IRDAI Annual Report: जीवन विमा तक्रारींमध्ये 50% पेक्षा अधिक घट; ग्राहकांचा विश्वास वाढला, सेवा अधिक वेगवान
IRDAI Annual Report: जीवन विमा तक्रारींमध्ये 50% पेक्षा अधिक घट; ग्राहकांचा विश्वास वाढला, सेवा अधिक वेगवान
IRDAI च्या वार्षिक अहवालानुसार गेल्या 10 वर्षांत जीवन विमा तक्रारींमध्ये 50 टक्क्यांहून अधिक घट झाली आहे. AI, ई-केवायसी, डिजिटल सेवा आणि नव्या नियमांमुळे ग्राहकांचा विश्वास वाढला असून दावा निकाली काढण्याची प्रक्रिया अधिक वेगवान झाली आहे.
पुणे १० जून २०२६ : भारतातील जीवन विमा क्षेत्रात गेल्या दशकात मोठे सकारात्मक बदल झाले असून ग्राहकांच्या समाधानात लक्षणीय वाढ झाल्याचे चित्र समोर आले आहे. विमा नियामक आणि विकास प्राधिकरण (IRDAI) च्या आर्थिक वर्ष 2024 च्या वार्षिक अहवालानुसार, जीवन विम्यासंदर्भातील तक्रारींमध्ये 50 टक्क्यांहून अधिक घट झाली आहे. तंत्रज्ञानाचा वाढता वापर, ग्राहकाभिमुख धोरणे आणि तक्रार निवारण यंत्रणेतील सुधारणा यामुळे विमा क्षेत्रावरील नागरिकांचा विश्वास अधिक मजबूत झाला आहे.
अहवालानुसार, आर्थिक वर्ष 2015 मध्ये जीवन विमा क्षेत्राशी संबंधित तक्रारींची संख्या 2.79 लाख होती. मात्र आर्थिक वर्ष 2024 मध्ये ही संख्या थेट 1.23 लाखांपर्यंत घसरली आहे. विशेष म्हणजे, या काळात जीवन विमा व्यवसायाचा विस्तार मोठ्या प्रमाणात झाला असूनही तक्रारींच्या संख्येत झालेली घट विमा कंपन्यांच्या सेवा गुणवत्तेतील सुधारणा दर्शवते.
जीवन विमा पॉलिसींची संख्या देखील सातत्याने वाढत आहे. आर्थिक वर्ष 2024 मध्ये देशातील सक्रिय जीवन विमा पॉलिसींची संख्या 2 कोटी 92 लाखांपर्यंत पोहोचली आहे. विमा संरक्षण घेणाऱ्या नागरिकांची संख्या वाढत असताना ग्राहकांचा अनुभव अधिक सकारात्मक होत असल्याचे या आकडेवारीवरून स्पष्ट होते.
तक्रारींच्या प्रमाणात झालेली घट अधिक महत्त्वाची मानली जात आहे. आर्थिक वर्ष 2015 मध्ये दर 10 हजार पॉलिसींमागे 108 तक्रारी नोंदवल्या जात होत्या. हे प्रमाण आर्थिक वर्ष 2024 मध्ये केवळ 42 तक्रारींवर आले आहे. त्याचप्रमाणे तक्रार गुणोत्तर 1.08 टक्क्यांवरून 0.42 टक्क्यांपर्यंत खाली आले आहे. ही सुधारणा विमा कंपन्यांनी ग्राहक सेवेकडे दिलेल्या प्राधान्याचे परिणाम मानले जात आहेत.
या बदलामागे तंत्रज्ञानाचा मोठा वाटा असल्याचे IRDAI ने नमूद केले आहे. ई-केवायसी, आधार पडताळणी, रिअल-टाइम व्हॅलिडेशन आणि डिजिटल ऑनबोर्डिंग यांसारख्या सुविधांमुळे सुरुवातीच्या टप्प्यात होणाऱ्या त्रुटी कमी झाल्या आहेत. तसेच कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित देखरेख आणि विश्लेषणामुळे विमा विक्री प्रक्रियेत पारदर्शकता वाढली असून ग्राहक आणि कंपन्यांमधील वादाचे प्रमाणही कमी झाले आहे.
ग्राहकांच्या हितासाठी लागू करण्यात आलेल्या नव्या नियमांमुळे सेवा वितरणातही वेग आला आहे. यापूर्वी विमा दाव्यांचा निकाल लावण्यासाठी 30 दिवसांचा कालावधी लागायचा. आता तो कमी करून 15 दिवस करण्यात आला आहे. तसेच तपास प्रक्रियेची मुदत 90 दिवसांवरून 45 दिवसांपर्यंत कमी करण्यात आली आहे. त्यामुळे विमाधारकांना अधिक जलद आणि कार्यक्षम सेवा मिळण्यास मदत होत आहे.
‘विमा भरोसा’ पोर्टलनेही तक्रार निवारण प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आर्थिक वर्ष 2025 मध्ये या पोर्टलवर प्राप्त झालेल्या तक्रारींपैकी 1 टक्क्यांपेक्षाही कमी तक्रारी प्रलंबित राहिल्या. यामुळे डिजिटल तक्रार व्यवस्थापन यशस्वी ठरत असल्याचे दिसून येते.
आज भारताच्या एकूण विमा व्यवसायात 80 टक्क्यांहून अधिक वाटा जीवन विमा क्षेत्राचा आहे. याशिवाय या क्षेत्राने सरकारी रोख्यांमध्ये 24.37 लाख कोटी रुपयांहून अधिक गुंतवणूक केली असून देशाच्या आर्थिक स्थैर्य आणि पायाभूत विकासात महत्त्वाचे योगदान दिले आहे. ‘2047 पर्यंत सर्वांसाठी विमा’ हे राष्ट्रीय उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी ग्राहकांचा विश्वास, जलद सेवा आणि प्रभावी प्रशासन यावर अधिक भर दिला जात असल्याचे या अहवालातून स्पष्ट झाले आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
