‘त्रिशुल’ लष्करी सरावाचा सौराष्ट्रात समारोप; भारतीय तिन्ही दलांची संयुक्त ताकद उजळून
‘त्रिशुल’ लष्करी सरावाचा सौराष्ट्रात समारोप; भारतीय तिन्ही दलांची संयुक्त ताकद उजळून
भारतीय लष्कर, नौदल आणि हवाईदलाच्या संयुक्त क्षमतेचे दर्शन घडवणारा ‘त्रिशुल’ युद्धाभ्यास सौराष्ट्रात संपन्न. उभयचर लँडिंग, आधुनिक ड्रोन तंत्रज्ञान आणि बहुभूमीवरील ऑपरेशन्सचे प्रभावी प्रदर्शन.
सायली मेमाणे
पुणे १७ नोव्हेंबर २०२५ : भारतीय लष्कर, नौदल आणि हवाई दलाच्या संयुक्त कार्यक्षमता, वेग आणि युद्धतयारीचे प्रभावी प्रदर्शन करणारा ‘त्रिशुल’ हा महत्त्वपूर्ण युद्धाभ्यास सौराष्ट्र किनाऱ्यावरील माधवपूर येथे यशस्वीपणे संपन्न झाला. देशाच्या पश्चिम किनारपट्टीसह वाळवंटी भूभाग आणि कच्छच्या रणात एकाच वेळी आयोजित करण्यात आलेल्या या बहुआयामी सरावामुळे भारतीय सैन्यदलांची समन्वित क्षमता आणखी प्रभावीपणे अधोरेखित झाली आहे.
त्रिशुल युद्धाभ्यासाचे मुख्य आकर्षण ठरले ते उभयचर ‘जलउतार’ ऑपरेशन. समुद्रातील नौदल जहाजांवरून थेट जमिनीवर मोठ्या प्रमाणावर सैन्य आणि उपकरणे उतरवण्याची भारतीय दलांची क्षमता या सरावातून प्रत्यक्ष सिद्ध झाली. आधुनिक युद्धपरिस्थितीत जलउतार ऑपरेशन्सचे महत्त्व प्रचंड असून, या सरावाने भारतीय दलांची तत्परता आणि ऑपरेशनल सुसंगतीचे स्पष्ट चित्र दाखवले.
संपूर्ण सरावाचे निरीक्षण लष्कराच्या दक्षिण मुख्यालयाचे जनरल ऑफिसर कमांडिंग-इन-चीफ लेफ्टनंट जनरल धीरज सेठ यांनी नौदलाच्या प्रबळ आयएनएस जलाश्व या उभयचर युद्धनौकेवरून केले. त्यांच्यासोबत पश्चिम नौदल ताफ्याचे प्रमुख व्हाइस अॅडमिरल कृष्णा स्वामिनाथन तसेच नैऋत्य हवाई मुख्यालयाचे प्रमुख एअर मार्शल नागेश कपूर उपस्थित होते. वरिष्ठ सैन्य नेतृत्वाच्या या निरीक्षणाने सरावाचे रणनीतिक महत्त्व अधिक अधोरेखित झाले.
या सरावात पायदळ, यांत्रिक तुकड्या, रणगाडे, आधुनिक सशस्त्र वाहनं, युद्धसज्ज हेलिकॉप्टर्स, फायटर जेट्स, तसेच अत्याधुनिक ड्रोन तंत्रज्ञानाचा व्यापक वापर करण्यात आला. ड्रोनच्या साहाय्याने रिअल-टाइम माहिती, शत्रूच्या स्थितीचे निरीक्षण, लक्ष्यभेदन आणि समर्थन ऑपरेशन्स करण्यात आले. अनेक तांत्रिक साधनांचा एकत्रित, समन्वयित आणि अभिनव वापर ‘त्रिशुल’ सरावाचे वैशिष्ट्य ठरले.
पश्चिम किनारपट्टीवरील ऑपरेशन्स, वाळवंटी प्रदेशातील हालचाली आणि रण परिसरातील तातडीच्या युद्धतयारीने तिन्ही दलांची एकोप्याची क्षमता अत्यंत प्रभावी असल्याचे सिद्ध केले. समुद्र, जमिनी आणि आकाश या तीनही स्तरांवर भारतीय दलांची रणनीतिक चाल आणि वेगवान प्रतिसादशक्ती या सरावात स्पष्टपणे दिसून आली.
लेफ्टनंट जनरल धीरज सेठ यांनी सरावातील सर्व सहभागी जवानांचे विशेष कौतुक केले. त्यांनी म्हटले की, “त्रिशुल युद्धाभ्यास तिन्ही दलांच्या उच्च युद्धतयारीचे प्रतीक आहे. आधुनिक युद्धाच्या गरजांना अनुरूप अशा संयुक्त ऑपरेशन्ससाठी भारतीय सैन्य पूर्णपणे सक्षम आणि सज्ज आहे.”
‘त्रिशुल’ सरावामुळे भारतीय सैन्यदलांची संयुक्त ताकद जगासमोर पुन्हा एकदा अधोरेखित झाली आहे. बदलत्या भू-राजकीय परिस्थितीमध्ये अशा बहुआयामी सरावांचे महत्त्व वाढत असून, भारताची संरक्षण क्षमता, उभयचर लँडिंगची तयारी आणि तांत्रिक सामर्थ्य जागतिक स्तरावर वेगळ्या उंचीवर पोहोचत आहे.
