Mumbai News: ‘कवच ५.०’मुळे दोन लोकलमधील अंतर कमी होणार मुंबईकरांना मोठा दिलासा
Mumbai News: ‘कवच ५.०’मुळे दोन लोकलमधील अंतर कमी होणार मुंबईकरांना मोठा दिलासा
Mumbai News: ‘कवच ५.०’ प्रणालीमुळे दोन लोकलमधील सुरक्षित अंतर कमी करून अधिक फेऱ्या चालवण्याची शक्यता आहे. मध्य रेल्वेवर डिसेंबर २०२६पर्यंत अंमलबजावणीचे नियोजन.
पुणे ०५ ऑक्टोबर २०१६ : Mumbai News: मुंबईच्या उपनगरीय रेल्वे प्रवाशांसाठी आगामी काळात महत्त्वाची सुविधा उपलब्ध होण्याची शक्यता आहे. लोकल गाड्यांमधील सुरक्षित अंतर कमी करून विद्यमान रेल्वे मार्गावर अधिक सेवा चालवण्याच्या उद्देशाने भारतीय रेल्वेकडून ‘कवच ५.०’ या अद्ययावत स्वयंचलित रेल्वे सुरक्षा प्रणालीवर काम सुरू आहे. या प्रणालीच्या अंमलबजावणीमुळे गर्दीच्या वेळेत लोकलच्या फेऱ्या वाढवण्यास मदत होऊ शकते.
मुंबईची उपनगरीय रेल्वे व्यवस्था दररोज मोठ्या संख्येने प्रवाशांची वाहतूक करते. सकाळी आणि संध्याकाळच्या गर्दीच्या वेळेत लोकलमध्ये मोठी गर्दी असते. मात्र, सलग दोन लोकलमध्ये सुरक्षित अंतर राखण्यासाठी सिग्नलिंग आणि परिचालन व्यवस्थेच्या काही मर्यादा असतात. त्यामुळे उपलब्ध रेल्वे मार्गावर जास्तीत जास्त सेवा चालवणे हे रेल्वे प्रशासनासमोरील महत्त्वाचे आव्हान आहे.
‘कवच ५.०’ कसे काम करणार?
‘कवच ५.०’ प्रणालीमध्ये ट्रेनच्या चालकाला पुढील सिग्नलची स्थिती, सिग्नलपर्यंतचे अंतर आणि अन्य आवश्यक माहिती उपलब्ध होण्याची अपेक्षा आहे. ट्रेन निर्धारित वेगापेक्षा अधिक वेगाने धावत असल्याचे आढळल्यास प्रणाली स्वयंचलितपणे ब्रेकिंग प्रक्रिया सक्रिय करू शकते.
यामुळे चालकाला महत्त्वाची माहिती वेळेत मिळण्यास मदत होऊ शकते. तसेच संभाव्य धडकेची परिस्थिती टाळण्यासाठी स्वयंचलित सुरक्षा यंत्रणेचा उपयोग होऊ शकतो. विशेषतः कमी अंतराने आणि वारंवार थांब्यांसह धावणाऱ्या उपनगरीय लोकल सेवांसाठी ही प्रणाली महत्त्वाची ठरू शकते.
लोकल फेऱ्या वाढण्याची शक्यता
‘कवच ५.०’च्या माध्यमातून दोन लोकलमधील सुरक्षित अंतर आणि त्यासाठी लागणारा वेळ कमी करण्याचा उद्देश आहे. त्यामुळे सध्याच्या रेल्वे मार्गाचा अधिक कार्यक्षम वापर करून अतिरिक्त लोकल सेवा चालवण्याची शक्यता निर्माण होऊ शकते.
काही अहवालांनुसार, या प्रणालीमुळे सध्याच्या वेळापत्रकाच्या तुलनेत सुमारे ३० टक्क्यांपर्यंत अधिक सेवा क्षमता निर्माण होऊ शकते. मात्र, प्रत्यक्षात किती अतिरिक्त फेऱ्या वाढतील, हे सिग्नलिंग व्यवस्था, उपलब्ध लोकल, पायाभूत सुविधा आणि अंतिम परिचालन वेळापत्रक यावर अवलंबून राहणार आहे.
मध्य रेल्वेच्या मुंबई विभागात ‘कवच ५.०’ची अंमलबजावणी डिसेंबर २०२६पर्यंत सुरू करण्याचे नियोजन असल्याचे वृत्त आहे. ही माहिती अंतर्गत कागदपत्रांच्या आधारे समोर आल्याचे सांगितले जाते. त्यामुळे अंतिम अंमलबजावणीचे वेळापत्रक रेल्वेकडून अधिकृतपणे स्पष्ट होणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
मुंबईकरांना काय फायदा होऊ शकतो?
दोन लोकलमधील अंतर कमी झाल्यास गर्दीच्या वेळेत अधिक वारंवार लोकल उपलब्ध होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे स्थानकांवरील प्रतीक्षा वेळ कमी होण्यास आणि प्रवाशांची वाहतूक क्षमता वाढण्यास मदत होऊ शकते.
विद्यमान रेल्वे पायाभूत सुविधांचा अधिक चांगला वापर झाल्यास मुंबईच्या वाढत्या प्रवासी संख्येचा भार हाताळण्यासाठी रेल्वेला अतिरिक्त क्षमता मिळू शकते.
‘कवच’चा प्रवास
‘कवच’ प्रणालीच्या विकासाला २०१६ मध्ये सुरुवात झाली. जुलै २०२० मध्ये ती स्वदेशी स्वयंचलित रेल्वे सुरक्षा प्रणाली म्हणून स्वीकारण्यात आली. २०२४ मध्ये ‘कवच ४.०’ला अंतिम मान्यता मिळाली. त्यानंतर एप्रिल २०२५ मध्ये उपनगरीय सेवांसाठी ‘कवच ५.०’ची घोषणा करण्यात आली.
आता मुंबईच्या लोकल सेवेत या प्रणालीच्या अंमलबजावणीची तयारी सुरू असल्याने, भविष्यात मुंबईकरांना अधिक वारंवार आणि कार्यक्षम लोकल सेवा मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
Also Read: Pune’s Latest Information
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
