Pune Metro Driverless Service: खडकवासला ते खराडी मार्गावर लवकरच ड्रायव्हरलेस मेट्रो
खडकवासला ते खराडी मार्गावर लवकरच ड्रायव्हरलेस मेट्रो
पुणे मेट्रो फेज २ मध्ये खडकवासला ते खराडी मार्गावर ड्रायव्हरलेस ट्रेन सेवा सुरू होणार, सध्याच्या फेज १ मार्गांवरही नंतर ऑटोमेशन लागू. प्रवाशांसाठी सुरक्षित, आधुनिक आणि वेळेवर सेवा.
सायली मेमाणे
पुणे २७ सप्टेंबर २०२५ : पुणे मेट्रो आता प्रकल्पाच्या दुसऱ्या टप्प्यात ड्रायव्हरलेस ट्रेन सेवा सुरू करण्याच्या तयारीत आहे. ही सेवा सुरुवातीला खडकवासला ते खराडी या मार्गावर लागू केली जाणार आहे. शहरातील वाढती प्रवासी मागणी लक्षात घेता, आधुनिक तंत्रज्ञानाद्वारे मानवी चुका कमी होण्यास मदत होईल आणि वेळेवरता अधिक वाढेल, असे मेट्रो अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
फेज २ मार्गांवर अटेंडेड ट्रेन ऑपरेशन (ATO) मोडऐवजी पूर्ण ड्रायव्हरलेस प्रणाली लागू केली जाणार आहे. यामध्ये ट्रेन चालवणे, दरवाजे उघडणे-बंद करणे, स्थानकांवर थांबणे आणि इतर ऑपरेशन्स संपूर्णपणे प्रणालीद्वारे पार पडतील. सध्याच्या फेज १ मार्गांवर ऑटोमेशन लागू केले जाणार आहे, परंतु चालक निरीक्षणासाठी उपस्थित राहतील. भविष्यात फेज १ मार्ग देखील ड्रायव्हरलेस बनवले जातील.
दुसऱ्या टप्प्यातील लाईन-४ ही ३१.६ किलोमीटर लांबीची असून २८ स्थानके असतील. मुख्य मार्ग खडकवासला ते खराडी असा असेल. या मार्गावर ड्रायव्हरलेस ऑपरेशन्ससाठी ७५ कोचेस (२५ ट्रेनसेट्स) खरेदी करण्याची योजना आहे. यामध्ये युटीओ आधारित सिग्नलिंग, सार्वजनिक घोषणा प्रणाली, प्रवासी माहिती प्रदर्शन प्रणाली, मास्टर क्लॉक, व्हॉइस रेकॉर्डिंग, टेलिफोन प्रणाली, सायबर सुरक्षा, सीसीटीव्ही आणि फायबर ऑप्टिक ट्रान्समिशनसारखी अत्याधुनिक तंत्रज्ञान वापरण्यात येणार आहे.
फेज २ मध्ये खडकवासला ते खराडी मार्गाव्यतिरिक्त, नळस्टॉप ते माणिकबाग हा एक उपमार्ग असणार असून त्यात सहा स्टेशन्स आहेत. ही मेट्रो वारजे, हडपसर, मगरपट्टा तसेच मध्यवर्ती स्वारगेट भागातूनही जाईल. या आधुनिक ड्रायव्हरलेस सेवा संकल्पनेमुळे पुण्यातील प्रवाशांना सुरक्षित, वेगवान आणि वेळेवर मेट्रो सेवा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
पुणे मेट्रोचे अधिकारी म्हणतात की, ड्रायव्हरलेस सेवा सुरू झाल्यानंतर फेज १ मार्गावर सुद्धा तंत्रज्ञान सुधारित करून ऑटोमेशन लागू केले जाईल, मात्र सुरुवातीला चालक उपस्थित राहतील. तसेच सल्लागार नियुक्त करून सर्व सुरक्षा आणि तंत्रज्ञान मानके पूर्ण केली जातील. केंद्र सरकारकडून खडकवासला ते हडपसर मार्गाची मान्यता लवकरच मिळण्याची शक्यता आहे.
ड्रायव्हरलेस मेट्रो सेवा ही संकल्पना फक्त पुण्यात नव्हे तर मुंबई, दिल्लीसह अन्य महानगरांमध्येही राबवण्यात येणार आहे. पुण्यातील या फेज २ मार्गाच्या ड्रायव्हरलेस ऑपरेशन्समुळे प्रवाशांच्या सुविधेत मोठी सुधारणा होईल, वाहनांवरील ओव्हरलोड कमी होईल आणि शहरातील वाहतूक व्यवस्थेत सुधारणा होण्यास मदत होईल.
या प्रकल्पामुळे पुण्यातील मेट्रो सेवेला अधिक आधुनिक स्वरूप मिळणार असून, प्रवाशांच्या सोयीसाठी स्मार्ट तंत्रज्ञानाचा वापर करून संपूर्ण प्रक्रिया स्वयंचलित केली जाणार आहे. त्यामुळे शहरातील वाढती लोकसंख्या लक्षात घेता मेट्रोचा प्रवास सुरक्षित, जलद आणि प्रभावी बनेल.
