भारताच्या राजकारणात Gen-Z ची जोरदार उपस्थिती; नेपाळी आंदोलनाचा देशावर परिणाम
भारताच्या राजकारणात Gen-Z ची जोरदार उपस्थिती; नेपाळी आंदोलनाचा देशावर परिणाम
नेपाळमध्ये Gen-Z च्या आंदोलनामुळे सरकार कोसळले, तरुणांनी राजकीय नेत्यांची घरे जाळली; भारतातही राजकारणात Gen-Z चा दबदबा जाणवू लागला आहे.
सायली मेमाणे
पुणे १९ सप्टेंबर २०२५ : भारत – आपल्या शेजारील नेपाळमध्ये सोशल मीडियावर बंदीमुळे सुरू झालेल्या आंदोलनाने संपूर्ण देशाला धक्का दिला. या आंदोलनात Gen-Z अर्थात युवा पिढीने मोठा विध्वंस केला आणि काही तासांत सरकार कोसळले. नेपाळी संतप्त तरुणांनी राजकीय नेत्यांची घरे जाळली आणि एका नेत्याच्या पत्नीला जीवंत जाळल्याच्या घटनाही समोर आल्या.
या आंदोलनामुळे Gen-Z च्या सामाजिक व राजकीय प्रभावाची जागतिक पातळीवर चर्चा रंगली. तरुणांची सक्रियता, सोशल मीडियाचा वापर, आणि वेगवान निर्णय क्षमता यामुळे राजकारणात त्यांचा दबदबा स्पष्ट झाला आहे.
भारतामध्येही आता Gen-Z च्या राजकीय सक्रियतेवर लक्ष केंद्रीत केले जात आहे. भाजपसह विविध पक्षांनी या पिढीच्या प्रभावाबद्दल सावधगिरी बाळगण्याचे निर्देश दिले आहेत. विशेषतः कॉंग्रेस नेते राहुल गांधी यांच्यासारख्या विरोधी पक्ष नेत्यांना त्यांच्या धोरणांबाबत अधिक जागरूक राहण्याचा इशारा देण्यात आला आहे.
विशेष तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, Gen-Z च्या सक्रियतेमुळे राजकारणातील पारंपरिक धोरणे बदलत आहेत. सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरची चर्चा, ऑनलाइन आंदोलन, आणि युवा मतदारांची भूमिका यामुळे राजकीय नेत्यांना त्यांच्या धोरणांचा परिणाम त्वरीत जाणवतो.
राजकीय विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की, Gen-Z ची पिढी नेहमीच पारंपरिक राजकारणाच्या चौकटीत बसून राहणार नाही. त्यांच्या तंत्रज्ञानाचा वापर, वेगवान आणि प्रगत विचारसरणी, तसेच सोशल नेटवर्किंगचा प्रभाव या सर्व गोष्टी राजकारणात मोठ्या प्रमाणावर परिणाम करणार आहेत.
भविष्यात भारतात देखील Gen-Z च्या प्रभावामुळे राजकारणात नवीन धोरणं, युवा-केन्द्रित योजना आणि तातडीने निर्णय घेण्याची पद्धत बळावेल. नेपाळमधील घटनांनी तरुणांच्या सामर्थ्याची जाणीव करून दिली आहे आणि भारतीय राजकारणासाठीही हा एक चेतावणीचा घडामोडीचा टप्पा ठरला आहे.
