Dandi March Day 2026: 12 मार्चचा ऐतिहासिक दिवस महात्मा गांधींच्या दांडी मार्चने बदलले भारताचे भविष्य
Dandi March Day 2026: 12 मार्चचा ऐतिहासिक दिवस महात्मा गांधींच्या दांडी मार्चने बदलले भारताचे भविष्य
Dandi March Day: 12 मार्च 1930 रोजी महात्मा गांधींनी ब्रिटिशांच्या मीठ कायद्याविरोधात दांडी मार्च सुरू केला. 384 किमीच्या या ऐतिहासिक सत्याग्रहाने भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्याला नवी दिशा दिली.
पुणे १२ मार्च २०२६ : भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या इतिहासात 12 मार्च हा दिवस अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. 1930 साली याच दिवशी महात्मा गांधी यांनी ब्रिटिश सरकारच्या अन्यायकारक मीठ कायद्याविरोधात ऐतिहासिक दांडी मार्चची सुरुवात केली होती. या आंदोलनाने केवळ ब्रिटिश सत्तेला मोठे आव्हान दिले नाही, तर भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्याला नवी दिशा दिली. म्हणूनच दरवर्षी 12 मार्च हा दिवस ‘दांडी मार्च दिन’ म्हणून साजरा केला जातो.
त्या काळात ब्रिटिश सरकारने मिठावर मक्तेदारी केली होती. भारतीयांना स्वतः मीठ तयार करण्याची किंवा विकण्याची परवानगी नव्हती. नागरिकांना ब्रिटिशांकडूनच कर लावून विकले जाणारे मीठ खरेदी करणे बंधनकारक होते. गरीबांच्या रोजच्या जीवनात आवश्यक असलेल्या मिठावर कर लावल्यामुळे देशभरात नाराजी होती. या अन्यायकारक कायद्याविरोधात महात्मा गांधींनी सविनय कायदेभंग आंदोलन उभारण्याचा निर्णय घेतला.
12 मार्च 1930 रोजी सकाळी सुमारे 6:30 वाजता गांधीजींनी गुजरातमधील साबरमती आश्रमातून दांडी मार्चला सुरुवात केली. त्यांच्या सोबत सुरुवातीला 78 सत्याग्रही होते. त्यांचा उद्देश होता गुजरातमधील दांडी या किनारपट्टीवर पोहोचून ब्रिटिशांचा मीठ कायदा मोडीत काढणे.
हा प्रवास सोपा नव्हता. गांधीजी आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांना एकूण 384 किलोमीटरचा पायी प्रवास करायचा होता. हा प्रवास जवळपास 24 दिवस चालला. वाटेत असंख्य गावांमध्ये लोकांनी गांधीजींचे स्वागत केले. अनेक लोक या आंदोलनात सहभागी झाले आणि दांडी मार्च हळूहळू जनआंदोलनात परिवर्तित झाला.
5 एप्रिल 1930 रोजी गांधीजी दांडी येथे पोहोचले. त्यानंतर 6 एप्रिल रोजी सकाळी त्यांनी समुद्रकिनाऱ्यावरून नैसर्गिक मीठ उचलून ब्रिटिशांचा मीठ कायदा मोडला. मिठाचा तो छोटासा खडा उचलणे ही केवळ एक प्रतीकात्मक कृती नव्हती, तर ब्रिटिश साम्राज्याविरुद्धच्या सविनय कायदेभंग चळवळीची सुरुवात होती.
दांडी मार्चच्या या आंदोलनाने देशभरात मोठी प्रेरणा निर्माण केली. हजारो लोकांनी मीठाचे कायदे मोडले, विदेशी वस्तूंवर बहिष्कार टाकला आणि स्वातंत्र्यलढ्यात सक्रिय सहभाग घेतला. या आंदोलनामुळे ब्रिटिश सरकारवर आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही मोठा दबाव निर्माण झाला.
या आंदोलनाचे आणखी एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे महिलांचा मोठ्या प्रमाणावर सहभाग. सरोजिनी नायडू यांसारख्या नेत्यांनी या चळवळीत सक्रिय भूमिका बजावली. तसेच विदेशी पत्रकारांनी या आंदोलनाचे वृत्तांकन केल्यामुळे जगभरात भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्याकडे लक्ष वेधले गेले.
आज दांडी मार्चला 96 वर्षे पूर्ण होत असली तरी त्याची प्रेरणा आजही तितकीच महत्त्वाची आहे. हा संघर्ष आपल्याला सांगतो की अन्यायाविरुद्ध अहिंसक मार्गानेही प्रभावी लढा देता येतो. महात्मा गांधींच्या या ऐतिहासिक आंदोलनाने भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यात एक नवे पर्व सुरू केले आणि भारतीयांच्या आत्मसन्मानाला नवी उंची दिली.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
