Sonam Wangchuk Arrested: रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार विजेते सोनम वांगचुक यांच्यावर NSA गुन्हा दाखल, जोधपूरला हलवले
रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार विजेते सोनम वांगचुक यांच्यावर NSA गुन्हा दाखल, जोधपूरला हलवले
लडाखसाठी राज्याच्या दर्जाची मागणी करणारे सामाजिक कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांना NSA अंतर्गत अटक. त्यांना जोधपूरला हलवले असून लेहमध्ये इंटरनेट सेवा बंद. सरकारी सूत्रांच्या म्हणण्यानुसार, वांगचुक यांच्यावर जमाव भडकवल्याचा आरोप.
सायली मेमाणे
पुणे २७ सप्टेंबर २०२५ : सोनम वांगचुक यांना लडाखमधील राज्य दर्जा मिळावा यासाठी केलेल्या संघर्षामुळे आणि सामाजिक कार्यकर्त्या म्हणून त्यांच्या उल्लेखनीय कार्यामुळे भारतभरात ओळख मिळाली आहे. रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार जिंकणाऱ्या वांगचुक यांच्यावर अटक झाली असून त्यांना राजस्थानमधील जोधपूरमध्ये हलवण्यात आले आहे. सरकारी सूत्रांनी सांगितले की, वांगचुक यांच्यावर प्रक्षोभक विधान करून जमाव भडकवल्याचा आरोप असून, त्यांच्यावर कठोर राष्ट्रीय सुरक्षा कायदा (NSA) अंतर्गत गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. या कायद्यानुसार जामिनाची शक्यता नसते आणि दीर्घकाळ प्रतिबंधात्मक कोठडी ठोठावण्याची तरतूद असते.
अटक झाल्यानंतर लगेचच सरकारने लेहमध्ये इंटरनेट सेवा खंडित केली. ही कारवाई काही दिवसांपूर्वी लडाखमध्ये झालेल्या हिंसाचारानंतर करण्यात आली आहे, ज्यात ४ लोकांचा मृत्यू झाला आणि ५० पेक्षा अधिक जखमी झाले होते. वांगचुक यांनी या अटकपूर्वीच सांगितले होते की, “या कारणासाठी मला कधीही अटक झाली तरी आनंद होईल.” या विधानामुळे त्यांच्या समर्थकांमध्ये चर्चा रंगली आहे.
अटक होण्याच्या एक दिवस आधी, केंद्र सरकारने वांगचुक यांच्या स्वयंसेवी संस्था ‘स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मूव्हमेंट ऑफ लडाख’ ची FCRA नोंदणी रद्द केली. गृह मंत्रालयाने म्हटले की वांगचुक यांच्या चिथावणीखोर विधानांमुळेच जमाव हिंसक झाला आणि परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर गेली. त्यांनी असा आरोप केला की, वांगचुक यांनी परिस्थिती नियंत्रणात आणण्याचे गांभीर्याने प्रयत्न न करता आपले उपोषण तोडले आणि ॲम्ब्युलन्समधून आपल्या गावी निघून गेले.
सोनम वांगचुक यांनी सर्व आरोप फेटाळले आहेत. त्यांनी सांगितले की, त्यांच्या संस्थेने परदेशी देणग्या घेतल्या नाहीत. संयुक्त राष्ट्र, स्विस आणि इटालियन संस्थांशी केलेल्या व्यवहारांचे सर्व कर त्यांनी भरले आहेत. त्यांच्या मते, ही कारवाई राजकीय हेतूने केली गेली आहे आणि लडाखमधील लोकांचा आवाज दाबण्याचा प्रयत्न आहे.
जम्मू आणि काश्मीरमधून कलम 370 हटवल्यानंतर २०१९ मध्ये लडाखला केंद्रशासित प्रदेशाचा दर्जा मिळाला. सुरुवातीला स्थानिक जनता यावर आनंद व्यक्त करत होती, परंतु पुढील काळात उपराज्यपालांच्या नेतृत्वाखालील प्रशासनामुळे लोकांमध्ये असंतोष वाढू लागला. त्यामुळे बौद्ध बहुसंख्य लेह आणि मुस्लिम बहुसंख्य कारगिल येथील राजकीय गट राज्याच्या दर्जाची मागणी करत आहेत आणि संविधानातील सहाव्या अनुसूचीमध्ये लडाखचा समावेश करण्याची मागणी करत आहेत.
सोनम वांगचुक यांचा संघर्ष आणि त्यांच्या अटकामुळे लडाखमधील सामाजिक आणि राजकीय वातावरण पुन्हा चर्चेत आले आहे. त्यांच्या अटकेनंतर राज्य सरकार, प्रशासन आणि स्थानिक नागरिक यांच्यात तणावाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. त्यांच्या समर्थकांनी या अटक विरोधात सार्वजनिक स्वरात आवाज उठवला आहे, तर सरकारने परिस्थिती शांत ठेवण्याचा प्रयत्न केला आहे.
ही घटना फक्त वांगचुक यांच्या व्यक्तीगत संघर्षापुरती मर्यादित नाही, तर लडाखमधील राज्य दर्जा, स्थानिक प्रशासन आणि नागरिकांच्या हक्कांसंबंधी व्यापक प्रश्न उपस्थित करत आहे. लडाखमधील आगामी काळातील राजकीय परिस्थितीवर या अटकेचा प्रभाव दिसून येणार आहे.
