राज्यात मुसळधार पावसाचा कहर; नद्या-नाले तुडुंब, शेतजमिनी जलमय
राज्यात मुसळधार पावसाचा कहर; नद्या-नाले तुडुंब, शेतजमिनी जलमय
महाराष्ट्रात पावसाचा जोर वाढल्याने नद्या-नाले तुडुंब भरले आहेत. अनेक गावांत शेती पाण्याखाली गेली असून शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान झाले आहे.
सायली मेमाणे
पुणे २८ सप्टेंबर २०२५ : महाराष्ट्रात गेल्या काही दिवसांपासून पावसाचा जोर सतत वाढत आहे. राज्यातील अनेक भागांमध्ये झालेल्या मुसळधार पावसामुळे नद्या-नाले तुडुंब भरून वाहू लागले आहेत. ग्रामीण भागात परिस्थिती अधिक गंभीर झाली असून शेतजमिनी पूर्णपणे जलमय झाल्या आहेत. अनेक जिल्ह्यांमध्ये पावसाचा जोर इतका वाढला आहे की पिके पाण्याखाली जाऊन शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान झाले आहे.
गेल्या आठवड्यापासून विदर्भ, मराठवाडा, पश्चिम महाराष्ट्र आणि कोकण पट्ट्यात जोरदार पाऊस सुरू आहे. कोल्हापूर, सातारा, सांगली, पुणे, नाशिक आणि औरंगाबाद या जिल्ह्यांमध्ये नदी-नाले तुडुंब भरले आहेत. अनेक ठिकाणी रस्ते वाहून गेले असून ग्रामीण भागातील गावांचा संपर्क तुटला आहे. शाळा, महाविद्यालये यांना सुट्टी जाहीर करण्यात आली आहे.
पावसाचा जोर वाढल्याने शेतीचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले आहे. सोयाबीन, मका, भात, भाजीपाला अशी उभी पिके पाण्याखाली गेल्याने शेतकऱ्यांचे कोट्यवधी रुपयांचे नुकसान झाले आहे. अनेक शेतकरी कर्जबाजारी स्थितीत असल्याने त्यांच्यावर नैसर्गिक आपत्तीचे अतिरिक्त संकट कोसळले आहे. सरकारकडून पंचनामे करण्याचे आदेश दिले असले तरी मदतीसाठी प्रत्यक्षात पैसे कधी मिळतील याकडे शेतकऱ्यांचे डोळे लागले आहेत.
नद्या-नाल्यांचा पाणीस्तर वाढल्याने काही ठिकाणी पूरस्थिती निर्माण झाली आहे. कोकण पट्ट्यातील गावांमध्ये घरांमध्ये पाणी शिरले असून नागरिकांना सुरक्षित स्थळी हलविण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद पथक (NDRF) आणि स्थानिक प्रशासन युद्धपातळीवर बचाव कार्य करत आहे. काही ठिकाणी नौकांच्या मदतीने नागरिकांची सुटका करण्यात येत आहे.
हवामान खात्याने पुढील काही दिवस महाराष्ट्रातील बहुतेक भागांत मुसळधार पावसाचा इशारा दिला आहे. काही जिल्ह्यांना रेड अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. शहरी भागात रस्त्यांवर पाणी साचल्याने वाहतूक ठप्प झाली आहे. पुणे, मुंबई आणि ठाणे येथे पावसामुळे जनजीवन विस्कळीत झाले आहे.
पावसामुळे निर्माण झालेल्या संकटामुळे शेतकरी तसेच नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे. शेतकऱ्यांनी तात्काळ आर्थिक मदत आणि पीक विम्याचा लाभ देण्याची मागणी केली आहे. शासनाने बचाव कार्याबरोबरच नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना तातडीने मदत मिळेल याची काळजी घ्यावी, अशी मागणी होत आहे.
दरम्यान, तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, गेल्या काही वर्षांपासून हवामानातील बदलामुळे पावसाचे प्रमाण आणि स्वरूप बदलले आहे. कमी वेळेत मुसळधार पाऊस कोसळत असल्याने पूरस्थिती निर्माण होणे आणि शेतीचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान होणे ही वारंवारची समस्या झाली आहे. यावर दीर्घकालीन उपाययोजना करणे आवश्यक असल्याचेही ते सांगत आहेत.
राज्यातील पावसामुळे केवळ शेती आणि नागरिकांचे दैनंदिन जीवनच विस्कळीत झालेले नाही, तर ग्रामीण अर्थव्यवस्थेलाही मोठा धक्का बसला आहे. या संकटाचा सामना करण्यासाठी शेतकरी, प्रशासन आणि शासन यांच्यात ताळमेळ असणे गरजेचे ठरणार आहे.