रिक्षा-टॅक्सी चालकांसाठी मोठा नियम! व्यवहारिक मराठी ज्ञान अनिवार्य नियमभंग केल्यास परवाना निलंबित
रिक्षा-टॅक्सी चालकांसाठी मोठा नियम! व्यवहारिक मराठी ज्ञान अनिवार्य नियमभंग केल्यास परवाना निलंबित
महाराष्ट्रात रिक्षा, टॅक्सी आणि ॲप-कॅब चालकांसाठी व्यवहारिक मराठीचे ज्ञान अनिवार्य करण्यात आले. नियमभंग केल्यास परवाना ३ महिन्यांपर्यंत निलंबित होऊ शकतो.
पुणे १२ ऑगस्ट २०२६ : महाराष्ट्रातील रिक्षा, टॅक्सी आणि ॲप-आधारित कॅब चालकांसाठी महत्त्वाचा नियम लागू करण्यात आला आहे. प्रवाशांशी प्रभावीपणे संवाद साधता यावा, यासाठी संबंधित चालकांकडे व्यवहारिक मराठी भाषेचे ज्ञान असणे आता अनिवार्य करण्यात आले आहे. महाराष्ट्र मोटार वाहन नियम, १९८९ मध्ये करण्यात आलेल्या सुधारणांमुळे ही अट अधिक स्पष्ट झाली असून, नियमांचे पालन न करणाऱ्या चालकांविरोधात परवाना प्राधिकरणाला कारवाई करण्याचे अधिकार देण्यात आले आहेत. या निर्णयाची माहिती परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी दिली आहे.
Maharashtra Motor Vehicles (Amendment) Rules, 2026 अंतर्गत महाराष्ट्र मोटार वाहन नियम, १९८९ मध्ये विविध बदल करण्यात आले आहेत. या सुधारणांमध्ये प्रवासी वाहतूक करणाऱ्या रिक्षा, टॅक्सी तसेच इलेक्ट्रॉनिक मीटर असलेल्या ॲप-आधारित मोटार कॅबच्या चालकांसाठी व्यवहारिक मराठीच्या ज्ञानाची अट स्पष्ट करण्यात आली आहे. त्यामुळे संबंधित अधिकृतता मिळवताना चालकाला केवळ इतर आवश्यक पात्रता पूर्ण करणे पुरेसे राहणार नसून मराठी भाषेचे व्यवहारिक ज्ञानही आवश्यक असणार आहे.
सुधारित नियम ४ मधील तरतुदीनुसार संबंधित अधिकृततेसाठी अर्ज करणाऱ्या व्यक्तीकडे मराठी भाषेचे कार्यकारी किंवा व्यवहारिक ज्ञान असणे आवश्यक राहणार आहे. यासाठी नियमामध्ये ‘working knowledge of Marathi language’ असा स्पष्ट उल्लेख करण्यात आला आहे. या बदलामुळे प्रवासी आणि चालक यांच्यात स्थानिक भाषेत संवाद साधण्याच्या आवश्यकतेला अधिकृत नियमांच्या चौकटीत स्थान मिळाले आहे.
ॲप-आधारित इलेक्ट्रॉनिक मीटर असलेल्या मोटार कॅबच्या चालकांसाठी नियम २२ मध्ये स्वतंत्र तरतूद करण्यात आली आहे. नव्या नियम २२(३ए) नुसार अशा कॅबच्या अधिकृत चालकाला मराठी भाषेचे व्यवहारिक ज्ञान असणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. संबंधित चालकाकडे आवश्यक मराठी ज्ञान नसल्याचे आढळल्यास परवाना प्राधिकरणाला कारणे नोंदवून कारवाई करता येणार आहे.
