रात तीन जहाजांवर फेब्रुवारीपासून अडकून पडलेल्या ५० खलाशांच्या अमानुष परिस्थितीची दखल घेत मुंबई उच्च न्यायालय यांनी तातडीने त्यांच्या सुटकेचे आदेश दिले. “मानवी जीवनाशी खेळ चालणार नाही” असे ठाम शब्दांत नमूद करत न्यायालयाने राज्य सरकार आणि संबंधित यंत्रणांना सर्व कायदेशीर औपचारिकता पूर्ण करून खलाशांना मुक्त करण्याचे निर्देश दिले. न्यायालयाच्या या भूमिकेमुळे समुद्री क्षेत्रातील मानवी हक्कांचा प्रश्न पुन्हा एकदा केंद्रस्थानी आला आहे.
न्या. रवींद्र घुगे आणि न्या. हितेन वेणेगावकर यांच्या खंडपीठासमोर खलाशांना हजर करण्यात आले. त्यावेळी खलाशांनी जहाजांवरील भीषण परिस्थितीची माहिती दिली. अत्यल्प अन्नसाठा आणि दररोज केवळ ३०० मिली पाणी मिळत असल्याची आपबिती त्यांनी न्यायालयाला सांगितली. या परिस्थितीत त्यापैकी कोणालाही जहाजावर परतण्याची इच्छा नसल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. न्यायालयाने या निवेदनाची गंभीर दखल घेत मानवी जीवनाचे मोल अधोरेखित केले.
या प्रकरणात जहाजमालकांवर न्यायालयाने कठोर शब्दांत ताशेरे ओढले. “आपल्या घरातील पाळीव प्राण्यांनाही यापेक्षा अधिक पाणी मिळते; मग खलाशांना इतक्या कमी पाण्यावर कसे ठेवता?” असा सवाल खंडपीठाने उपस्थित केला. जहाजांची आणि व्यावसायिक कामांची काळजी करणाऱ्यांनी मानवी जीवांकडे दुर्लक्ष करणे अस्वीकार्य असल्याचे निरीक्षण नोंदवण्यात आले. प्रत्येकाला आयुष्य एकदाच मिळते आणि त्याची काळजी घेणे ही प्राथमिक जबाबदारी आहे, असेही न्यायालयाने ठामपणे म्हटले.
ही संपूर्ण कारवाई यलो गेट पोलीस ठाणे यांनी केलेल्या जप्तीपासून सुरू झाली. शहरापासून सुमारे ११ सागरी मैल अंतरावर अरबी समुद्रात अवैध इंधन तेल आणि डांबर हस्तांतरण होत असल्याच्या संशयावरून पोलिसांनी तीन जहाजे ताब्यात घेतली होती. MT Asphalt Star, MT Stellar Ruby आणि MT Al Jafzia अशी या जहाजांची नावे आहेत. या तिन्ही जहाजांवर मिळून ५० हून अधिक खलाशी अडकले होते.
या खलाशांपैकी सात जणांनी न्यायालयात हेबियस कॉर्पस याचिका दाखल केली होती. फेब्रुवारीपासून जहाजांवरच अडकून राहावे लागत असून अन्न-पाण्याचा अत्यंत तुटवडा असल्याचा दावा याचिकेत करण्यात आला होता. न्यायालयाने या याचिकेवर तातडीने सुनावणी घेत खलाशांच्या मूलभूत हक्कांचे संरक्षण करण्यासाठी हस्तक्षेप केला.
न्यायालयाने स्पष्ट निर्देश दिले की, खलाशांच्या सुटकेसाठी आवश्यक ती सर्व कायदेशीर प्रक्रिया त्वरित पूर्ण करावी आणि त्यांना सुरक्षित स्थळी हलवावे. जहाजमालकांनी त्यांच्या जहाजांची काळजी घ्यावी; मानवी जीवांची काळजी न्यायालय घेईल, अशी टिपण्णीही खंडपीठाने केली. या आदेशानंतर संबंधित यंत्रणा तत्काळ सक्रिय झाल्याची माहिती आहे.
या घटनेमुळे समुद्री कायदे, जप्त जहाजांवरील कर्मचाऱ्यांची जबाबदारी आणि मानवी हक्कांच्या अंमलबजावणीबाबत गंभीर प्रश्न निर्माण झाले आहेत. खलाशांना दीर्घकाळ जहाजांवर अमानुष परिस्थितीत ठेवणे ही केवळ प्रशासकीय त्रुटी नसून मानवी हक्कांचे उल्लंघन असल्याचे मत व्यक्त होत आहे. न्यायालयाच्या या हस्तक्षेपामुळे भविष्यात अशा घटनांकडे अधिक संवेदनशीलतेने पाहिले जाईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
