माऊली पालखी दिवे घाटातून कशी पार होते? वडकीकर शेतकऱ्यांची अनोखी बैलसेवा जपते शतकांपासूनची परंपरा
माऊली पालखी दिवे घाटातून कशी पार होते? वडकीकर शेतकऱ्यांची अनोखी बैलसेवा जपते शतकांपासूनची परंपरा
संत ज्ञानेश्वर माऊलींची पालखी दिवे घाट सहज पार करण्यामागे वडकी गावातील शेतकऱ्यांची अनोखी बैलसेवा आहे. वर्षानुवर्षे जपली जाणारी ही परंपरा, श्रद्धा आणि वारकरी संस्कृतीची माहिती जाणून घ्या.
पुणे ११ जुलै २०२६ : संत ज्ञानेश्वर माऊलींच्या पालखी सोहळ्याला महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक आणि आध्यात्मिक परंपरेत अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. लाखो वारकरी “ज्ञानोबा-तुकाराम”चा गजर करत पंढरपूरच्या दिशेने वाटचाल करतात. पुण्यातील दोन दिवसांचा मुक्काम पूर्ण झाल्यानंतर माऊलींची पालखी आज सासवडकडे प्रस्थान करते. या प्रवासातील सर्वात महत्त्वाचा आणि आव्हानात्मक टप्पा म्हणजे दिवे घाटाचा चढ. हा घाट चढताना पालखीचा रथ ओढणाऱ्या बैलांवर मोठा ताण येतो. मात्र, हा ताण कमी करण्यासाठी वडकी गावातील शेतकरी अनेक वर्षांपासून निस्वार्थ भावनेने एक अनोखी सेवा करत आहेत.
पालखी सोहळ्यात मानाचे बैल रथ ओढण्याचे कार्य करतात. दिवे घाटातील तीव्र चढ पार करताना या बैलांना अधिक शक्तीची गरज भासते. याच वेळी वडकी गावातील शेतकरी स्वतःच्या बैलांच्या जोड्या पालखीच्या रथाला जोडतात. त्यामुळे रथ सहजपणे घाट चढतो आणि मानाच्या बैलांवरील अतिरिक्त ताण कमी होतो. ही सेवा केवळ शारीरिक मदत नसून, माऊलीप्रती असलेल्या अढळ श्रद्धेचे आणि वारकरी परंपरेशी असलेल्या नात्याचे प्रतीक मानली जाते.
या परंपरेचे वैशिष्ट्य म्हणजे ती कोणत्याही अपेक्षेशिवाय केली जाते. वर्षभर शेतकरी आपल्या बैलांची विशेष काळजी घेतात. योग्य आहार, नियमित व्यायाम आणि मेहनतीमुळे हे बैल दिवे घाटातील कठीण चढ पार करण्यासाठी सक्षम बनतात. पालखीच्या सेवेत सहभागी होण्याची संधी मिळणे हेच आयुष्यातील मोठे भाग्य असल्याची भावना या शेतकऱ्यांच्या मनात असते. त्यामुळे प्रत्येक वर्षी ही सेवा ते तितक्याच उत्साहाने आणि भक्तिभावाने पार पाडतात.
दिवे घाटातील हा क्षण वारकरी आणि भाविकांसाठी अत्यंत भावनिक असतो. एका बाजूला टाळ-मृदुंगाच्या गजरात वारकरी अभंग म्हणत पुढे चालत असतात, तर दुसऱ्या बाजूला शेतकरी आपल्या बैलांच्या मदतीने पालखीचा रथ सुरक्षितपणे घाट चढवत असतात. श्रद्धा, सेवा आणि सहकार्य यांचा सुंदर संगम या ठिकाणी अनुभवायला मिळतो. त्यामुळे दिवे घाट हा केवळ भौगोलिकदृष्ट्या कठीण टप्पा राहत नाही, तर तो भक्ती आणि सामूहिक सेवाभावाचे प्रतीक बनतो.
आजच्या आधुनिक युगात अनेक परंपरा बदलत असताना वडकी गावातील शेतकऱ्यांनी ही अनोखी सेवा अखंडपणे जपली आहे. वारकरी संप्रदायातील सेवाभाव, समर्पण आणि सामाजिक एकात्मतेचा संदेश या परंपरेतून अधोरेखित होतो. पालखीचा प्रवास सुखरूप आणि सुरळीत व्हावा, यासाठी गावकऱ्यांचे योगदान मोलाचे मानले जाते.
माऊलींच्या पालखीसोबत चालणाऱ्या लाखो वारकऱ्यांसाठी दिवे घाटाचा हा प्रवास केवळ एका डोंगराचा चढ नसतो, तर श्रद्धेची, संयमाची आणि सेवाभावाची परीक्षा असते. वडकी गावातील शेतकऱ्यांची बैलसेवा या प्रवासाला नवी ऊर्जा देते. याच सेवेमुळे अवघड मानला जाणारा दिवे घाट सहज पार होतो आणि वारकरी परंपरेतील निस्वार्थ सेवाभावाचे दर्शन संपूर्ण महाराष्ट्राला घडते.
Also Read: Pune’s Latest Information
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
