इंद्रायणी नदी सुधार प्रकल्पास राज्यस्तरीय तांत्रिक समितीची मंजुरी, कामाला मिळाली चालना
इंद्रायणी नदी सुधार प्रकल्पास राज्यस्तरीय तांत्रिक समितीची मंजुरी, कामाला मिळाली चालना
पिंपरी-चिंचवडसह ग्रामीण भागातील 50 लाख नागरिकांवर परिणाम करणाऱ्या इंद्रायणी नदी सुधार प्रकल्पास राज्यस्तरीय तांत्रिक समितीची मान्यता; प्रकल्पाचे काम लवकर सुरू होणार.
सायली मेमाणे
पुणे १९ सप्टेंबर २०२५ : पिंपरी-चिंचवड आणि आसपासच्या ग्रामीण भागातील सुमारे 50 लाख नागरिकांच्या आरोग्याशी थेट संबंधित असलेल्या इंद्रायणी नदी सुधार प्रकल्पास राज्यस्तरीय तांत्रिक समितीची (SLTC) मंजुरी मिळाल्याने प्रकल्पाला महत्त्वपूर्ण चालना मिळाली आहे. या निर्णयामुळे नदी सुधार प्रकल्पाची कार्यवाही सुरू करण्याचा मार्ग आता मोकळा झाला आहे.
इंद्रायणी नदी केवळ पिण्याच्या पाण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाची नाही, तर महाराष्ट्राच्या वारकरी सांप्रदायामध्ये ती एक श्रद्धास्थान मानली जाते. धार्मिक तसेच पर्यावरणीय दृष्टिकोनातून ही नदी अत्यंत महत्त्वाची आहे. यामुळे नदीच्या सुधारणा व स्वच्छता प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीसाठी सरकारने जलद कार्यवाही करण्याचे ठरवले आहे.
राज्य सरकारच्या नगर विकास विभागाकडून तयार करण्यात आलेल्या प्रस्तावास राज्यस्तरीय तांत्रिक समितीने मान्यता दिल्याने प्रकल्पाचे अनेक तांत्रिक, पर्यावरणीय आणि आर्थिक मुद्दे आता निश्चित झाले आहेत. समितीच्या तपासणीनंतर नदीच्या प्रदूषण नियंत्रण, पाण्याच्या गुणवत्तेची सुधारणा आणि नदीकाठच्या परिसंस्थेचे संवर्धन यासाठी आवश्यक तंत्रज्ञान आणि उपाययोजना निश्चित करण्यात आल्या आहेत.
याशिवाय, प्रकल्पाद्वारे नदीच्या पात्रात पाणी साठवण्याची क्षमता वाढवणे, नाले व वाहिन्यांची साफसफाई करणे, तसेच नदीच्या काठावर सार्वजनिक सुविधा उभारणे यावर विशेष लक्ष दिले जाणार आहे. यामुळे नागरिकांना सुरक्षित पिण्याचे पाणी उपलब्ध होईल तसेच नदीचे पर्यावरणीय मूल्य राखले जाईल.
इंद्रायणी नदी सुधार प्रकल्पाचे महत्व फक्त पिण्याच्या पाण्यापुरते मर्यादित नाही. या प्रकल्पामुळे नदीकाठच्या परिसरातील पर्यटन, धार्मिक उत्सव आणि वारकऱ्यांच्या मार्गांचे आयोजन अधिक सुरक्षित व स्वच्छ वातावरणात करता येईल. प्रकल्पाच्या यशस्वी अंमलबजावणीमुळे स्थानिक अर्थव्यवस्थेला देखील चालना मिळेल.
नगर विकास विभागाचे अधिकारी सांगतात की, “राज्यस्तरीय तांत्रिक समितीने प्रकल्पाच्या सर्व तांत्रिक निकषांची सखोल तपासणी केली असून, आता प्रकल्पास सुरुवात करण्यासाठी सर्व अडचणी दूर झाल्या आहेत. लवकरच काम सुरू होईल आणि नदीचे प्रदूषण कमी करण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना राबवल्या जातील.”
या प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीसाठी स्थानिक प्रशासन, पर्यावरण तज्ज्ञ, तसेच नागरिकांचे सहभाग महत्त्वाचे ठरणार आहे. नदीच्या सुधारणा प्रक्रियेत सर्व स्तरांवर सहकार्य असल्यामुळे प्रकल्प लवकरच यशस्वी होईल, अशी अपेक्षा आहे.
इंद्रायणी नदी सुधार प्रकल्पामुळे पिंपरी-चिंचवडसह आसपासच्या ग्रामीण भागातील नागरिकांना सुरक्षित पाणी उपलब्ध होईल, पर्यावरणीय सुधारणा साधली जाईल आणि वारकरी संप्रदायासह धार्मिक महत्त्व राखले जाईल. ही बाब राज्याच्या नदी संवर्धन धोरणासाठीही आदर्श ठरू शकते.
