शक्तीपीठ द्रुतगती मार्ग: महाराष्ट्रातील 13 जिल्ह्यांतून जाणारा नागपूर–गोवा एक्स्प्रेसवेचा संपूर्ण रूटमॅप
८५६ किमी लांबीचा शक्तीपीठ द्रुतगती मार्ग नागपूर ते सिंधुदुर्ग असा 13 जिल्ह्यांतून जाणार. सुधारित आराखडा, जिल्हानिहाय मार्ग, फायदे आणि प्रकल्पाची सद्यस्थिती जाणून घ्या.
पुणे २३ एप्रिल २०२६ : महाराष्ट्राच्या पायाभूत सुविधा विकासात आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा ठरणारा शक्तीपीठ द्रुतगती मार्ग राज्याच्या आध्यात्मिक आणि आर्थिक नकाशाला नवे परिमाण देणार आहे. सुमारे ८५६ किलोमीटर लांबीचा हा प्रवेश-नियंत्रित ग्रीनफिल्ड एक्स्प्रेसवे नागपूर विभागातील वर्धा जिल्ह्यातील पवनार येथून सुरू होऊन सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील पात्रदेवी येथे, गोवा सीमेपाशी, संपणार आहे. या मार्गाला “शक्तीपीठ” असे नाव देण्यात आले असून, तो राज्यातील प्रमुख शक्तीपीठे आणि अनेक तीर्थक्षेत्रांना जोडतो. समृद्धी महामार्गानंतर राज्यात उभारला जाणारा हा सर्वात लांब द्रुतगती मार्ग मानला जात आहे.
सुधारित आराखड्यानुसार हा मार्ग आता 13 जिल्ह्यांतून जाणार आहे. सुरुवात वर्धा/नागपूर परिसरातून होऊन मार्ग यवतमाळ, हिंगोली, नांदेड, परभणी, बीड, लातूर, धाराशिव, सोलापूर, सांगली, सातारा, कोल्हापूर मार्गे सिंधुदुर्गपर्यंत पोहोचेल. शेतकऱ्यांच्या विरोधानंतर एप्रिल २०२६ मध्ये मार्गात बदल करण्यात आले आणि पहिल्यांदाच सातारा जिल्ह्याचा समावेश करण्यात आला. साताऱ्यातील मान आणि खटाव तालुक्यांतून हा मार्ग जाणार असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे. या बदलामुळे सुपीक जमिनीवरील परिणाम कमी करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.
हा एक्स्प्रेसवे विदर्भ आणि मराठवाड्यासारख्या अंतर्गत भागांना थेट कोकण किनाऱ्याशी जोडेल. सध्या नागपूर ते गोवा प्रवासासाठी १८ ते २१ तासांचा कालावधी लागतो; मार्ग पूर्ण झाल्यावर हा प्रवास ८ ते ९ तासांत पूर्ण होण्याचा अंदाज आहे. सुधारित रस्ते, कमी वळणे आणि उच्च दर्जाची रचना यामुळे इंधन बचत, वेळेची बचत आणि वाहतूक खर्चात घट होईल. कृषी उत्पादनांची वाहतूक सुलभ होऊन शेतकऱ्यांना बाजारपेठांशी थेट जोड मिळेल, तसेच मार्गावर लॉजिस्टिक्स हब, वेअरहाउसिंग आणि औद्योगिक कॉरिडॉर विकसित होण्याची शक्यता आहे.
पर्यटन क्षेत्रालाही या मार्गामुळे मोठी चालना मिळणार आहे. कोकणातील समुद्रकिनारे, दक्षिण महाराष्ट्रातील धार्मिक स्थळे आणि विदर्भ–मराठवाड्यातील ऐतिहासिक ठिकाणे अधिक सुलभ होतील. धार्मिक पर्यटन, कौटुंबिक पर्यटन आणि सप्ताहांत प्रवासासाठी हा मार्ग मोठा दिलासा देईल. वाहतुकीचा वेग वाढल्याने आणि प्रवास सुलभ झाल्याने हजारो नवीन रोजगारनिर्मितीच्या संधी निर्माण होतील, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे.
प्रकल्पाचा अंदाजित खर्च सुमारे एक लाख कोटी रुपयांच्या घरात आहे. काही जिल्ह्यांमध्ये सुपीक जमिनीच्या संपादनावरून शेतकऱ्यांनी तीव्र विरोध दर्शवला आहे. त्यानंतर शासनाने मार्गाची पुनर्रचना करून जमिनीवरील परिणाम कमी करण्याचा प्रयत्न केला आहे. भूसंपादन प्रक्रिया आणि सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR) अंतिम टप्प्यात असल्याचे सांगितले जाते. प्रशासनाने स्थानिकांशी संवाद साधत, पर्यायी पर्यायांचा विचार करत पुढील टप्पे वेगाने पूर्ण करण्यावर भर दिला आहे.
हा मार्ग राज्याच्या प्रादेशिक समतोल विकासासाठी महत्त्वाचा दुवा ठरणार आहे. विदर्भ, मराठवाडा, पश्चिम महाराष्ट्र आणि कोकण या चारही भागांना एकाच उच्चगती दळणवळण साखळीत बांधण्याची क्षमता या प्रकल्पात आहे. वेळ, इंधन आणि खर्च वाचवत उद्योग, शेती, पर्यटन आणि व्यापाराला चालना देणारा शक्तीपीठ द्रुतगती मार्ग पूर्ण झाल्यानंतर महाराष्ट्राच्या विकासगाथेत एक ऐतिहासिक अध्याय म्हणून नोंदला जाईल.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
