छत्रपती संभाजीनगर कारागृहात जन्मठेप भोगणाऱ्या कैद्याची आत्महत्या
छत्रपती संभाजीनगर कारागृहात जन्मठेप भोगणाऱ्या कैद्याची आत्महत्या
छत्रपती संभाजीनगर कारागृहात जन्मठेपेची शिक्षा भोगत असलेल्या एका कैद्याने आत्महत्या केली आहे. कारागृहात स्वतःला जखमी करून घेतल्यानंतर त्याचा मृत्यू झाला. या घटनेमुळे महाराष्ट्रातील कारागृहांमधील मानसिक आरोग्य आणि सुरक्षा व्यवस्थेबाबत गंभीर प्रश्न निर्माण झाले आहेत.
सायली मेमाणे
पुणे ९ ऑक्टोबर २०२५ : छत्रपती संभाजीनगर कारागृहात शिक्षा भोगत असलेल्या एका कैद्याने आत्महत्या केल्याची धक्कादायक घटना उघडकीस आली आहे. परंडा येथील खून प्रकरणात जन्मठेपेची शिक्षा सुनावण्यात आलेल्या या कैद्याची काही दिवसांपूर्वीच संभाजीनगर येथील हसूल कारागृहात रवानगी करण्यात आली होती. मिळालेल्या माहितीनुसार, कारागृहात गेल्या दीड महिन्यांपासून तो शिक्षा भोगत होता. मात्र, गेल्या काही दिवसांपासून त्याची मानसिक स्थिती अस्थिर दिसत असल्याची प्राथमिक माहिती समोर आली आहे.
या कैद्याने लोखंडी गजाला जोरदार धडक देऊन स्वतःला गंभीर जखमी केले. तात्काळ त्याला कारागृह प्रशासनाने वैद्यकीय उपचारासाठी रुग्णालयात हलवले. मात्र, उपचारादरम्यान त्याचा मृत्यू झाला. या घटनेनंतर कारागृह प्रशासनात मोठी खळबळ उडाली असून वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी घटनास्थळाची पाहणी केली आहे. या घटनेचा सविस्तर तपास सुरू करण्यात आला आहे.
राज्यात गेल्या काही महिन्यांत कारागृहांमध्ये आत्महत्येच्या घटनांमध्ये वाढ होत असल्याचे दिसत आहे. अशा घटनांमुळे कैद्यांच्या मानसिक आरोग्य व्यवस्थेबाबत आणि सुरक्षा यंत्रणेच्या कार्यक्षमतेबाबत प्रश्न निर्माण झाले आहेत. कारागृहातील वातावरण, सततचा ताण, वैयक्तिक कारणे किंवा नैराश्य ही आत्महत्येची संभाव्य कारणे असल्याचे तज्ञांचे म्हणणे आहे.
हसूल कारागृह प्रशासनाने याबाबत संबंधित पोलिसांना माहिती दिली असून, मृत्यूचा पंचनामा करून पुढील प्रक्रिया सुरू आहे. कैद्याचा मृतदेह शवविच्छेदनासाठी शासकीय रुग्णालयात पाठविण्यात आला आहे. या घटनेनंतर कैद्यांमधील असुरक्षिततेची भावना आणि प्रशासनावर विश्वासाचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे.
या घटनेच्या पार्श्वभूमीवर मानवाधिकार कार्यकर्त्यांनी आणि सामाजिक संस्थांनी कारागृहांमध्ये मानसिक आरोग्य तपासणी, समुपदेशन सेवा आणि ताणतणाव नियंत्रणासाठी स्वतंत्र यंत्रणा उभारण्याची मागणी केली आहे. कारागृहातील सुरक्षा प्रणाली मजबूत करण्यासोबतच प्रत्येक कैद्याच्या मानसिक स्थितीवर नियमित लक्ष ठेवण्याची गरज आहे, असे तज्ज्ञांनी सांगितले आहे.
छत्रपती संभाजीनगरमधील ही घटना राज्यातील कारागृह व्यवस्थेच्या उणिवांकडे निर्देश करणारी ठरली आहे. प्रशासनाकडून या घटनेचा सखोल तपास करून आत्महत्येचे कारण स्पष्ट करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.
