Kolhapur News: 25 वर्षांत पहिल्यांदाच किरणोत्सव अपयशी; प्रदूषणामुळे महालक्ष्मी देवीपर्यंत सूर्यकिरणे पोहोचली नाहीत
Kolhapur News: 25 वर्षांत पहिल्यांदाच किरणोत्सव अपयशी; प्रदूषणामुळे महालक्ष्मी देवीपर्यंत सूर्यकिरणे पोहोचली नाहीत
Kolhapur Mahalaxmi Temple News: वाढत्या प्रदूषणामुळे कोल्हापूरचा AQI 150 च्या वर गेल्याने यंदा ऐतिहासिक किरणोत्सव पूर्ण होऊ शकला नाही. 25 वर्षांत पहिल्यांदाच देवीच्या मूर्तीवर सूर्यकिरणे पडली नाहीत.
पुणे ०५ जानेवारी २०२६ : कोल्हापूरच्या करवीर निवासिनी श्री अंबाबाई अर्थात महालक्ष्मी मंदिरात साजरा होणारा किरणोत्सव यंदा इतिहासात प्रथमच अपयशी ठरला आहे. गेल्या 25 वर्षांत कधीही न घडलेली घटना यंदा पाहायला मिळाली असून, सलग पाच दिवस चालणाऱ्या या पवित्र आणि वैज्ञानिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या सोहळ्यात सूर्यकिरणे एकदाही देवीच्या मूर्तीपर्यंत पोहोचू शकली नाहीत. वाढते प्रदूषण, वातावरणातील धुलीकण, जास्त आर्द्रता आणि थंडीचा प्रभाव ही यामागची प्रमुख कारणे असल्याचे तज्ज्ञांनी स्पष्ट केले आहे.
अंबाबाई मंदिराची रचना ही खगोलशास्त्र आणि वास्तुशास्त्राचा अद्भुत संगम मानली जाते. वर्षातून दोन वेळा मावळत्या सूर्याची किरणे थेट महाद्वारातून प्रवेश करून गाभाऱ्यातील देवीच्या मूर्तीवर पडतात. पहिल्या दोन दिवशी किरणे देवीच्या चरणांवर, तिसऱ्या दिवशी कमरेपर्यंत, तर चौथ्या आणि पाचव्या दिवशी संपूर्ण मूर्तीवर पडतात. हा क्षण पाहण्यासाठी राज्यभरातून हजारो भाविक कोल्हापुरात दाखल होतात.
मात्र यंदा हा चमत्कार पूर्णत्वास जाऊ शकला नाही. तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार, किरणे गाभाऱ्यापर्यंत पोहोचण्यासाठी महाद्वार रोडवर किमान 18,000 लक्स इतकी प्रकाशतीव्रता आवश्यक असते. परंतु यावर्षी ही तीव्रता केवळ 6,000 ते 7,000 लक्स दरम्यानच मर्यादित राहिली. 1 फेब्रुवारी रोजी ती 13,000 लक्सपर्यंत पोहोचली होती, तेव्हाही किरणे देवीच्या मूर्तीऐवजी केवळ चांदीच्या उंबरठ्यापर्यंतच पोहोचू शकली.
कोल्हापूरचा एअर क्वालिटी इंडेक्स (AQI) 150 च्या पुढे गेल्याने हवेतील धुलीकण आणि धुराचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणात वाढले. या प्रदूषणामुळे सूर्यकिरणांचा मार्ग अडवला गेला आणि किरणांची भेदक क्षमता कमी झाली. याशिवाय, यंदा थंडीचा प्रभाव अधिक असून वातावरणातील आर्द्रताही जास्त असल्याने सूर्यप्रकाश अपेक्षित तीव्रतेने जमिनीवर पोहोचू शकला नाही.
या अपूर्व सोहळ्याचे दर्शन घेण्यासाठी आलेल्या हजारो भाविकांचा यामुळे मोठा हिरमोड झाला. अनेक भाविक पाचही दिवस मंदिरात उपस्थित होते, मात्र देवीच्या मूर्तीवर सूर्यकिरणे पडण्याचा ऐतिहासिक क्षण अनुभवता न आल्याने भक्तांमध्ये नाराजीचे वातावरण दिसून आले. सोशल मीडियावरही या घटनेबाबत चिंता आणि हळहळ व्यक्त केली जात आहे.
पर्यावरणतज्ज्ञांच्या मते, प्रदूषणाची हीच पातळी कायम राहिल्यास भविष्यात किरणोत्सवासारख्या ऐतिहासिक आणि वैज्ञानिक वारशावर मोठे संकट ओढवू शकते. हा प्रकार केवळ धार्मिक भावना दुखावणारा नसून, पर्यावरणाच्या ढासळत्या स्थितीचा गंभीर इशारा असल्याचेही तज्ज्ञ सांगतात.
एकूणच, कोल्हापूरच्या इतिहासात नोंद होईल अशी ही घटना असून, वाढते प्रदूषण आणि हवामानातील बदल यांचे दुष्परिणाम किती खोलवर जात आहेत, याचे हे जिवंत उदाहरण ठरले आहे. भविष्यात किरणोत्सव अबाधित राहावा यासाठी पर्यावरण संरक्षणाकडे गांभीर्याने पाहण्याची गरज अधोरेखित झाली आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
