November 2026 Rules Changes: नोव्हेंबरपासून GST मध्ये बदल; व्यवसायांना दिलासा, पेन्शनधारकांसाठीही महत्त्वाची तारीख
नोव्हेंबरपासून GST मध्ये बदल; व्यवसायांना दिलासा, पेन्शनधारकांसाठीही महत्त्वाची तारीख
१ नोव्हेंबर २०२६ पासून GST परतावा, इनपुट टॅक्स क्रेडिट आणि विक्रीनंतरच्या सवलतींसंबंधी नियमांमध्ये बदल लागू होणार आहेत. आयकर रिटर्नची मुदत, जीवन प्रमाणपत्र आणि LPG दरांच्या आढाव्याबाबतही जाणून घ्या महत्त्वाचे अपडेट्स.
पुणे | ३१ ऑक्टोबर २०२६ : नोव्हेंबर महिन्याची सुरुवात होताच देशातील करप्रणाली आणि आर्थिक व्यवहारांशी संबंधित काही महत्त्वाचे बदल लागू होणार आहेत. विशेषतः वस्तू आणि सेवा कर अर्थात GST संदर्भातील नव्या तरतुदींमुळे व्यावसायिकांना दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे. याशिवाय आयकर रिटर्न भरण्याची मुदत, पेन्शनधारकांचे जीवन प्रमाणपत्र आणि एलपीजी दरांचा मासिक आढावा यांसारख्या बाबींकडेही नागरिकांचे लक्ष लागले आहे. त्यामुळे नोव्हेंबरमध्ये नेमके कोणते बदल होणार आणि त्याचा कोणावर परिणाम होणार, हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.
१. GST परतावा प्रक्रियेत बदल
१ नोव्हेंबर २०२६ पासून GST अंतर्गत काही महत्त्वाच्या तरतुदी लागू होणार आहेत. विक्रीनंतर दिल्या जाणाऱ्या सवलती आणि त्यासंबंधित क्रेडिट नोट्सच्या प्रक्रियेत बदल करण्यात आले आहेत. यामुळे व्यावसायिकांना व्यवहारांची नोंद आणि कर अनुपालन करताना अधिक स्पष्टता मिळण्याची अपेक्षा आहे. Reuters+1
याशिवाय, इनपुट टॅक्स क्रेडिट अर्थात ITC परताव्याच्या पात्रतेतही विस्तार करण्यात आला आहे. इन्व्हर्टेड ड्युटी स्ट्रक्चरच्या विशिष्ट प्रकरणांमध्ये १ नोव्हेंबर २०२६ पासून पात्र इनपुट सेवांवरील जमा ITC परतावा मिळण्याची तरतूद करण्यात आली आहे. ज्या व्यवसायांमध्ये कच्च्या मालावर किंवा इनपुट सेवांवर भरलेला कर अंतिम उत्पादनावरील करापेक्षा अधिक असतो, त्यांना या बदलाचा फायदा होऊ शकतो. Press Information Bureau+1
२. GST परतावा मिळण्याची प्रक्रिया अधिक वेगवान
GST परताव्याच्या प्रक्रियेत प्रणालीवर आधारित स्वयंचलित व्यवस्था आणण्यावर भर देण्यात आला आहे. पात्र शून्य-दर पुरवठा आणि इन्व्हर्टेड ड्युटी स्ट्रक्चरशी संबंधित परतावा अर्जांमध्ये जोखीम मूल्यांकनाच्या आधारे ९० टक्के रक्कम तात्पुरत्या स्वरूपात मंजूर करण्याची तरतूद आहे. तसेच परतावा अर्जाची पोच किंवा त्रुटीपत्र देण्यासाठीची मुदत १५ दिवसांवरून १० दिवसांपर्यंत कमी करण्याची तरतूद करण्यात आली आहे. यामुळे पात्र व्यावसायिकांचा निधी अडकून राहण्याचे प्रमाण कमी होण्यास मदत होऊ शकते. Press Information Bureau+1
३. आयकर रिटर्न भरण्यासाठी महत्त्वाचे अपडेट
आर्थिक वर्ष २०२५-२६ अर्थात मूल्यांकन वर्ष २०२६-२७ साठी ज्या करदात्यांच्या खात्यांचे ऑडिट आवश्यक आहे, त्यांच्यासाठी आयकर रिटर्न भरण्याची मुदत ३१ ऑक्टोबरवरून २१ नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत वाढवण्यात आली आहे. मात्र, ही मुदतवाढ सर्व करदात्यांना लागू नाही. त्यामुळे आपली करदात्याची श्रेणी आणि लागू असलेली अंतिम तारीख तपासणे आवश्यक आहे. NDTV
४. पेन्शनधारकांसाठी जीवन प्रमाणपत्र
नोव्हेंबर महिना पेन्शनधारकांसाठीही महत्त्वाचा आहे. ८० वर्षांखालील पात्र पेन्शनधारकांना वार्षिक जीवन प्रमाणपत्र सादर करण्यासाठी १ नोव्हेंबरपासून संधी उपलब्ध होते. हे प्रमाणपत्र वेळेत सादर करणे आवश्यक आहे, जेणेकरून पेन्शन वितरणात अडचणी निर्माण होऊ नयेत. ज्येष्ठ पेन्शनधारकांनी संबंधित विभागाच्या नियमांनुसार आपली प्रमाणपत्र सादर करण्याची अंतिम तारीख तपासावी.
५. LPG आणि इंधन दरांचा मासिक आढावा
दर महिन्याच्या पहिल्या दिवशी तेल विपणन कंपन्या एलपीजी सिलिंडरच्या किमतींचा आढावा घेतात. त्यामुळे १ नोव्हेंबर रोजी घरगुती आणि व्यावसायिक गॅस सिलिंडरच्या दरांमध्ये बदल होतो का, याकडे ग्राहकांचे लक्ष असणार आहे. मात्र, दरवाढ किंवा दरकपात होणार असल्याची अधिकृत घोषणा झाल्याशिवाय त्याबाबत निश्चित निष्कर्ष काढता येणार नाही.
६. बँकांचे व्याजदर आणि सेवा शुल्क
बँकांचे कर्जदर, मुदत ठेवींचे व्याजदर आणि विविध सेवा शुल्क यामध्ये बदल होण्याची शक्यता असते. मात्र, हे बदल सर्व बँकांसाठी एकाच दिवशी किंवा समान स्वरूपात लागू होत नाहीत. प्रत्येक बँक आपल्या धोरणानुसार आणि संबंधित नियमांच्या अधीन राहून दरांमध्ये बदल करू शकते. त्यामुळे कर्जदार आणि ठेवीदारांनी आपल्या बँकेच्या अधिकृत सूचना तपासाव्यात.
एकूणच, नोव्हेंबर २०२६ मध्ये होणाऱ्या बदलांमध्ये GST प्रक्रियेतील सुधारणा व्यावसायिकांसाठी महत्त्वाच्या आहेत. तर आयकर रिटर्नची मुदत आणि जीवन प्रमाणपत्राची प्रक्रिया संबंधित करदाते व पेन्शनधारकांसाठी लक्षात घेण्यासारखी आहे. LPG आणि बँकिंगसंबंधी बदलांसाठी अधिकृत घोषणांवर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे. त्यामुळे कोणताही आर्थिक निर्णय घेण्यापूर्वी संबंधित विभाग किंवा संस्थेची अधिकृत माहिती तपासणे योग्य ठरेल.
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
About The Author
