मोठी बातमी! राज्यात 29 लाख विद्यार्थ्यांची अपार आयडी नोंदणी रखडली; 31 जानेवारीपर्यंत अंतिम मुदत
मोठी बातमी! राज्यात 29 लाख विद्यार्थ्यांची अपार आयडी नोंदणी रखडली; 31 जानेवारीपर्यंत अंतिम मुदत
महाराष्ट्रात तब्बल 29 लाख विद्यार्थ्यांची अपार आयडी नोंदणी अद्याप प्रलंबित. राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 अंतर्गत यू-डायस प्लस प्रणालीद्वारे 31 जानेवारीपर्यंत नोंदणीचे आदेश, शिक्षकांवर वाढलेले काम वाचा सविस्तर.
०४ जानेवारी २०२६ : महाराष्ट्रातील शिक्षण व्यवस्थेशी संबंधित एक महत्त्वाची आणि चिंताजनक बाब समोर आली असून राज्यातील तब्बल 29 लाखांहून अधिक विद्यार्थ्यांची अद्याप अपार आयडी नोंदणी झालेली नसल्याचे स्पष्ट झाले आहे. विद्यार्थ्यांचे डिजिटल ट्रॅकिंग, शैक्षणिक प्रगतीचे निरीक्षण आणि राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 अंतर्गत विविध शैक्षणिक सुधारणा प्रभावीपणे राबवण्यासाठी अपार आयडी नोंदणी बंधनकारक करण्यात आली आहे. मात्र, मोठ्या संख्येने विद्यार्थी या प्रक्रियेबाहेर राहिल्याने प्रशासनाची चिंता वाढली आहे.
महाराष्ट्र प्राथमिक शिक्षण परिषदेने याची गंभीर दखल घेत 31 जानेवारीपर्यंत सर्व अपूर्ण नोंदण्या पूर्ण करण्याचे स्पष्ट निर्देश दिले आहेत. राज्यात सध्या विविध महानगरपालिकांच्या निवडणुकांची प्रक्रिया सुरू असल्यामुळे मोठ्या प्रमाणावर शिक्षकांची निवडणूक कामासाठी नियुक्ती करण्यात आली आहे. अशा परिस्थितीत निवडणूक जबाबदाऱ्यांसोबतच अपार आयडी नोंदणीचे कामही युद्धपातळीवर पूर्ण करण्याची जबाबदारी शिक्षकांवर येऊन पडली आहे. त्यामुळे शिक्षकांना अक्षरशः तारेवरची कसरत करावी लागत असल्याचे चित्र आहे.
अपार आयडी ही प्रत्येक विद्यार्थ्याची एक युनिक डिजिटल ओळख असून तिच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांचा शैक्षणिक प्रवास पूर्वप्राथमिक स्तरापासून उच्च शिक्षणापर्यंत ट्रॅक करता येणार आहे. केंद्र सरकारच्या निर्देशानुसार ही नोंदणी यू-डायस प्लस प्रणालीच्या माध्यमातून केली जात आहे. 1 जानेवारी 2026 रोजीच्या यू-डायस प्लस अहवालानुसार राज्यातील एकूण 184 लाख 21 हजार म्हणजेच सुमारे 85.5 टक्के विद्यार्थ्यांचे अपार आयडी तयार झाले आहेत. तसेच 204 लाख 82 हजार म्हणजे जवळपास 95 टक्के विद्यार्थ्यांचे आधार व्हॅलिडेशन पूर्ण झाले असल्याची नोंद अहवालात आहे.
मात्र, पूर्वप्राथमिक आणि इयत्ता पहिलीतील विद्यार्थ्यांची नोंदणी मोठ्या प्रमाणावर रखडलेली असल्याचे समोर आले आहे. उपलब्ध आकडेवारीनुसार 29 लाख 8 हजार विद्यार्थ्यांनी अद्याप अपार आयडी काढण्यासाठी नोंदणीच केलेली नाही. ही बाब केंद्र सरकारच्या दृष्टीने अत्यंत गंभीर मानली जात असून राष्ट्रीय मुख्य सचिवांच्या अध्यक्षतेखाली होणाऱ्या बैठकीत राज्यातील अपार आयडी प्रगतीचा आढावा घेतला जाणार आहे.
केंद्र शासनाने राज्यातील प्रत्येक विद्यार्थ्याला अपार आयडी देण्याचे स्पष्ट निर्देश दिले असून त्यासाठी आवश्यक तांत्रिक सुविधा यू-डायस प्रणालीमध्ये उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत. महाराष्ट्र राज्य प्राथमिक शिक्षण परिषदेने दिलेल्या माहितीनुसार, अपार आयडी नोंदणीसाठी एका महिन्याचा कालावधी देण्यात आला असून प्रथम प्राधान्याने नववी ते बारावीच्या विद्यार्थ्यांची नोंदणी पूर्ण करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. या विद्यार्थ्यांचा शैक्षणिक डेटा, बोर्ड परीक्षा, प्रवेश प्रक्रिया आणि पुढील शिक्षणासाठी अपार आयडी महत्त्वाची ठरणार असल्याने त्यांच्याकडे विशेष लक्ष दिले जात आहे.
अपार आयडीच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक प्रगती, शाळाबदल, शिष्यवृत्ती, विविध शैक्षणिक योजना आणि भविष्यातील करिअर संधी यांचे एकत्रित डिजिटल रेकॉर्ड तयार होणार आहे. त्यामुळे ही नोंदणी केवळ औपचारिक नसून विद्यार्थ्यांच्या भविष्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची असल्याचे शिक्षण विभागाकडून वारंवार स्पष्ट केले जात आहे. 31 जानेवारीपर्यंत ही प्रक्रिया पूर्ण न झाल्यास राज्य सरकारवर केंद्राकडून दबाव वाढण्याची शक्यता असून शिक्षक, शाळा प्रशासन आणि पालक यांच्यासमोर मोठे आव्हान उभे राहिले आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