नियमभंग केल्यास संबंधित चालकाच्या ड्रायव्हिंग लायसन्सवरील संबंधित अधिकृतता जास्तीत जास्त तीन महिन्यांपर्यंत निलंबित करण्याची तरतूद करण्यात आली आहे. निलंबनानंतरही चालकाने नियमांचे सातत्याने पालन केले नाही, तर संबंधित अधिकृतता रद्द करण्याचा अधिकारही प्राधिकरणाला देण्यात आला आहे. त्यामुळे मराठी भाषेच्या अटीकडे दुर्लक्ष करणाऱ्या चालकांसाठी हा नियम महत्त्वाचा ठरणार आहे.
ही अट केवळ चालकांपुरती मर्यादित ठेवण्यात आलेली नाही. सुधारित नियम ७८ नुसार संबंधित परमिटधारकाकडेही मराठी भाषेचे व्यवहारिक ज्ञान असणे आवश्यक राहणार आहे. त्याचप्रमाणे ॲप-आधारित इलेक्ट्रॉनिक मीटर असलेल्या मोटार कॅबच्या परमिटच्या नूतनीकरणासाठीही मराठी भाषेचे व्यवहारिक ज्ञान आवश्यक करण्यात आले आहे. संबंधित प्राधिकरणाला हे ज्ञान समाधानकारक पातळीचे असल्याची खात्री असणे अपेक्षित आहे.
या सुधारणांमुळे रिक्षा, टॅक्सी आणि ॲप-कॅब क्षेत्रातील नियम अधिक स्पष्ट करण्यात आल्याचा दावा परिवहन विभागाकडून करण्यात आला आहे. प्रवाशांशी संवाद साधताना त्यांच्या सूचना, अडचणी आणि आवश्यक माहिती समजून घेण्यासाठी चालकाला स्थानिक भाषेचे ज्ञान असणे उपयुक्त ठरू शकते. विशेषतः प्रवाशांच्या सुरक्षिततेशी संबंधित परिस्थितीत चालक आणि प्रवासी यांच्यात स्पष्ट संवाद होणे महत्त्वाचे असते.
दरम्यान, या सुधारणांना ‘महाराष्ट्र मोटार वाहन कायदा-२०२६’ असे संबोधणे योग्य नाही. अधिकृत अधिसूचनेत या बदलांचा उल्लेख ‘Maharashtra Motor Vehicles (Amendment) Rules, 2026’, म्हणजेच ‘महाराष्ट्र मोटार वाहन (सुधारणा) नियम, २०२६’ असा करण्यात आला आहे. हे बदल मोटार वाहन अधिनियम, १९८८ अंतर्गत महाराष्ट्र मोटार वाहन नियम, १९८९ मध्ये करण्यात आले आहेत.
मराठी भाषेच्या ज्ञानाबाबत पूर्वी नियमांमध्ये असलेल्या संदिग्धतेमुळे काही प्रकरणांमध्ये अंमलबजावणीबाबत प्रश्न उपस्थित झाले होते. त्यानंतर नियमांमध्ये आवश्यक स्पष्टता आणण्यात आली आहे. परिवहन विभागाच्या म्हणण्यानुसार, नव्या सुधारणांमुळे व्यवहारिक मराठीची अट अधिक स्पष्टपणे लागू करण्याचा मार्ग मोकळा होणार आहे.
या निर्णयामुळे महाराष्ट्रात प्रवासी वाहतूक करणाऱ्या व्यावसायिक चालकांसाठी मराठी भाषेचे महत्त्व वाढले आहे. मात्र, या नियमाची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी कशी केली जाते, व्यवहारिक मराठीचे मूल्यमापन कोणत्या पद्धतीने केले जाते आणि नियमभंगाच्या कारवाईची प्रक्रिया कशी राबवली जाते, हेही महत्त्वाचे ठरणार आहे. शासनाच्या या निर्णयामुळे प्रवासी आणि चालक यांच्यातील संवाद अधिक सुलभ करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला असून, आगामी काळात त्याची अंमलबजावणी कशी होते याकडे सर्वांचे लक्ष राहणार आहे.
Also Read: Pune’s Latest Information
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
