भारतीय रेल्वेचा नवा नियम : सामान मर्यादा ओलांडली तर दंड अनिवार्य, जाणून घ्या सर्व माहिती
भारतीय रेल्वेचा नवीन नियम : सामान मर्यादेपेक्षा जास्त असेल तर काय होईल?
भारतीय रेल्वेने प्रवाशांसाठी सामानाबाबत कडक नियम लागू केले आहेत. ठरलेल्या मर्यादेपेक्षा जास्त सामान नेल्यास दंड भरावा लागणार. जाणून घ्या नियम, वजन मर्यादा आणि दंडाची संपूर्ण माहिती.
सायली मेमाणे
पुणे २० ऑगस्ट २०२५ :भारतीय रेल्वे ही देशातील सर्वसामान्य प्रवाशांची जीवनवाहिनी आहे. दररोज लाखो प्रवासी रेल्वेतून प्रवास करतात. प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि सुविधांसाठी रेल्वे प्रशासन वेळोवेळी विविध नियमावली लागू करत असते. आता रेल्वेने सामानाच्या वजनासंदर्भात एक महत्त्वाचा नियम काटेकोरपणे लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. हा नियम एअरलाईन्सच्या बॅगेज पॉलिसीप्रमाणेच असेल.
रेल्वेच्या प्रवासी वाहतूक नियमांमध्ये सामानाच्या वजनावर मर्यादा आधीपासूनच आहे. मात्र हा नियम प्रत्यक्षात काटेकोरपणे लागू होत नव्हता. त्यामुळे अनेक प्रवासी मर्यादेपेक्षा जास्त सामान घेऊन प्रवास करत होते. आता रेल्वेने हा नियम कठोरपणे राबवण्याची तयारी केली आहे.
रेल्वेच्या नियमानुसार प्रवाशांना प्रवासादरम्यान खालीलप्रमाणे मोफत सामान नेण्याची परवानगी आहे:
- द्वितीय श्रेणी (Second Class): 35 किलो पर्यंत
- स्लीपर श्रेणी (Sleeper Class): 40 किलो पर्यंत
- एसी 2 टियर: 50 किलो पर्यंत
- एसी फर्स्ट क्लास: 70 किलो पर्यंत
जर प्रवाशांकडे ठरलेल्या मर्यादेपेक्षा जास्त सामान असेल, तर त्यांना त्याचे अतिरिक्त शुल्क भरावे लागेल. हे शुल्क विमान प्रवासातील एक्स्ट्रा बॅगेज फी प्रमाणेच आकारले जाईल. जर प्रवाशाने शुल्क न भरता जास्त सामान घेण्याचा प्रयत्न केला, तर दंडही आकारला जाऊ शकतो.
- जास्त वजनाचे सामान घेऊन प्रवास करायचा असल्यास, ते प्रवासाआधी रेल्वेच्या पार्सल ऑफिसमध्ये बुक करावे लागेल.
- प्रवासी डब्यात ठरलेल्या जागेपेक्षा जास्त सामान ठेवण्यास मनाई आहे.
- हा नियम प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि इतर प्रवाशांच्या सोयीसाठी करण्यात आला आहे.
- प्रवासाआधी आपल्या तिकिटाच्या श्रेणीनुसार किती वजन नेण्याची परवानगी आहे ते तपासा.
- मर्यादेपेक्षा जास्त सामान असल्यास अतिरिक्त शुल्क भरूनच ते बरोबर ठेवा.
- रेल्वे स्थानकांवर चेकिंग दरम्यान नियम मोडल्यास दंड होऊ शकतो.
भारतीय रेल्वेचा हा निर्णय प्रवाशांसाठी शिस्तबद्ध प्रवास सुनिश्चित करणारा आहे. सामान मर्यादेचा नियम कडकपणे लागू केल्यामुळे गर्दी, अडचण आणि अपघाताचा धोका कमी होईल. त्यामुळे पुढच्या वेळेस रेल्वे प्रवास करताना आपल्या बॅगेजचे वजन तपासणे विसरू नका.
