उजनी धरण काठोकाठ भरले; भीमा नदीत 45 हजार क्युसेक विसर्ग, नदीकाठच्या गावांना सतर्कतेचा इशारा
उजनी धरण काठोकाठ भरले; भीमा नदीत 45 हजार क्युसेक विसर्ग, नदीकाठच्या गावांना सतर्कतेचा इशारा
उजनी धरण 105% भरले असून 119 टीएमसीपेक्षा अधिक पाणीसाठा झाल्याने 16 दरवाज्यातून 45 हजार क्युसेक पाणी विसर्ग सुरू आहे. प्रशासनाने पुणे, सोलापूर, नगर आणि धाराशिव जिल्ह्यातील नदीकाठच्या गावांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे.
सायली मेमाणे
पुणे २६ ऑगस्ट २०२५ : पुणे, सोलापूर, नगर आणि धाराशिव जिल्ह्यांच्या जीवनरेषा मानले जाणारे उजनी धरण अखेर काठोकाठ भरले आहे. मुसळधार पावसामुळे धरणातील पाणीसाठा अपेक्षेपेक्षा जास्त झाला असून, सध्या धरण 105 टक्क्यांच्या वर भरलेले आहे. उपलब्ध माहितीनुसार, उजनी धरणात 119 टीएमसीपेक्षा अधिक पाणीसाठा झाला आहे. या प्रचंड पाणीसाठ्यामुळे प्रशासनाने धरणातून विसर्ग वाढवण्याचा निर्णय घेतला असून काल रात्रीपासून भीमा नदीपात्रात 16 दरवाज्यांमधून तब्बल 45 हजार क्युसेकने पाणी सोडण्यात येत आहे.
भीमा नदीच्या पात्रात वाढलेला पाण्याचा विसर्ग पाहता प्रशासनाने नदीकाठच्या गावांना सतर्कतेचा इशारा दिला आहे. गावकऱ्यांनी सावध राहण्याचे तसेच अनावश्यकपणे नदीकाठच्या परिसरात न जाण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. पूरपरिस्थिती टाळण्यासाठी स्थानिक प्रशासन, आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणा आणि पोलीस दल सज्ज असून सतत परिस्थितीवर नजर ठेवून आहेत.
उजनी धरण हे महाराष्ट्रातील सर्वात महत्वाचे धरणांपैकी एक मानले जाते. पुणे, सोलापूर, नगर आणि धाराशिव या चार प्रमुख जिल्ह्यांचा पिण्याच्या पाण्याचा व शेतीसाठीच्या सिंचनाचा मोठा भाग उजनी धरणावर अवलंबून आहे. दरवर्षी पावसाळ्यात या धरणाच्या भरून येण्याची प्रतीक्षा केली जाते. यंदा चांगल्या पावसामुळे धरणाची जलसाठा क्षमता ओलांडली असून, हे शेतकऱ्यांसाठी दिलासा देणारे ठरत आहे. शेतकऱ्यांच्या खरीप हंगामासाठी पाणीपुरवठा सुनिश्चित होणार असल्याने शेती उत्पादनात वाढ होण्याची अपेक्षा आहे.
मात्र, धरणातून मोठ्या प्रमाणावर पाणी सोडल्याने नदीकाठच्या गावांमध्ये धास्तीचे वातावरण आहे. गावकऱ्यांना सुरक्षित स्थळी हलवण्याची तयारी प्रशासनाने केली आहे. काही ठिकाणी नदीकाठावरील शेतजमिनींमध्ये पाणी घुसण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी सतर्क राहण्याचे आवाहन केले गेले आहे.
पाण्याचा वाढता विसर्ग केवळ ग्रामस्थांसाठीच नाही, तर शहरांसाठीही महत्त्वाचा आहे. सोलापूर शहराला पिण्याचे पाणी उजनी धरणातून पुरवले जाते. यावर्षी धरणात भरपूर पाणीसाठा झाल्याने पुढील काही महिने पाणीकपातीचा प्रश्न उद्भवणार नाही. दुसरीकडे, नगर आणि पुणे जिल्ह्यातील काही भागात उजनीतील पाण्यामुळे सिंचन सोयीसुविधा वाढतील.
पावसाळ्याच्या हंगामात धरणातून विसर्ग सुरू झाल्याने नदीपात्रातील पाणीपातळी झपाट्याने वाढत आहे. प्रशासनाने नागरिकांना सतत इशारा देत असताना, स्थानिक लोकांनी सोशल मीडियाद्वारेही परिस्थितीची माहिती मिळवावी आणि सुरक्षिततेस प्राधान्य द्यावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
उजनी धरणातील पाणीसाठा हा महाराष्ट्रातील जलसंपत्ती व्यवस्थापनासाठी सकारात्मक बाब मानली जात असली तरी, नदीकाठच्या परिसरातील नागरिकांनी दक्षता घेतल्यास संभाव्य संकट टाळता येऊ शकते. शेतकऱ्यांना दिलासा, तर नागरिकांना सुरक्षिततेची जाणीव या दोन गोष्टी एकत्र साध्य करण्यासाठी प्रशासन आणि नागरिकांनी एकत्रितपणे पावले उचलणे गरजेचे आहे.
