ऐतिहासिक निर्णय! 10वी-12वी परीक्षेत 103 कर्मचारी निलंबित; CCTVमुळे कॉपीप्रकरणांचा पर्दाफाश

महाराष्ट्र बोर्डाच्या 10वी-12वी परीक्षांमध्ये CCTVमुळे कॉपीप्रकरणे उघड; 103 कर्मचारी निलंबित. परीक्षेतील पारदर्शकतेसाठी मोठे पाऊल.

पुणे १९ मार्च २०२६ : राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाच्या वतीने घेण्यात येणाऱ्या दहावी आणि बारावीच्या परीक्षांमध्ये यंदा एक ऐतिहासिक निर्णय पाहायला मिळाला आहे. परीक्षांमधील गैरप्रकारांवर लगाम घालण्यासाठी बसविण्यात आलेल्या सीसीटीव्ही यंत्रणेमुळे अनेक कॉपीप्रकरणे उघडकीस आली असून, या प्रकरणांमध्ये थेट किंवा अप्रत्यक्ष सहभाग असलेल्या तब्बल 103 कर्मचाऱ्यांवर निलंबनाची कारवाई करण्यात आली आहे. त्यामुळे परीक्षेतील पारदर्शकता आणि शिस्तीच्या दृष्टीने हा मोठा आणि धाडसी निर्णय मानला जात आहे.

यावर्षी दहावीच्या परीक्षांमध्ये 72 गैरप्रकार समोर आले, तर बारावीच्या परीक्षांमध्ये तब्बल 237 कॉपीप्रकरणे उघड झाली आहेत. या गैरप्रकारांमध्ये केवळ विद्यार्थीच नव्हे, तर काही कर्मचारी देखील सहभागी असल्याचे आढळून आले. परिणामी, दहावीच्या परीक्षेत 3 आणि बारावीच्या परीक्षेत तब्बल 100 कर्मचाऱ्यांवर निलंबनाची कारवाई करण्यात आली आहे. या कारवाईमुळे परीक्षा प्रक्रियेत प्रामाणिकपणा राखण्यासाठी प्रशासनाने कठोर भूमिका घेतल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

परीक्षेतील गैरप्रकार रोखण्यासाठी यंदा अनेक परीक्षा केंद्रांवर सीसीटीव्ही कॅमेरे बसविण्यात आले होते. या कॅमेऱ्यांच्या मदतीने परीक्षेदरम्यान होणाऱ्या हालचालींवर बारकाईने लक्ष ठेवण्यात आले. परिणामी, कॉपी करण्याचे प्रकार, उत्तरपत्रिकांची अदलाबदल किंवा इतर अनुचित प्रकार सहजपणे उघडकीस आले. तंत्रज्ञानाच्या मदतीने परीक्षा व्यवस्थापन अधिक पारदर्शक करण्याचा हा प्रयत्न यशस्वी ठरल्याचे चित्र दिसत आहे.

राज्यात सध्या दहावी आणि बारावीच्या परीक्षा मोठ्या प्रमाणावर सुरू आहेत. यावर्षी दहावीच्या परीक्षेला सुमारे 16 लाख 15 हजार 489 विद्यार्थी बसले आहेत, तर बारावीच्या परीक्षेलाही जवळपास तितक्याच विद्यार्थ्यांनी हजेरी लावली आहे. एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर परीक्षा घेताना शिस्त राखणे हे प्रशासनासमोर मोठे आव्हान असते. मात्र, यंदा घेतलेल्या कडक उपाययोजनांमुळे गैरप्रकारांवर मोठ्या प्रमाणात नियंत्रण मिळवण्यात यश आले आहे.

या कारवाईमुळे प्रामाणिक विद्यार्थ्यांना दिलासा मिळाला असून, भविष्यात कॉपीप्रकरणे करण्याचा विचार करणाऱ्यांना कडक इशारा मिळाला आहे. शिक्षण व्यवस्थेची गुणवत्ता आणि विश्वासार्हता टिकवून ठेवण्यासाठी अशा प्रकारच्या कठोर कारवाया आवश्यक असल्याचे मत शिक्षण तज्ज्ञांकडून व्यक्त केले जात आहे.

एकंदरीत, 10वी आणि 12वीच्या परीक्षांमध्ये यंदा घेतलेली ही कारवाई शिक्षण क्षेत्रासाठी एक महत्त्वाचा टप्पा ठरू शकते. तंत्रज्ञानाचा वापर, प्रशासनाची कडक भूमिका आणि गैरप्रकारांविरोधातील शून्य सहनशीलता यामुळे भविष्यातील परीक्षा अधिक पारदर्शक आणि विश्वासार्ह होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.