शालेय विद्यार्थ्यांच्या दप्तराचे वजन होणार कमी शरीराच्या वजनाच्या 10% पर्यंतच बॅग ठेवण्याच्या सूचना
शालेय विद्यार्थ्यांच्या दप्तराचे वजन होणार कमी; शरीराच्या वजनाच्या 10% पर्यंतच बॅग ठेवण्याच्या सूचना
विद्यार्थ्यांच्या दप्तराचे वजन कमी करण्यासाठी शिक्षण विभागाच्या शाळांना कडक सूचना. दप्तराचे वजन विद्यार्थ्यांच्या शरीराच्या वजनाच्या 10% पर्यंत ठेवण्याचे निर्देश.
पुणे, ५ सप्टेंबर २०२६ : शालेय विद्यार्थ्यांच्या दप्तराच्या वाढत्या वजनाचा प्रश्न लक्षात घेता शिक्षण विभागाने आता शाळांना महत्त्वाच्या सूचना जारी केल्या आहेत. विद्यार्थ्यांच्या दप्तराचे वजन त्यांच्या शरीराच्या वजनाच्या 10 टक्क्यांपेक्षा जास्त होऊ नये, यासाठी शाळांनी आवश्यक नियोजन करावे, असे निर्देश शिक्षण आयुक्तांनी दिले आहेत. या निर्णयामुळे विद्यार्थ्यांना दररोज शाळेत घेऊन जावे लागणाऱ्या पुस्तकांचे, वह्यांचे आणि इतर शैक्षणिक साहित्याचे ओझे कमी होण्याची शक्यता आहे.
शाळेत येताना विद्यार्थ्यांनी केवळ त्या दिवसासाठी आवश्यक असलेली पुस्तके, वह्या आणि अभ्यासाचे साहित्यच आणावे, यावर शिक्षण विभागाने भर दिला आहे. अनेकदा विद्यार्थ्यांना संपूर्ण पुस्तकांचा संच किंवा अतिरिक्त वह्या दररोज दप्तरात घेऊन याव्या लागतात. त्यामुळे लहान वयातील विद्यार्थ्यांच्या दप्तराचे वजन त्यांच्या शारीरिक क्षमतेच्या तुलनेत अधिक होते. ही बाब लक्षात घेऊन दप्तराचे वजन मर्यादित ठेवण्यासाठी शाळांनी नियोजन करावे, असे निर्देश देण्यात आले आहेत.
शिक्षण आयुक्तांनी राज्यातील सर्व शासकीय तसेच खासगी शाळांना या संदर्भात सूचना दिल्या आहेत. वर्गांचे वेळापत्रक तयार करताना विद्यार्थ्यांना एकाच दिवशी जास्त विषयांची पुस्तके आणि वह्या आणण्याची आवश्यकता भासणार नाही, याची काळजी घ्यावी, असेही निर्देश देण्यात आले आहेत. विषयांचे नियोजन आणि वर्गाचे वेळापत्रक योग्य पद्धतीने केल्यास विद्यार्थ्यांना दररोज दप्तरात कमी साहित्य आणावे लागेल.
या सूचनांचा मुख्य उद्देश विद्यार्थ्यांवरील शारीरिक ताण कमी करणे हा आहे. दप्तराचे वजन वाढल्यामुळे विद्यार्थ्यांना शाळेत ये-जा करताना त्रास होऊ शकतो. विशेषतः प्राथमिक आणि माध्यमिक स्तरावरील विद्यार्थ्यांसाठी दप्तराचे वजन हा पालक आणि शिक्षकांसाठीही चिंतेचा विषय ठरला आहे. त्यामुळे दप्तराचे वजन नियंत्रित ठेवण्यासाठी शाळा प्रशासनाने प्रत्यक्ष अंमलबजावणीवर लक्ष देणे अपेक्षित आहे.
शिक्षण विभागाच्या या निर्देशांमध्ये केंद्रीय शिक्षण मंत्रालयाने शालेय दप्तराचे वजन कमी करण्यासंदर्भात जारी केलेल्या मार्गदर्शक तत्त्वांचाही संदर्भ देण्यात आला आहे. विद्यार्थ्यांच्या वयाचा आणि शरीराच्या वजनाचा विचार करून दप्तराचे ओझे मर्यादित ठेवण्यावर या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये भर देण्यात आला आहे.
शाळांनी विद्यार्थ्यांच्या दप्तरांची वेळोवेळी तपासणी करून अनावश्यक पुस्तके किंवा साहित्य त्यामध्ये नाही ना, याची खात्री करण्याची आवश्यकता आहे. शिक्षकांनीही विद्यार्थ्यांना रोजच्या अभ्यासासाठी आवश्यक साहित्याची स्पष्ट माहिती द्यावी. त्यामुळे पालक आणि विद्यार्थ्यांनाही कोणत्या दिवशी कोणती पुस्तके आणि वह्या आणायच्या आहेत, याबाबत स्पष्टता राहू शकते.
दरम्यान, विद्यार्थ्यांच्या दप्तराचे वजन कमी करण्यासाठी शाळा प्रशासन, शिक्षक आणि पालक या तिन्ही घटकांचा सहभाग महत्त्वाचा ठरणार आहे. केवळ सूचना जारी करून न थांबता त्यांची प्रभावी अंमलबजावणी झाल्यास विद्यार्थ्यांना मोठा दिलासा मिळू शकतो. दररोजच्या शालेय साहित्याचे योग्य नियोजन आणि वेळापत्रकातील बदलांमुळे विद्यार्थ्यांच्या दप्तराचे वजन शरीराच्या वजनाच्या 10 टक्क्यांपर्यंत मर्यादित ठेवण्याचे उद्दिष्ट साध्य करता येईल.
Also Read: Pune’s Latest Information
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
