कोल्हापुरी चप्पल क्लस्टरची महत्त्वाची पत्रकार परिषद; पारंपरिक उद्योगावरील धोक्यांवर होणार चर्चा
कोल्हापुरी चप्पल क्लस्टरची महत्त्वाची पत्रकार परिषद; पारंपरिक उद्योगावरील धोक्यांवर होणार चर्चा
कोल्हापुरी चप्पल क्लस्टरतर्फे आज दुपारी 12 वाजता पत्रकार परिषद आयोजित. प्राडा चप्पलसह उद्योगावरील संभाव्य धोके, राजकीय दबाव आणि परंपरेवर सुरू असलेल्या षड्यंत्राचा होणार खुलासा.
सायली मेमाणे
पुणे २० सप्टेंबर २०२५ : कोल्हापूरचा पारंपरिक आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रसिद्ध झालेला कोल्हापुरी चप्पल उद्योग सध्या गंभीर संकटाच्या छायेखाली आला आहे. या पारंपरिक हस्तकलेला प्रोत्साहन देण्यासाठी स्थापन झालेल्या कोल्हापुरी चप्पल क्लस्टर तर्फे आज दुपारी 12 वाजता महत्त्वाची पत्रकार परिषद आयोजित करण्यात आली आहे. या परिषदेत प्राडा चप्पलसह काही गंभीर मुद्यांवर चर्चा होणार असून, उद्योगावरील संभाव्य धोके आणि राजकीय दबावामुळे या परंपरागत उद्योगाची जागा बळकावण्याचा प्रयत्न सुरू असल्याचे स्पष्ट करण्यात येणार आहे.
कोल्हापुरी चप्पल ही केवळ एक वस्तू नसून महाराष्ट्राच्या समृद्ध परंपरेचे आणि शतकानुशतकांच्या कौशल्याचे प्रतीक आहे. या उद्योगाला भौगोलिक मान्यता (GI Tag) मिळाल्यामुळे त्याची प्रतिष्ठा आणि ओळख अधिक बळकट झाली. मात्र गेल्या काही काळापासून या उद्योगावर स्थानिक आणि आंतरराष्ट्रीय ब्रँड्सकडून दबाव वाढत असल्याच्या तक्रारी समोर येत आहेत. विशेषतः प्राडा चप्पलसारख्या डिझायनर ब्रँड्सकडून बाजारपेठ काबीज करण्याचे प्रयत्न सुरू असून, त्यामुळे पारंपरिक चप्पल उत्पादकांना थेट फटका बसण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
या पार्श्वभूमीवर आज आयोजित पत्रकार परिषदेला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. परिषदेत क्लस्टरचे पदाधिकारी, स्थानिक उद्योजक तसेच पारंपरिक चप्पल उत्पादक मोठ्या संख्येने उपस्थित राहणार आहेत. उद्योगावर येत असलेल्या धोक्यांविषयी खुलासा करणे, सरकारकडून तातडीने संरक्षणाची मागणी करणे आणि स्थानिक उत्पादकांच्या हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी पुढील भूमिका निश्चित करणे, हा या पत्रकार परिषदेचा मुख्य उद्देश असल्याचे सांगितले जात आहे.
कोल्हापुरी चप्पल उद्योग हा हजारो कुटुंबांचा प्रमुख उदरनिर्वाहाचा स्त्रोत आहे. मागील काही वर्षांत आधुनिक फॅशन ट्रेंड्स आणि मोठ्या ब्रँड्सच्या आगमनामुळे या परंपरागत उद्योगाला मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. काही प्रमाणात सरकारी योजना आणि हस्तकला प्रोत्साहन योजनांचा फायदा झाला असला तरी, बाजारातील असमान स्पर्धेमुळे अनेक छोटे उत्पादक आर्थिक अडचणीत सापडले आहेत. यामुळे उद्योगाचा पाया हादरण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
पत्रकार परिषदेच्या माध्यमातून या प्रश्नांची जाणीव सरकार आणि संबंधित प्रशासनापर्यंत पोहोचवली जाणार आहे. कोल्हापुरी चप्पलचे आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत पुनरुज्जीवन, स्थानिक उत्पादकांना भेडसावणाऱ्या कच्च्या मालाच्या किंमतीतील चढउतार, डिझाइनमध्ये बदल न करता स्पर्धात्मकता कशी राखावी यावरही या परिषदेत चर्चा होण्याची शक्यता आहे.
आजची परिषद कोल्हापुरी चप्पल उद्योगाच्या भविष्याचा निर्णायक टप्पा ठरणार असल्याचे जाणकार मानत आहेत. पारंपरिक कौशल्य आणि स्थानिक हस्तकलेचे रक्षण करताना जागतिक स्पर्धेला सामोरे जाण्यासाठी ठोस पावले उचलण्याची गरज अधोरेखित होणार आहे.
