पुणे: दुष्काळग्रस्त विद्यार्थ्यांना परीक्षा शुल्कमाफी आधी पैसे भरण्याऐवजी थेट सवलतीची मागणी
पुणे: दुष्काळग्रस्त विद्यार्थ्यांना परीक्षा शुल्कमाफी आधी पैसे भरण्याऐवजी थेट सवलतीची मागणी
पुणे मध्ये दुष्काळग्रस्त विद्यार्थ्यांसाठी परीक्षा शुल्कमाफी जाहीर झाली आहे. मात्र आधी शुल्क भरून नंतर परतावा मिळण्याऐवजी फॉर्म भरतानाच शुल्कमाफी द्यावी, अशी मागणी विद्यार्थी संघटनांनी केली आहे.
पुणे, २८ सप्टेंबर २०२६ : महाराष्ट्रातील दुष्काळग्रस्त भागातील विद्यार्थ्यांना परीक्षा शुल्कमाफी देण्याचा राज्य सरकारचा निर्णय जाहीर झाला असला, तरी त्याच्या अंमलबजावणीच्या पद्धतीवरून विद्यार्थी संघटनांनी चिंता व्यक्त केली आहे. सध्या पात्र विद्यार्थ्यांना परीक्षा शुल्क आधी भरावे लागले आणि त्यानंतर त्याचा परतावा मिळण्याची प्रक्रिया राबवली गेली, तर आर्थिक अडचणी असलेल्या विद्यार्थ्यांवर तात्पुरता आर्थिक भार पडू शकतो. त्यामुळे पात्र विद्यार्थ्यांना परीक्षा अर्ज भरतानाच शुल्कमाफी देण्यात यावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
यंदा राज्यातील अनेक भागांमध्ये अपुऱ्या पावसामुळे कृषी क्षेत्रावर परिणाम झाला आहे. राज्य सरकारने महाराष्ट्रातील ३५८ पैकी २६५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर केल्याची माहिती देण्यात आली आहे. या पार्श्वभूमीवर दुष्काळग्रस्त भागातील पात्र विद्यार्थ्यांना परीक्षा शुल्कातून सवलत देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रक्रियेत आर्थिक अडथळा निर्माण होऊ नये, हा या निर्णयामागील उद्देश आहे.
सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या व्यवस्थापन परिषदेनेही तीन जिल्ह्यांतील पात्र विद्यार्थ्यांसाठी परीक्षा शुल्कमाफी जाहीर केली आहे. त्यामुळे संबंधित जिल्ह्यांमधील विद्यार्थ्यांना या निर्णयाचा लाभ मिळण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, शुल्कमाफीची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी कशी केली जाणार, याकडे विद्यार्थी आणि महाविद्यालयांचे लक्ष लागले आहे.
Student Helping Handचे संस्थापक अॅड. कुलदीप आंबेकर यांनी सरकारच्या निर्णयाचे स्वागत केले आहे. मात्र, विद्यार्थ्यांना आधी परीक्षा शुल्क भरावे लागून नंतर त्याचा परतावा मिळणार असेल, तर ही प्रक्रिया आर्थिकदृष्ट्या अडचणीची ठरू शकते, असे त्यांनी म्हटले आहे. विद्यार्थ्यांना आवश्यक कागदपत्रे जमा करणे, त्यांची पडताळणी होणे, मंजुरी मिळणे आणि त्यानंतर निधी उपलब्ध होणे या प्रक्रियेला वेळ लागू शकतो. त्यामुळे काही विद्यार्थ्यांना अनेक महिने परताव्याची प्रतीक्षा करावी लागू शकते, अशी चिंता व्यक्त करण्यात आली आहे.
विद्यार्थी संघटनांच्या मते, विद्यापीठे आणि महाविद्यालयांकडे विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक आणि वैयक्तिक माहिती आधीपासून उपलब्ध असते. त्यामुळे दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील पात्र विद्यार्थ्यांची प्राथमिक ओळख करून परीक्षा अर्ज भरतानाच शुल्कमाफी लागू करता येऊ शकते. यासाठी विद्यार्थ्यांकडून आधी शुल्क घेऊन नंतर परतावा देण्याऐवजी थेट शुल्क न आकारण्याची पद्धत अधिक सोपी ठरू शकते, असा त्यांचा युक्तिवाद आहे.
यासाठी पात्र विद्यार्थ्यांना परीक्षा अर्ज सादरताना ‘शून्य रुपये’ शुल्काची पावती (Zero-Rupee Receipt) देण्याचा पर्याय विद्यार्थी संघटनांनी सुचवला आहे. अशा पद्धतीमुळे विद्यार्थ्यांना सुरुवातीलाच आर्थिक दिलासा मिळेल आणि नंतर परताव्यासाठी स्वतंत्र प्रशासकीय प्रक्रिया पूर्ण करण्याची गरज कमी होईल.
दुष्काळाच्या परिस्थितीत अनेक कुटुंबांच्या उत्पन्नावर परिणाम होण्याची शक्यता असते. अशा वेळी परीक्षा शुल्काची रक्कमही काही विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाची ठरू शकते. त्यामुळे शासन, विद्यापीठे आणि महाविद्यालयांनी शुल्कमाफीची प्रक्रिया विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष लाभदायक ठरेल अशा पद्धतीने राबवावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे. आता पात्र विद्यार्थ्यांना परीक्षा अर्ज भरतानाच शुल्क न आकारण्याबाबत प्रशासनाकडून कोणता निर्णय घेतला जातो, याकडे लक्ष आहे.
Also Read: Pune’s Latest Information
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
