राज्यातील पाच IAS अधिकाऱ्यांच्या बदल्या; त्रिगुण कुलकर्णी शिक्षण मंडळाचे नवे अध्यक्ष
राज्यातील पाच IAS अधिकाऱ्यांच्या बदल्या; त्रिगुण कुलकर्णी शिक्षण मंडळाचे नवे अध्यक्ष
स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर राज्यातील 5 IAS अधिकाऱ्यांच्या बदल्या. त्रिगुण कुलकर्णी यांची इयत्ता 10वी व 12वी शिक्षण मंडळाचे अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती; ते यापूर्वी यशदा उपमहासंचालक होते.
सायली मेमाणे
पुणे १९ नोव्हेंबर २०२५ : राज्यात आगामी स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांची तयारी वेगाने सुरू असून प्रशासनिक स्तरावर महत्त्वाचे बदल केले जात आहेत. निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर मंगळवारी राज्य सरकारने पाच सनदी अधिकाऱ्यांच्या (IAS) बदल्या केल्या आहेत. या बदल्या तातडीचे प्रशासनिक निर्णय आणि धोरणात्मक कारणांमुळे केल्याचे स्रोतांकडून समोर आले आहे.
जारी केलेल्या आदेशानुसार, त्रिगुण कुलकर्णी यांची इयत्ता 10वी व 12वी राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाच्या अध्यक्षपदी नियुक्ती करण्यात आली आहे. शिक्षण क्षेत्रातील हा अत्यंत महत्त्वाचा आणि जबाबदारीचा पदभार असून राज्यातील लाखो विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा प्रक्रियेवर त्याचा थेट प्रभाव असतो. त्रिगुण कुलकर्णी हे सध्या पुण्याच्या यशदा (YASHADA) या राज्यातील सनदी अधिकारी प्रशिक्षण संस्थेत उपमहासंचालक पदावर कार्यरत होते. प्रशासनिक अनुभव आणि शैक्षणिक व्यवस्थेतील त्यांच्या कार्यक्षमतेच्या आधारावर त्यांची ही निवड करण्यात आल्याचे सांगण्यात येत आहे.
राज्य शिक्षण मंडळ हे प्रत्येक वर्षी लाखो विद्यार्थ्यांच्या 10वी आणि 12वीच्या परीक्षा आयोजित करणारे सर्वात महत्त्वाचे शैक्षणिक मंडळ आहे. परीक्षांचे नियोजन, उत्तरपत्रिका तपासणी, निकाल जाहीर करणे, तसेच अभ्यासक्रमाशी संबंधित धोरणात्मक निर्णय या सर्व प्रक्रियांसाठी अध्यक्षपद महत्त्वपूर्ण मानले जाते. त्यामुळे अशा संवेदनशील पदासाठी अनुभवी IAS अधिकाऱ्याची निवड झाल्याने शिक्षण क्षेत्रात सकारात्मक वातावरण निर्माण झाल्याचे तज्ज्ञांची प्रतिक्रिया आहे.
इतर IAS अधिकाऱ्यांच्या बदल्यांबाबतचे तपशील लवकरच सार्वजनिक होण्याची अपेक्षा आहे. निवडणुका तोंडावर असल्याने प्रशासनात गती, पारदर्शकता आणि अंमलबजावणी क्षमता वाढवण्यासाठी अशा बदल्या सामान्यत: केल्या जातात. जिल्हा पातळीवर आणि विभागीय कार्यक्षेत्रात अधिकाऱ्यांची नवीन बदलीमुळे कामकाजात आवश्यक ते बदल केले जातील, अशी माहिती सूत्रांकडून मिळाली आहे.
राज्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्था निवडणुका हे मोठ्या प्रमाणावर व्यवस्थापनाचे काम असून त्यासाठी प्रशासकीय अधिकाऱ्यांची प्रभावी नेमणूक अत्यावश्यक मानली जाते. निवडणूक यंत्रणेच्या सुयोग्य कार्यान्वयनासाठी जिल्हाधिकारी, उपजिल्हाधिकारी, मनपा आयुक्त, सहाय्यक आयुक्त यांसारख्या अनेक पदांची फेरबदल सामान्य असते. त्यामुळे सध्याच्या बदल्यांचा संदर्भही निवडणुका पार पाडताना स्थिर आणि सक्षम यंत्रणा उभी करण्यासाठी असल्याचे मानले जाते.
त्रिगुण कुलकर्णी यांच्या नेतृत्वाखाली परीक्षाव्यवस्थापन अधिक वेगवान, तंत्रज्ञानाधारित आणि पारदर्शक होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. मागील काही वर्षांत परीक्षा पद्धती, डिजिटल मूल्यांकन, ऑनलाईन सुविधा आणि प्रशासनिक सुधारणा यांमध्ये अनेक बदल झाले आहेत. या सर्व प्रक्रियांना अधिक सक्षमपणे पुढे नेण्यासाठी अनुभवी प्रशासकाची गरज होती आणि त्या भूमिकेसाठी कुलकर्णी योग्य निवड असल्याचे शिक्षण विभागातील अधिकारी सांगतात.
राज्यातील इतर चार IAS अधिकाऱ्यांच्या बदल्यांमुळेही विभागीय कामकाजावर परिणाम होणार असून संबंधित विभागांना नवीन कार्यसंघासोबत समन्वय साधत काम करावे लागणार आहे. बदल्या होताच संबंधित अधिकाऱ्यांना तत्काळ पदभार स्वीकारण्याचे निर्देश दिले गेले आहेत.