Highest Temperature Record in India: भारतात 50°C पार गेलेला पारा इतिहासातील सर्वात उष्ण वर्षांची धक्कादायक कहाणी

भारतातील सर्वात उष्ण वर्षांची माहिती जाणून घ्या. राजस्थानपासून उत्तर प्रदेशपर्यंत अनेक शहरांमध्ये तापमान 50°C पार गेले होते. उष्णतेच्या विक्रमी नोंदी आणि त्यामागील परिस्थिती वाचा.

पुणे २३ मे २०२६ : यंदाच्या मे महिन्यात उष्णतेने देशभरातील नागरिकांची अक्षरशः अग्निपरीक्षा घेतली आहे. महाराष्ट्र, राजस्थान, दिल्ली, उत्तर प्रदेश आणि मध्य प्रदेशासह अनेक राज्यांमध्ये तापमान 45°C च्या पुढे गेले असून दुपारच्या वेळी रस्त्यांवर शुकशुकाट पाहायला मिळत आहे. महाराष्ट्रातील चंद्रपूर जिल्ह्यातील Brahmapuri येथे 47.2°C तापमानाची नोंद झाल्यानंतर उष्णतेबाबत चिंता आणखी वाढली आहे. मात्र भारताच्या इतिहासात यापेक्षाही भयानक उष्णतेचे दिवस अनुभवले गेले आहेत, जेव्हा देशातील काही शहरांमध्ये तापमान 50°C च्याही पुढे गेले होते.

भारताच्या हवामान इतिहासात वर्ष 1956 हे अत्यंत उष्ण वर्ष म्हणून ओळखले जाते. राजस्थानमधील Alwar येथे त्या वर्षी 50.6°C तापमानाची नोंद झाली होती. त्या काळात आजच्या सारख्या आधुनिक सुविधा, वातानुकूलन यंत्रणा किंवा हवामान सतर्कता प्रणाली उपलब्ध नव्हत्या. त्यामुळे लोकांना प्रचंड उष्णतेचा सामना करावा लागला होता.

यानंतर वर्ष 2016 मध्ये भारताने इतिहासातील सर्वाधिक तापमानाचा विक्रम अनुभवला. राजस्थानमधील Phalodi येथे तापमान तब्बल 51°C पर्यंत पोहोचले होते. ही भारतातील आतापर्यंतची सर्वाधिक अधिकृत तापमान नोंद मानली जाते. त्या काळात रस्ते तापून निघाले होते आणि दुपारच्या वेळी बाहेर पडणे जीवघेणे ठरत होते.

वर्ष 2019 मध्येही राजस्थानने उष्णतेचा विक्रमी तडाखा अनुभवला. Churu येथे 1 जून 2019 रोजी तापमान 50.8°C नोंदवण्यात आले होते. याच काळात जैसलमेरच्या रामगढ भागातही तापमान 50°C पर्यंत पोहोचले होते. हवामान बदलाचा वाढता परिणाम आणि उष्णतेच्या लाटांमुळे राजस्थानमधील परिस्थिती अत्यंत गंभीर झाली होती.

वर्ष 2024 मध्ये पुन्हा एकदा राजस्थान धगधगताना दिसले. फलोदीमध्ये पुन्हा 50°C तापमानाची नोंद झाली होती. अनेक राज्यांमध्ये रेड अलर्ट जारी करण्यात आले होते आणि नागरिकांना अत्यावश्यक कामाशिवाय घराबाहेर न पडण्याचा सल्ला देण्यात आला होता.

उत्तर प्रदेशातील Banda हे शहरही उष्णतेच्या तीव्रतेमुळे चर्चेत आले आहे. 2022 मध्ये येथे तापमान 49°C पर्यंत पोहोचले होते. तर मे 2026 मध्ये 48.2°C तापमानाची नोंद झाली असून जगातील सर्वाधिक उष्ण ठिकाणांपैकी एक म्हणून बांदाची चर्चा होत आहे.

हवामान तज्ज्ञांच्या मते, वाढते तापमान, जंगलतोड, शहरीकरण आणि हवामान बदल ही उष्णतेची प्रमुख कारणे आहेत. उष्णतेच्या लाटांमुळे आरोग्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे नागरिकांनी सतर्क राहणे, पुरेसे पाणी पिणे आणि दुपारच्या तीव्र उन्हात बाहेर जाणे टाळणे आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञ सांगत आहेत.

Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/

Twitter – https://x.com/NewsDotz

Also Read: Pune’s Latest Information

FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare

About The Author

Sayali Memane

Sayali Memane is a Pune-based journalist at NewsDotz, covering Maharashtra news, current affairs, and trending updates. She focuses on clear, factual, and fast digital reporting, delivering reliable news content tailored for modern audiences across platforms.

See author's posts