मुंबई–अहमदाबाद बुलेट ट्रेन समुद्राखाली 7 किमी बोगद्याच्या कामाला वेग, सर्वात मोठा अडथळा दूर
मुंबई–अहमदाबाद बुलेट ट्रेन समुद्राखाली 7 किमी बोगद्याच्या कामाला वेग, सर्वात मोठा अडथळा दूर
National High Speed Rail Corporation Limited च्या मुंबई–अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पात बीकेसी ते शिलफाटा दरम्यान 21 किमी भुयारी बोगदा; त्यातील 7 किमी समुद्राखाली. TBM बसवण्याचे काम सुरू.
पुणे १० एप्रिल २०२६ : मुंबई–अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पातील सर्वात कठीण आणि तांत्रिकदृष्ट्या आव्हानात्मक टप्प्याला आता वेग आला आहे. National High Speed Rail Corporation Limited यांच्या मार्गदर्शनाखाली वांद्रे-कुर्ला कॉम्प्लेक्स ते शिलफाटा दरम्यान सुमारे 21 किलोमीटर लांबीचा भुयारी बोगदा उभारण्याचे काम सुरू असून, त्यातील तब्बल 7 किलोमीटर भाग समुद्राखाली जाणार आहे. देशात प्रथमच इतक्या मोठ्या प्रमाणावर समुद्राखाली रेल्वे बोगदा बांधला जात असल्याने हा टप्पा अभियांत्रिकी कौशल्याचा मोठा नमुना ठरणार आहे.
या बोगद्याच्या सुमारे 16 किलोमीटर भागासाठी टनेल बोरिंग मशीन (TBM) बसवण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. अत्याधुनिक TBM तंत्रज्ञानाच्या मदतीने खडक, माती आणि जलस्तर यांच्या विविध स्तरांतून सुरक्षितपणे बोगदा खोदला जाणार आहे. समुद्राखालील भागात पाण्याचा दाब, भूगर्भातील बदलते स्तर आणि सुरक्षिततेचे उच्च निकष यामुळे हे काम अत्यंत जटिल मानले जाते. त्यामुळे प्रत्येक टप्प्यावर तांत्रिक मोजमाप, सेन्सर्स आणि रिअल-टाइम मॉनिटरिंगची व्यवस्था करण्यात आली आहे.
बुलेट ट्रेनसाठी उभारला जाणारा हा बोगदा केवळ वाहतुकीसाठीच नव्हे, तर भविष्यातील पायाभूत सुविधांसाठी दिशादर्शक ठरणार आहे. समुद्राखालील 7 किमी भागामुळे प्रकल्पातील सर्वात मोठा अडथळा दूर झाल्याचे मानले जात आहे. या टप्प्याच्या यशस्वी अंमलबजावणीनंतर प्रकल्पाच्या उर्वरित कामांना अधिक गती मिळण्याची शक्यता आहे.
या कामासाठी आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे अभियांत्रिकी मानदंड पाळले जात आहेत. बोगद्यात वायुवीजन, आपत्कालीन बाहेर पडण्याचे मार्ग, अग्निसुरक्षा प्रणाली आणि जलरोधक संरचना यांचा समावेश असणार आहे. प्रवाशांच्या सुरक्षिततेला सर्वोच्च प्राधान्य देत संपूर्ण बोगद्याची रचना करण्यात येत आहे. समुद्राखालील भागात विशेष जलरोधक अस्तर (lining) बसवले जाणार असून, पाण्याची गळती होऊ नये यासाठी बहुपातळी संरक्षण दिले जाईल.
मुंबई आणि अहमदाबाद दरम्यानचा प्रवास वेळ लक्षणीयरीत्या कमी करण्यासाठी हा प्रकल्प महत्त्वाचा आहे. बुलेट ट्रेन सुरू झाल्यानंतर दोन्ही शहरांदरम्यानचा प्रवास काही तासांत पूर्ण होणार आहे. त्यामुळे आर्थिक, औद्योगिक आणि सामाजिक दळणवळणाला मोठी चालना मिळेल. या बोगद्याचे काम पूर्ण झाल्यानंतर प्रकल्पाच्या वेळापत्रकात मोठी स्पष्टता येईल, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
बांधकामाच्या दरम्यान पर्यावरणीय निकषांचाही काटेकोरपणे विचार केला जात आहे. समुद्री परिसंस्थेवर परिणाम होऊ नये यासाठी विशेष काळजी घेतली जात आहे. कामाच्या प्रत्येक टप्प्यावर पर्यावरणीय निरीक्षण आणि अहवाल सादर केले जात आहेत.
समुद्राखालील 7 किमी बोगदा हा केवळ अभियांत्रिकी आव्हान नाही, तर भारताच्या पायाभूत विकासातील एक ऐतिहासिक पाऊल आहे. या टप्प्यामुळे मुंबई–अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पाला नवी गती मिळाली असून, भविष्यातील उच्च-वेग रेल्वे प्रकल्पांसाठी हा आदर्श ठरणार आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
