RBI Action: दोन फायनान्स कंपन्यांवर नियमभंगासाठी लाखोंचा दंड
RBI Action: दोन फायनान्स कंपन्यांवर नियमभंगासाठी लाखोंचा दंड
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियानं अमेरिकन एक्सप्रेस बँकिंग कॉर्प आणि एचडीबी फायनान्शिअल सर्व्हिसेसवर क्रेडिट व डेबिट कार्ड नियमांचे पालन न केल्याबद्दल लाखों रुपये दंड ठोठावला आहे. RBI च्या कारवाईने वित्तीय क्षेत्रात कडक इशारा दिला.
सायली मेमाणे
पुणे ४ ऑक्टोबर २०२५ : नवी दिल्ली – रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) दोन फायनान्स कंपन्यांवर नियमभंगाच्या कारणास्तव कडक कारवाई केली आहे. अमेरिकन एक्सप्रेस बँकिंग कॉर्पोरेशनवर क्रेडिट कार्ड आणि डेबिट कार्ड संबंधित नियमांचे पालन न केल्याबद्दल 31.80 लाख रुपयांचा दंड ठोठावला आहे, तर एचडीबी फायनान्शिअल सर्व्हिसेसला 2016 च्या केवायसी निर्देशांचे पालन न केल्याबद्दल 4.2 लाख रुपयांचा दंड आकारला गेला आहे.
RBI ने शुक्रवारी प्रसिद्धीपत्रक जारी करून या कारवाईची माहिती दिली. अमेरिकन एक्सप्रेस बँकिंग कॉर्पोरेशनच्या आर्थिक स्थितीचा अभ्यास 31 मार्च 2024 पर्यंत करण्यात आला होता. RBI ने या कंपन्यांना “कारणे दाखवा” नोटीस जारी केली होती. सुनावणीच्या नंतर निष्कर्ष मिळाले की, अमेरिकन एक्सप्रेसने काही क्रेडिट कार्ड धारकांसाठी रिफंड किंवा चुकीच्या व्यवहारातून राहिलेली रक्कम त्यांच्या खात्यात परत करण्याचा प्रयत्न केला नाही. यावरून RBI ने दंड ठोठावला.
तसेच, एचडीबी फायनान्शिअल सर्व्हिसेसला देखील कारणे दाखवा नोटीस दिल्यानंतर निष्कर्षानुसार दंड आकारण्यात आला. कंपनीने आर्थिक वर्ष 2023-24 मध्ये काही कर्ज खात्यांसाठी PAN कार्ड किंवा त्यासमान ई-कागदपत्रे किंवा फॉर्म 60 मिळवण्यात अडचणी निर्माण केल्या होत्या, ज्यामुळे नियमांचे उल्लंघन झाले.
याशिवाय, RBI ने द रानुज नागरिक सहकारी बँक लिमिटेड, पाटण (गुजरात) वर देखील 3 लाख रुपयांचा दंड ठोठावला आहे. या बँकेने काही RBI निर्देशांचे पालन केलेले नाही, त्यामुळे कारवाई करण्यात आली.
RBI ही देशातील बँकिंग आणि फायनान्स कंपन्यांवर देखरेख करणारी सर्वोच्च संस्था आहे. ती वेळोवेळी बँकांची तपासणी करते आणि नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास दंड आकारते. आर्थिक अनियमितता किंवा बँकेची आर्थिक स्थिती खराब असल्यास RBI बँकेचे परवाने रद्द करण्याची कारवाईही करू शकते.
या कारवाईतून RBI ने वित्तीय कंपन्यांना स्पष्ट इशारा दिला आहे की, नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे. देशातील ग्राहकांच्या हितासाठी आणि वित्तीय प्रणालीच्या सुरक्षेसाठी नियमांचे काटेकोर पालन अनिवार्य आहे. RBI ने 1 ऑक्टोबरला रेपो रेट जाहीर केला असून त्यात कोणताही बदल केलेला नाही.
या कारवाईने वित्तीय क्षेत्रात नियमांचे पालन करण्याची गरज अधोरेखित केली आहे. कंपन्यांनी पारदर्शक व्यवहार राखणे आणि ग्राहकांचे अधिकार सुनिश्चित करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. RBI कडून दररोज प्रसारित होणाऱ्या प्रसिद्धीपत्रकातून नागरिक आणि वित्तीय संस्थांना नियमांचे पालन करण्याबाबत मार्गदर्शन मिळते.
