बालेघरमध्ये आदिवासी हक्कांसाठी धरणे आंदोलन डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंतीदिनी उपेक्षेविरुद्ध आवाज
बालेघरमध्ये आदिवासी हक्कांसाठी धरणे आंदोलन डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंतीदिनी उपेक्षेविरुद्ध आवाज
सह्याद्रीतील बालेघर गावात आदिवासींच्या मूलभूत व घटनात्मक हक्कांसाठी सामाजिक कार्यकर्त्यांचे शांततापूर्ण धरणे आंदोलन. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंतीनिमित्त उपेक्षेविरुद्ध ठाम भूमिका.
पुणे १५ एप्रिल २०२६ : सह्याद्रीच्या डोंगररांगांमध्ये वसलेले बालेघर हे आदिवासीबहुल गाव आजही मूलभूत सुविधांच्या प्रतीक्षेत आहे. शिक्षण, आरोग्य, पिण्याचे पाणी, रस्ते आणि शासकीय योजनांचा लाभ या सर्व बाबतीत गावकऱ्यांना उपेक्षेचा सामना करावा लागत असल्याची भावना स्थानिकांमध्ये तीव्र आहे. या पार्श्वभूमीवर सामाजिक कार्यकर्ते सुषांत मोरे, कायदेशीर सल्लागार अॅड. तृणाल टोणपे आणि अॅड. निकिता आनंद यांनी गावकऱ्यांसोबत एकत्र येत आदिवासींच्या घटनात्मक हक्कांसाठी आवाज उठवला. मंगळवारी, १४ एप्रिल रोजी, B. R. Ambedkar यांच्या जयंतीनिमित्त गावात शांततापूर्ण धरणे आंदोलन आयोजित करण्यात आले.
या आंदोलनाचा उद्देश कोणताही राजकीय गाजावाजा नसून, शासन आणि प्रशासनाचे लक्ष गावातील वास्तव परिस्थितीकडे वेधणे हा होता. गावकऱ्यांचे म्हणणे आहे की, अनेक वर्षांपासून विविध योजना कागदावर दिसतात; परंतु प्रत्यक्ष अंमलबजावणीत मोठी दरी आहे. पावसाळ्यात रस्ते बंद पडतात, आरोग्य केंद्र दूर असल्याने आपत्कालीन परिस्थितीत मोठी अडचण निर्माण होते, तर शाळेत मूलभूत सोयींचा अभाव आहे. पिण्याच्या पाण्यासाठी महिलांना लांब अंतर चालावे लागते, अशीही परिस्थिती आहे.
धरणे आंदोलनादरम्यान गावकऱ्यांनी आपल्या अडचणींची सविस्तर मांडणी केली. वनहक्क, जमीन नोंदी, निवारा, वीजजोडणी आणि शासकीय लाभांपर्यंत पोहोच यांसारखे प्रश्न प्राधान्याने मांडण्यात आले. कायदेशीर सल्लागारांनी घटनात्मक तरतुदींचा उल्लेख करत आदिवासी समाजाला मिळणाऱ्या हक्कांची माहिती दिली आणि त्या हक्कांच्या अंमलबजावणीसाठी पुढील कायदेशीर पावले उचलण्याचा निर्धार व्यक्त केला.
आंदोलन शांततेत आणि शिस्तीत पार पडले. ग्रामस्थ, महिला आणि युवक मोठ्या संख्येने सहभागी झाले होते. घोषणाबाजीपेक्षा संवादावर भर देत प्रशासनापर्यंत मागण्या पोहोचवण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. स्थानिक पातळीवरील अधिकाऱ्यांना निवेदन देऊन तातडीने पाहणी व कार्यवाही करण्याची मागणीही करण्यात आली.
सामाजिक कार्यकर्त्यांनी स्पष्ट केले की, आदिवासी समाजाच्या समस्या या केवळ स्थानिक नसून राज्यभरात अनेक गावांमध्ये अशाच प्रकारची परिस्थिती आहे. त्यामुळे बालेघरमधील आंदोलन हे व्यापक प्रश्नांचे प्रतिनिधित्व करते. शासनाने ठोस पावले उचलून मूलभूत सुविधा उपलब्ध करून द्याव्यात, अशी मागणी यावेळी करण्यात आली.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जयंतीदिनी हे आंदोलन आयोजित करण्यामागे प्रतीकात्मक संदेश होता—घटनात्मक हक्क केवळ कागदावर न राहता प्रत्यक्षात उतरावेत. शिक्षण, समता आणि न्याय या मूल्यांची आठवण करून देत गावकऱ्यांनी आपल्या हक्कांसाठी एकजूट दाखवली. बालेघरमधील हे शांततापूर्ण धरणे आंदोलन प्रशासनासाठी एक जागे करणारा इशारा ठरावा, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
