मुंबई–आग्रा महामार्गावरील श्री रेणुका देवी मंदिराची सुरक्षा रामभरोसे; हाय अलर्टमध्येही प्रशासनाची ढिलाई
मुंबई–आग्रा महामार्गावरील श्री रेणुका देवी मंदिराची सुरक्षा रामभरोसे; हाय अलर्टमध्येही प्रशासनाची ढिलाई
दिल्ली स्फोटानंतर देशभरात हाय अलर्ट असतानाही नाशिक जिल्ह्यातील चांदवड येथील श्री रेणुका देवी मंदिराची सुरक्षा अत्यंत हलगर्जी अवस्थेत; महत्त्वाच्या धार्मिक स्थळाकडे प्रशासनाचे दुर्लक्ष उघड.
सायली मेमाणे
११ नोव्हेंबर २०२५ : दिल्लीमध्ये झालेल्या स्फोटानंतर देशभरात सुरक्षा यंत्रणा सतर्क झाली असून केंद्र व राज्य सरकारकडून सर्व महत्त्वाच्या धार्मिक, पर्यटक व सार्वजनिक ठिकाणांवर ‘हाय अलर्ट’ जारी करण्यात आला आहे. महाराष्ट्रातही अनेक धार्मिक स्थळांवर अतिरिक्त सुरक्षा तैनात करण्यात आली आहे. मात्र नाशिक जिल्ह्यातील चांदवड येथे मुंबई–आग्रा महामार्गालगत डोंगररांगांमध्ये वसलेल्या श्री रेणुका देवी मंदिराची सुरक्षा व्यवस्था केवळ कागदोपत्री असल्याचे धक्कादायक वास्तव समोर आले आहे. साडेतीन पिठांपैकी ‘अर्ध पीठ’ म्हणून ओळखले जाणारे हे प्राचीन आणि अतिशय श्रद्धास्थानी मंदिर दररोज हजारो भाविकांनी गजबजलेले असते. अशा महत्त्वाच्या तीर्थस्थानाकडे सुरक्षा दृष्टीने केलेले दुर्लक्ष अत्यंत चिंताजनक मानले जात आहे.
मंदिराच्या प्रांगणात प्रवेशाच्या ठिकाणी कोणत्याही प्रकारची योग्य तपासणी यंत्रणा दिसत नाही. मेटल डिटेक्टर बंद अवस्थेत, सुरक्षा कर्मचारी अपुरे किंवा अनुपस्थित, CCTV कॅमेरे निकामी किंवा अपूर्ण कव्हरेज देणारे—अशा त्रुटींमुळे सुरक्षेचा संपूर्ण भार भाविकांच्या नशिबावर सोपविल्याचे दिसते. हाय अलर्ट काळात अशा त्रुटी उघड होणे म्हणजे गंभीर सुरक्षाभंग होय. दररोज मोठ्या संख्येने महिलांपासून वृद्धांपर्यंत अनेकजण या मंदिरात येतात, यात्रेकरूंची मोठी गर्दी असते; त्यामुळे सुरक्षा अत्यंत उच्च दर्जाची असणे आवश्यक आहे.
मुंबई–आग्रा महामार्ग हा राज्यातील सर्वाधिक वर्दळीचा मार्ग असून मंदिराच्या आसपास वाहतुकीची सतत हालचाल सुरू असते. अशा ठिकाणी दहशतवादी किंवा समाजविघातक घटकांची हालचाल होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. तरीदेखील स्थानिक प्रशासन, पोलिस विभाग व संबंधित देवस्थान व्यवस्थापन यांनी आवश्यक गस्त, तपासणी व्यवस्था, प्रवेश नियंत्रण यांसारखी मूलभूत पावले उचललेली दिसत नाहीत. केवळ दोन-तीन सुरक्षाकर्मचार्यांच्या उपस्थितीवर एवढ्या मोठ्या आणि ऐतिहासिक मंदिराची सुरक्षितता अवलंबून ठेवणे हे अत्यंत गंभीर दुर्लक्ष मानले जात आहे.
भाविकांकडूनही या परिस्थितीबाबत अस्वस्थता व्यक्त केली जात असून, “दररोज इतकी गर्दी, पण कुठेच तपासणी नाही. काही अपघात, दुर्घटना किंवा अनिष्ट घटना घडली तर जबाबदार कोण?” असा सवाल उपस्थित होत आहे. लोकांकडून प्रशासनाला सातत्याने लिखित व मौखिक तक्रारी दिल्या गेल्या असूनही अद्याप परिस्थितीत काहीही सुधारणा झाल्याचे चित्र नाही. मंदिर परिसरातील CCTV संरचना जुनी असून रात्रीच्या वेळी दृश्य स्पष्ट दिसत नसल्याचेही समोर आले आहे.
राज्यात धार्मिक स्थळांवरील सुरक्षा वाढविण्याचे आदेश असतानाही चांदवडमधील श्री रेणुका देवी मंदिरावर अजूनही प्रणालीबद्ध सुरक्षा राबवली गेलेली नाही. प्रवेशद्वारांना स्कॅनिंग यंत्रांचा अभाव, आवश्यक तैनाती नसणे, नियंत्रण कक्षाची गैरसोय, अग्निसुरक्षेची कमतरता—या सर्व त्रुटी कोणत्याही वेळी मोठ्या अनिष्ट घटनेला आमंत्रण ठरू शकतात. त्यामुळे स्थानिक नागरिक आणि भाविकांनी प्रशासनाकडून तातडीने पावले उचलण्याची मागणी केली आहे.
या ऐतिहासिक मंदिरावर भाविकांचा प्रचंड विश्वास आणि दररोजची मोठी गर्दी लक्षात घेता, सुरक्षा मजबुतीकरण ही विलंब न चालणारी बाब आहे. हाय अलर्ट काळातही ढिलाई होत असल्याने आगामी काळात राज्य शासन, जिल्हा प्रशासन आणि पोलिस यंत्रणांनी त्वरित उपाययोजना राबवून सुरक्षा मानके उंचावणे अत्यावश्यक ठरते. अन्यथा चांदवडसारख्या महत्त्वाच्या धार्मिक स्थळाला गंभीर धोका निर्माण होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
