महाराष्ट्रात टीबीचा वाढता धोका: 11,091 गावे ‘हाय रिस्क’ यादीत, आरोग्य यंत्रणा सतर्क

महाराष्ट्रात टीबीचा वाढता धोका: 11,091 गावे ‘हाय रिस्क’ यादीत, आरोग्य यंत्रणा सतर्क
केंद्राच्या 100 दिवसांच्या मोहिमेत महाराष्ट्रातील 11,091 गावे क्षयरोगाच्या हाय रिस्क श्रेणीत. यवतमाळ, अमरावती, नाशिक, पुणे आदी जिल्ह्यांत विशेष अलर्ट; मोठी तपासणी मोहीम सुरू.
पुणे २८ एप्रिल २०२६ : महाराष्ट्रात वाढत्या तापमानासोबतच सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्थेसमोर क्षयरोगाचे मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. केंद्र सरकारच्या 100 दिवसांच्या विशेष मोहिमेत समोर आलेल्या आकडेवारीनुसार राज्यातील तब्बल 11,091 गावे क्षयरोगाच्या ‘हाय रिस्क’ श्रेणीत असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. मोहिमेच्या पहिल्या 35 दिवसांतच 6,111 नवीन रुग्ण आढळल्याने आरोग्य विभाग आणि जिल्हा प्रशासन सतर्क झाले असून व्यापक तपासणी आणि जनजागृतीवर भर देण्यात येत आहे.
देशाला 2025 पर्यंत क्षयरोगमुक्त करण्याच्या उद्दिष्टाचा भाग म्हणून Ministry of Health and Family Welfare अंतर्गत ही मोहीम राबवली जात आहे. यामध्ये ‘एआय’ आधारित ‘व्हीएमटीबी’ टूलचा वापर करून भौगोलिक स्थिती, कुपोषण, लसीकरणाची स्थिती, जीवनशैली आणि सहव्याधी यांसारख्या निकषांवर गावे ओळखण्यात आली. या विश्लेषणात विदर्भातील काही जिल्ह्यांमध्ये विशेष धोका दिसून आला आहे.
उपलब्ध आकडेवारीनुसार Yavatmal district मध्ये सर्वाधिक 539 गावे हाय रिस्कवर असून Amravati district मध्ये 504 गावे या यादीत आहेत. त्यानंतर Nashik district आणि Raigad district येथे प्रत्येकी 488 गावे धोक्यात असल्याचे नमूद आहे. Nagpur district (482), Pune district (479), Chandrapur district (467), Satara district (442), Gadchiroli district (433) आणि Nanded district (404) ही गावेही उच्च जोखमीच्या श्रेणीत आहेत.
तसेच Ahilyanagar district (401), Ratnagiri district (388), Jalgaon district (383), Buldhana district (364), Wardha district (353), Beed district (344), Chhatrapati Sambhajinagar district (339) आणि Kolhapur district (310) येथील परिस्थितीही चिंताजनक असल्याचे दिसते. उर्वरित जिल्ह्यांमध्ये Solapur district, Akola district, Jalna district, Gondia district, Latur district, Nandurbar district, Palghar district, Bhandara district, Parbhani district, Thane district, Washim district, Sindhudurg district, Dharashiv district, Sangli district, Hingoli district आणि Dhule district येथेही मोठ्या प्रमाणावर गावे हाय रिस्कमध्ये आहेत.
या पार्श्वभूमीवर राज्यात सुमारे दीड कोटी नागरिकांची आरोग्य तपासणी करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. 14 वर्षांवरील प्रत्येक नागरिकाची तपासणी, कुपोषण आणि मधुमेहाचे प्रमाण जास्त असलेल्या भागांवर विशेष लक्ष, तसेच तंबाखू सेवनाचे प्रमाण अधिक असलेल्या गावांमध्ये जनजागृती आणि तपासणी यावर भर दिला जात आहे. प्राथमिक आरोग्य केंद्रे, आशा वर्कर्स आणि ग्रामस्तरावरील यंत्रणा सक्रिय करण्यात आली असून लवकर निदान आणि उपचार हे या मोहिमेचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, क्षयरोग हा पूर्णपणे बरा होऊ शकणारा आजार आहे; मात्र उशिरा निदान आणि उपचारांतील खंड हे मोठे अडथळे ठरतात. त्यामुळे प्रशासनाकडून नागरिकांना लक्षणे दिसताच तपासणी करण्याचे आवाहन करण्यात येत आहे. राज्यभर सुरू असलेली ही मोहीम केवळ आकडेवारीपुरती मर्यादित न राहता प्रत्यक्ष कृतीतून परिणाम साधेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare