तिसरा मुंबई-पुणे एक्स्प्रेसवे पुन्हा लांबणीवर भूसंपादन आणि पर्यावरण मंजुरीचा अडथळा

तिसरा मुंबई-पुणे एक्स्प्रेसवे पुन्हा लांबणीवर भूसंपादन आणि पर्यावरण मंजुरीचा अडथळा
मुंबई-पुणे तिसऱ्या एक्स्प्रेसवेच्या पहिल्या 30 किमी टप्प्याची निविदा पुन्हा लांबणीवर; भूसंपादन अपूर्ण आणि पर्यावरण मंजुरी प्रलंबित असल्याने बांधकामाला विलंब.
पुणे, ०७ सप्टेंबर २०२६ : मुंबई-पुणे प्रवास अधिक वेगवान आणि सुलभ करण्याच्या उद्देशाने प्रस्तावित असलेल्या तिसऱ्या मुंबई-पुणे एक्स्प्रेसवेच्या कामाला पुन्हा एकदा विलंब झाला आहे. राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) प्रकल्पाच्या पहिल्या 30 किलोमीटर टप्प्यासाठी निविदा प्रक्रिया पुढे ढकलली आहे. भूसंपादनाची प्रक्रिया अद्याप पूर्ण झालेली नसल्याने निविदा अंतिम टप्प्यात पोहोचलेली नाही. त्याचबरोबर पर्यावरणविषयक मंजुरीही प्रलंबित असल्याने प्रत्यक्ष बांधकाम सुरू होण्यास आणखी वेळ लागण्याची शक्यता आहे.
पहिल्या टप्प्यातील पागोटे ते चौक या सुमारे 30 किलोमीटर लांबीच्या मार्गासाठी निविदा आता 1 ऑक्टोबर रोजी उघडण्याची अपेक्षा आहे. यापूर्वी या निविदेची प्रक्रिया पुढे नेण्याचे प्रयत्न झाले होते. मात्र, आवश्यक जमीन उपलब्ध नसल्याने निविदा प्रक्रियेला अपेक्षित गती मिळालेली नाही. प्रकल्प पुढे नेण्यासाठी आवश्यक भूसंपादन मोठ्या प्रमाणात पूर्ण होणे गरजेचे असल्याचे NHAI अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे.
हा तिसरा एक्स्प्रेसवे पुणे-बंगळुरू एक्स्प्रेसवेच्या मुंबईपर्यंतच्या प्रस्तावित विस्ताराचा भाग आहे. या प्रकल्पाद्वारे अटल सेतूपासून चौक आणि शिवरेमार्गे पुण्यापर्यंत सुमारे 130 किलोमीटर लांबीचा वेगवान मार्ग विकसित करण्याची योजना आहे. त्यामुळे मुंबई आणि पुणे या दोन प्रमुख शहरांमधील वाहतूक व्यवस्था अधिक सक्षम होण्याची अपेक्षा आहे. सध्याच्या मुंबई-पुणे मार्गावरील वाहतुकीचा ताण कमी करण्याच्या दृष्टीनेही या प्रकल्पाकडे महत्त्वाचे पाऊल म्हणून पाहिले जात आहे.
प्रकल्पाचे काम दोन प्रमुख टप्प्यांत विभागण्यात आले आहे. पहिल्या टप्प्यात पागोटे ते चौक हा सुमारे 30 किलोमीटरचा भाग आहे. दुसऱ्या टप्प्यात चौक ते शिवरेदरम्यान सुमारे 100 किलोमीटरचा मार्ग विकसित केला जाणार आहे. NHAIच्या निकषांनुसार प्रकल्पाचे काम पुढे नेण्यासाठी आवश्यक जमिनीपैकी सुमारे 90 टक्के जमीन संपादित झालेली असणे आवश्यक आहे. मात्र, सध्या भूसंपादनाची प्रक्रिया अपूर्ण असल्याने प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीवर त्याचा थेट परिणाम झाला आहे.
या प्रकल्पाची निविदा प्रक्रिया प्रथम 2024 मध्ये सुरू करण्यात आली होती. मात्र, तांत्रिक कारणांमुळे ती निविदा रद्द करण्यात आली. त्यानंतर ऑगस्ट 2025 मध्ये नव्याने निविदा मागवण्यात आली. मात्र, त्यानंतर निविदा सादर करण्याची अंतिम मुदत अनेक वेळा वाढवण्यात आली आहे. आतापर्यंत ही मुदत 15 पेक्षा अधिक वेळा पुढे ढकलण्यात आल्याचे सांगण्यात येत आहे. त्यामुळे प्रकल्पाच्या प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात कधी होणार, याबाबत पुन्हा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
NHAIच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, निविदा प्रक्रिया अद्याप अंतिम टप्प्यात पोहोचलेली नाही. आवश्यक भूसंपादन पूर्ण न झाल्याने ही प्रक्रिया पुढे नेण्यात अडथळे येत आहेत. याशिवाय पर्यावरणविषयक मंजुरी मिळणेही आवश्यक आहे. या दोन्ही बाबींची पूर्तता झाल्यानंतरच प्रकल्पाच्या बांधकामाला प्रत्यक्ष गती मिळण्याची शक्यता आहे.
मुंबई-पुणे दरम्यान वाढणारी वाहतूक, भविष्यातील वाहनांची वाढती संख्या आणि विद्यमान मार्गावरील ताण लक्षात घेता तिसऱ्या एक्स्प्रेसवेचे महत्त्व मोठे आहे. मात्र, भूसंपादन, तांत्रिक प्रक्रिया आणि पर्यावरणीय मंजुरी यांसारख्या अडचणींमुळे प्रकल्प पुन्हा लांबणीवर पडला आहे. आता 1 ऑक्टोबरला पहिल्या टप्प्याची निविदा प्रत्यक्ष उघडते का आणि त्यानंतर बांधकामाला कितपत वेग मिळतो, याकडे मुंबई-पुणेकरांचे लक्ष लागले आहे.
Also Read: Pune’s Latest Information
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare