बर्फातून वीज बचत! नवे तंत्रज्ञान कमी करणार वीज बिल

नवीन आइस बॅटरी तंत्रज्ञानामुळे वीजेची बचत होणार! रात्री पाणी गोठवून तयार केलेला बर्फ दिवसा वितळवून थंडावा निर्माण करतो, ज्यामुळे एसीचा वापर कमी होऊन वीज बिलात मोठी बचत होते.

सायली मेमाणे

पुणे २१ सप्टेंबर २०२५ : ऊर्जेच्या वाढत्या मागणीच्या आणि वाढत्या वीज बिलांच्या काळात विज्ञानाने आणखी एक मोठी झेप घेतली आहे. संशोधकांनी अशी अनोखी बॅटरी विकसित केली आहे जी वीज साठवण्यासाठी पारंपरिक पद्धतीऐवजी साध्या पाण्याचा वापर करते. ही बॅटरी ‘बर्फ बॅटरी’ म्हणून ओळखली जात असून ती ऊर्जा कार्यक्षमतेसाठी आणि पर्यावरणीय शाश्वततेसाठी एक महत्त्वाचा पर्याय ठरत आहे.

या बॅटरीचे तंत्रज्ञान अगदी सोपे आहे. रात्रीच्या वेळी, जेव्हा विजेची मागणी कमी असते आणि विजेचा दर तुलनेने स्वस्त असतो, तेव्हा ही बॅटरी वीज वापरून साधं पाणी गोठवते. त्यामुळे मोठ्या प्रमाणात बर्फ तयार होतो. दुसऱ्या दिवशी सकाळी आणि दिवसभर, जेव्हा उन्हाचा तडाखा सर्वाधिक असतो आणि एसीचा वापर वाढतो, तेव्हा हा तयार केलेला बर्फ वितळवून इमारतींमध्ये थंडावा निर्माण केला जातो. यामुळे एसी थेट चालवण्याची आवश्यकता कमी होते आणि विजेचा वापर मोठ्या प्रमाणात घटतो.

या तंत्रज्ञानामुळे अनेक फायद्यांची अपेक्षा आहे. सर्वप्रथम, हे वीज वापराची मागणी संतुलित ठेवण्यास मदत करते. रात्रीच्या वेळेस वीज निर्मितीची क्षमता प्रामुख्याने न वापरली जात असल्याने तिचा उपयोग बर्फ तयार करण्यासाठी होतो. परिणामी, दिवसा जेव्हा विजेची मागणी कमाल स्तरावर पोहोचते, तेव्हा बर्फ बॅटरी त्या दडपणाला कमी करण्याचे कार्य करते. यामुळे वीज पुरवठा यंत्रणेवरील ताण कमी होतो आणि वीज कपातीसारख्या समस्या टाळल्या जातात.

दुसरे म्हणजे, ही प्रणाली आर्थिकदृष्ट्याही फायदेशीर आहे. ग्राहकांना रात्री कमी दरात वीज वापरून बर्फ तयार करता येतो आणि दिवसा एसीचा वापर टाळून वीज बिलात लक्षणीय बचत करता येते. ही पद्धत विशेषतः व्यावसायिक इमारती, मॉल्स, ऑफिसेस आणि मोठ्या संस्थांसाठी उपयुक्त ठरू शकते.

याशिवाय, पर्यावरणाच्या दृष्टीने देखील या बॅटरीचे महत्त्व अधोरेखित होते. एसीचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केल्यामुळे हरितगृह वायूंचे उत्सर्जन वाढते आणि पर्यावरणावर ताण येतो. पण बर्फ बॅटरीच्या वापरामुळे थंडावा निर्माण करण्यासाठी पारंपरिक एसीवर अवलंबित्व कमी होते. परिणामी, कार्बन उत्सर्जनावर नियंत्रण मिळवणे शक्य होते आणि पर्यावरणपूरक जीवनशैलीकडे वाटचाल करता येते.

बर्फ बॅटरी ही संकल्पना भविष्यातील स्मार्ट शहरे आणि ऊर्जा कार्यक्षम इमारतींसाठी आदर्श ठरू शकते. नूतनीकरणक्षम ऊर्जेच्या वापरासोबत हे तंत्रज्ञान एकत्र केल्यास ऊर्जा कार्यक्षमतेत आणखी सुधारणा होऊ शकते. उदाहरणार्थ, सौरऊर्जेचा वापर करून दिवसाच्या वेळी तयार केलेला वीज साठा रात्री बर्फ निर्मितीसाठी वापरला तर ऊर्जा चक्र अधिक शाश्वत होऊ शकते.

तज्ज्ञांच्या मते, पुढील काही वर्षांत ही बर्फ बॅटरी प्रणाली मोठ्या प्रमाणावर राबवली गेली तर ती ऊर्जा क्षेत्रातील क्रांती ठरू शकते. उद्योग, व्यावसायिक क्षेत्र आणि घरगुती वापर या सर्व स्तरांवर या तंत्रज्ञानाचा फायदा होईल.

सारांश असा की, साध्या पाण्याचा वापर करून विकसित केलेली बर्फ बॅटरी ही केवळ विज्ञानाची मोठी झेप नाही, तर वाढत्या वीज वापराच्या आणि वाढत्या वीज बिलांच्या समस्येवर एक प्रभावी तोडगा आहे. हे तंत्रज्ञान अधिकाधिक लोकांपर्यंत पोहोचले, तर भविष्यात आपल्याला ऊर्जा बचतीसोबतच पर्यावरणपूरक जीवनशैलीकडे नेणारा एक महत्त्वाचा मार्ग मिळेल.

Do-follow Links:
Instagram
YouTube
Facebook
Twitter

Also Read More About Pune

About The Author

Sayali Memane

Sayali Memane is a Pune-based journalist at NewsDotz, covering Maharashtra news, current affairs, and trending updates. She focuses on clear, factual, and fast digital reporting, delivering reliable news content tailored for modern audiences across platforms.

See author's posts