पिंपरी-चिंचवड एसआरए प्रकल्प: 2,777 झोपडीधारकांना हक्काची आधुनिक सोयींसह घरे
पिंपरी-चिंचवड एसआरए प्रकल्प: 2,777 झोपडीधारकांना हक्काची आधुनिक सोयींसह घरे
पिंपरी-चिंचवडच्या नेहरूनगरमधील झोपडपट्टी पुर्नविकास प्रकल्पांतर्गत 2,777 कुटुंबांना सुरक्षित, 300 चौरस फूट क्षेत्रफळ असलेली हक्काची घरे मिळणार, ज्यात पाणी, वीज, लिफ्ट, सौर ऊर्जा आणि इतर आधुनिक सुविधा समाविष्ट आहेत.
सायली मेमाणे
पुणे २५ सप्टेंबर २०२५ : पिंपरी-चिंचवड: एकेकाळी झोपडपट्ट्यांसाठी ओळखली जाणारी नेहरूनगर ही आता राज्य सरकारच्या एसआरए (SRA) प्रकल्पांमुळे पूर्णपणे बदलत आहे. गेल्या अनेक दशकांपासून येथे नागरिक अस्तुच्छ आणि असुरक्षित परिस्थितीत राहत होते, जिथे पावसाळ्यातील गळती, अस्वच्छता आणि आरोग्याचे धोके मोठ्या प्रमाणावर असायचे. मात्र, एसआरए प्रकल्पांतर्गत यशवंत नगर, आंबेडकर नगर, विठ्ठलनगर, राजीव गांधी वसाहत, साईनाथ नगर आणि खराळवाडीतील भारतमाता नगर यांसारख्या भागांचा टप्प्याटप्प्याने विकास केला जात आहे. आतापर्यंत 1,249 कुटुंबांना हक्काची घरे मिळाली असून उर्वरित 1,528 कुटुंबांचे पुनर्वसन कार्य जलद गतीने सुरू आहे.
नवीन घरे प्रत्येक कुटुंबाला 300 चौरस फूट क्षेत्रफळ असलेली सुरक्षित निवासस्थान देतात. प्रत्येक घरात पाणी, वीज, स्वच्छतागृहे, पक्के रस्ते, लिफ्ट, सौर प्रकल्प, कचरा व्यवस्थापन, सीएनजी गॅस, सुरक्षा व्यवस्था तसेच अंगणवाडी यांसारख्या सोयी उपलब्ध आहेत. या सुविधांमुळे पावसाळ्यातील गळती, अस्वच्छता आणि आरोग्याचे धोके मोठ्या प्रमाणावर कमी झाले आहेत.
रहिवाशांनी नवीन घरे मिळाल्याबद्दल समाधान व्यक्त केले आहे. एका महिलेने सांगितले, “आता आमच्या मुलांना अभ्यासासाठी सुरक्षित आणि शांत जागा मिळाली आहे, आणि आम्ही आमच्या घरांत सुरक्षिततेसह राहतो.” या प्रकल्पामुळे फक्त सुरक्षित निवासच नाही तर मुलांना उत्तम शिक्षणाचे वातावरण आणि महिलांना सुरक्षित जागाही उपलब्ध झाली आहे.
एसआरए प्रकल्पामुळे परिसरातील सार्वजनिक सुविधा, रस्ते, सार्वजनिक प्रकाश व्यवस्था आणि स्थानिक सोयींचाही विकास झाला आहे, ज्यामुळे पिंपरी-चिंचवड शहर झोपडपट्टीमुक्त होण्याच्या दिशेने मोठे पाऊल टाकत आहे. या प्रकल्पामुळे रहिवाशांचे जीवनमान सुधारले असून, त्यांना दीर्घकालीन स्थैर्य आणि सुरक्षिततेसह जीवन जगता येणार आहे.
सुरक्षितता आणि प्रवेशसुलभतेवर भर देऊन, पिंपरी-चिंचवड एसआरए प्रकल्प शहरी पुनर्विकासाचा आदर्श ठरतो. हा प्रकल्प आधुनिक सुविधा आणि सामाजिक गरजा यांचा समन्वय साधून रहिवाशांना सन्मानपूर्वक जीवन जगण्याची संधी देतो आणि शिक्षण, रोजगार आणि सामाजिक विकासाच्या संधी उपलब्ध करून देतो.
या यशामुळे शहरी नियोजनात सरकारी पुढाकाराचे महत्त्व अधोरेखित होते, तसेच एसआरएच्या माध्यमातून वंचित समुदायांचे जीवनमान सुधारण्यास मदत होते. भविष्यात पिंपरी-चिंचवड हा प्रकल्प इतर शहरांसाठी आदर्श ठरेल, जेथे सुयोग्य शहरी नियोजनामुळे सामाजिक सुधारणा साध्य करता येईल.
निष्कर्षतः, पिंपरी-चिंचवडच्या नेहरूनगरमधील एसआरए प्रकल्प झोपडपट्टीधारकांसाठी जीवनमान सुधारण्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहे. हक्काची आधुनिक सोयींसह घरे प्रदान करून हा प्रकल्प सुरक्षितता, आरोग्य आणि शिक्षणाच्या संधी सुनिश्चित करतो, ज्यामुळे हजारो कुटुंबांसाठी उज्ज्वल भविष्याची तयारी होते.
