मिठीसह चारही नद्यांच्या शुद्धीकरणासाठी मुंबई महापालिकेचा ‘मेगा प्लॅन’ तयार
मिठीसह चारही नद्यांच्या शुद्धीकरणासाठी मुंबई महापालिकेचा ‘मेगा प्लॅन’ तयार
मुंबईतील मिठी, दहिसर, ओशिवरा आणि पोईसर नद्यांना पूर्वीचे वैभव मिळवून देण्यासाठी महापालिकेचा मेगा प्लॅन सज्ज; रुंदीकरण, खोलीकरण आणि पाणी शुद्धीकरणावर भर.
पुणे ३० डिसेंबर २०२५ :मुंबईसारख्या आंतरराष्ट्रीय शहरातही निसर्गाशी असलेले नाते जपण्याचा निर्धार मुंबई महानगरपालिकेने केला आहे. शहराच्या वेगवान शहरीकरणामुळे नाल्यांच्या स्वरूपात गेलेल्या मिठी, दहिसर, ओशिवरा आणि पोईसर या चार प्रमुख नद्यांना पुन्हा एकदा पूर्वीचे वैभव प्राप्त करून देण्यासाठी महापालिकेचा महत्त्वाकांक्षी ‘मेगा प्लॅन’ सज्ज झाला आहे. या प्रकल्पांतर्गत नद्यांचे रुंदीकरण, खोलीकरण, किनाऱ्यांचे संरक्षण, तसेच पाण्याची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी विशेष उपाययोजना राबवण्यात येणार आहेत.
कधीकाळी मुंबईच्या उपनगरांमध्ये या नद्या गावच्या नदीप्रमाणे स्वच्छ आणि जीवनवाहिनी होत्या. मात्र वाढते बांधकाम, सांडपाणी, औद्योगिक कचरा आणि अनियंत्रित अतिक्रमण यामुळे या नद्यांचे रूपांतर हळूहळू नाल्यांमध्ये झाले. परिणामी पावसाळ्यात पूरस्थिती, दुर्गंधी आणि आरोग्याच्या समस्या निर्माण होऊ लागल्या. या पार्श्वभूमीवर मुंबई महापालिकेने नद्यांच्या पुनरुज्जीवनासाठी दीर्घकालीन आणि समग्र आराखडा तयार केला आहे.
पालिकेच्या पर्जन्य जलवाहीनी विभागामार्फत सध्या नद्यांच्या रुंदीकरण आणि खोलीकरणाची कामे हाती घेण्यात आली आहेत. पाण्याचा प्रवाह मोकळा राहावा, गाळ साचू नये आणि पूरस्थितीचा धोका कमी व्हावा, हा यामागील मुख्य उद्देश आहे. त्याचबरोबर नदीकिनाऱ्यालगत संरक्षण भिंतींचे बांधकाम करून अतिक्रमण रोखण्यावरही भर दिला जाणार आहे.
मेगा प्लॅनमधील आणखी एक महत्त्वाचा घटक म्हणजे नद्यांमध्ये वाहणाऱ्या पाण्याची गुणवत्ता सुधारणे. यासाठी सांडपाणी थेट नदीत सोडले जाणार नाही, याची काटेकोर अंमलबजावणी केली जाणार आहे. सांडपाणी प्रक्रिया केंद्रांशी नद्यांचे जाळे जोडणे, औद्योगिक सांडपाण्यावर नियंत्रण ठेवणे आणि प्रदूषण करणाऱ्यांवर कडक कारवाई करणे, अशा उपाययोजना प्रस्तावित आहेत.
महापालिकेच्या या उपक्रमामुळे पर्यावरणीय समतोल राखण्यास मदत होणार असून, शहरातील जैवविविधतेलाही चालना मिळणार आहे. स्वच्छ नद्या केवळ सौंदर्य वाढवणार नाहीत, तर नागरिकांच्या आरोग्यासाठीही उपयुक्त ठरणार आहेत. नदीकिनारी हिरवळ, चालण्यासाठी पथ, सार्वजनिक जागा विकसित करण्याच्या योजनाही या प्रकल्पाचा भाग असण्याची शक्यता आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, शहरी नद्यांचे पुनरुज्जीवन हे केवळ पायाभूत सुविधांचे काम नसून, पर्यावरण संरक्षणाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल आहे. मुंबईसारख्या महानगरात नद्यांचे आरोग्य सुधारल्यास पावसाळ्यातील पूरस्थिती कमी होईल, भूजल पातळी सुधारेल आणि शहराचा पर्यावरणीय श्वास मोकळा होईल.
मिठी नदीसह दहिसर, ओशिवरा आणि पोईसर नद्यांना पूर्वीचे स्वच्छ, प्रवाही स्वरूप देण्याचा हा प्रयत्न यशस्वी ठरल्यास मुंबईसाठी तो मैलाचा दगड ठरेल. आधुनिकतेसोबत गावपण आणि निसर्ग जपण्याचा हा समतोल साधण्याचा महापालिकेचा मेगा प्लॅन नागरिकांच्या अपेक्षांना नक्कीच नवी दिशा देणारा ठरेल.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
