1 एप्रिल 2026 पासून टोलवर रोख रक्कम बंद? NHAI चा मोठा निर्णय; FASTag आणि UPI द्वारेच होणार पेमेंट
1 एप्रिल 2026 पासून टोलवर रोख रक्कम बंद? NHAI चा मोठा निर्णय; FASTag आणि UPI द्वारेच होणार पेमेंट
राष्ट्रीय महामार्गावर 1 एप्रिल 2026 पासून टोल नाक्यांवर रोख व्यवहार बंद होण्याची शक्यता आहे. NHAI डिजिटल पेमेंटला प्रोत्साहन देत FASTag आणि UPI द्वारेच टोल वसुली करण्याचा निर्णय घेऊ शकते.
पुणे २१ फेब्रुवारी २०२६ : राष्ट्रीय महामार्गावरून प्रवास करणाऱ्या वाहनचालकांसाठी एक महत्त्वाची आणि मोठा बदल घडवणारी बातमी समोर आली आहे. National Highways Authority of India (NHAI) 1 एप्रिल 2026 पासून देशभरातील टोल नाक्यांवर रोख रक्कम स्वीकारणे पूर्णपणे बंद करण्याचा मोठा निर्णय घेण्याच्या तयारीत असल्याची माहिती समोर येत आहे. या निर्णयानुसार, टोल भरण्यासाठी केवळ डिजिटल पर्याय म्हणजे FASTag आणि UPI चा वापर करावा लागणार आहे. यामुळे देशातील टोल वसुली प्रणाली पूर्णपणे डिजिटल होण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल उचलले जाणार आहे.
सध्या देशातील बहुतांश टोल प्लाझांवर FASTag प्रणाली आधीच लागू करण्यात आली आहे. अधिकृत आकडेवारीनुसार, देशातील सुमारे 98 टक्क्यांहून अधिक टोल वसुली FASTag च्या माध्यमातून होत आहे. तरीही काही वाहनचालक अजूनही रोख रक्कम वापरून टोल भरत आहेत. यामुळे टोल प्लाझांवर वाहतूक कोंडी, वाद आणि वेळेचा अपव्यय होतो. या समस्यांवर कायमस्वरूपी उपाय म्हणून NHAI पूर्णपणे डिजिटल पेमेंट प्रणाली लागू करण्याच्या तयारीत आहे.
सध्याच्या नियमांनुसार, वैध FASTag नसलेल्या वाहनांकडून रोख पैसे घेताना दुप्पट टोल आकारला जातो. तसेच UPI द्वारे टोल भरल्यास काही ठिकाणी 1.25 पट शुल्क आकारले जाते. मात्र नवीन नियम लागू झाल्यानंतर रोख रक्कम स्वीकारणे पूर्णपणे बंद होईल आणि वाहनचालकांना FASTag किंवा UPI यापैकी एक पर्याय वापरणे अनिवार्य होईल. यामुळे टोल वसुली अधिक पारदर्शक आणि जलद होईल.
देशभरातील राष्ट्रीय महामार्ग आणि एक्सप्रेसवेवर मिळून 1150 पेक्षा अधिक टोल प्लाझा आहेत. या सर्व ठिकाणी डिजिटल प्रणाली लागू केल्यास वाहतूक व्यवस्थापन अधिक सुरळीत होईल. वाहनांना टोल प्लाझावर थांबण्याची गरज कमी होईल, ज्यामुळे वेळेची बचत होईल आणि इंधनाचीही बचत होईल. तसेच टोल प्लाझांवर होणारे वाद आणि गैरसमजही मोठ्या प्रमाणात कमी होतील.
डिजिटल टोल प्रणाली लागू करण्यामागे NHAI चे उद्दिष्ट देशातील महामार्ग नेटवर्क अधिक आधुनिक, कार्यक्षम आणि तंत्रज्ञानाधारित बनवणे आहे. डिजिटल व्यवहारामुळे महसूल व्यवस्थापन अधिक अचूक होईल आणि भ्रष्टाचाराला आळा बसेल. तसेच टोल वसुली प्रक्रिया पूर्णपणे स्वयंचलित झाल्यामुळे मानवी हस्तक्षेप कमी होईल.
वाहनचालकांसाठी हा बदल सुरुवातीला थोडा आव्हानात्मक वाटू शकतो, विशेषतः ज्यांच्याकडे FASTag नाही किंवा जे डिजिटल पेमेंटचा वापर करत नाहीत. मात्र सरकार आणि संबंधित यंत्रणा वाहनचालकांना डिजिटल प्रणालीशी जोडण्यासाठी विविध जनजागृती मोहिमा आणि सुविधा उपलब्ध करून देत आहेत. आज जवळपास सर्व बँका आणि डिजिटल पेमेंट प्लॅटफॉर्म FASTag आणि UPI सेवा उपलब्ध करून देत आहेत, ज्यामुळे वाहनचालकांसाठी डिजिटल पेमेंट करणे अधिक सोपे झाले आहे.
या निर्णयामुळे देशातील टोल वसुली प्रणाली अधिक आधुनिक, पारदर्शक आणि वेगवान होणार आहे. भविष्यात पूर्णपणे कॅशलेस टोल प्रणालीमुळे प्रवाशांचा प्रवास अधिक सोयीस्कर आणि वेळेची बचत करणारा ठरेल. त्यामुळे वाहनचालकांनी वेळेपूर्वी FASTag सक्रिय करून किंवा UPI पेमेंटची तयारी करून ठेवणे आवश्यक ठरणार आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
