PM Kisan Yojana 21st Installment: शेतकऱ्यांना २१व्या हप्त्याची प्रतीक्षा, पुढील निधी कधी मिळणार?
PM Kisan Yojana 21st Installment: शेतकऱ्यांना २१व्या हप्त्याची प्रतीक्षा, पुढील निधी कधी मिळणार?
PM Kisan Samman Nidhi Yojana अंतर्गत कोट्यवधी शेतकऱ्यांना २१व्या हप्त्याची आतुरता. आतापर्यंत २० हप्ते वितरित, पुढील हप्ता कधी जमा होणार याची चर्चा सुरू. प्रत्येक शेतकऱ्याला दरवर्षी मिळतात ६,००० रुपये.
सायली मेमाणे
पुणे ३१ ऑक्टोबर २०२५ : नवी दिल्ली : पीएम किसान सन्मान निधी योजनेचा लाभ घेणाऱ्या देशभरातील कोट्यवधी शेतकऱ्यांच्या खात्यात आतापर्यंत २० हप्त्यांचा निधी जमा झाला आहे. मात्र, आता सर्व शेतकरी २१व्या हप्त्याची वाट पाहत आहेत. मागील हप्ता ऑगस्ट २०२५ मध्ये जमा झाल्याने ऑक्टोबर महिन्यात पुढील हप्ता मिळेल, अशी अपेक्षा होती. परंतु केंद्र सरकारकडून अद्याप अधिकृत घोषणा करण्यात आलेली नाही. त्यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये पुढील निधीबाबत उत्सुकता आणि थोडीशी चिंता दिसून येत आहे.
केंद्र सरकारच्या या महत्वाकांक्षी योजनेअंतर्गत पात्र शेतकऱ्यांना वर्षातून तीन वेळा प्रत्येकी २,००० रुपये दिले जातात. म्हणजेच दरवर्षी एकूण ६,००० रुपयांची थेट आर्थिक मदत त्यांच्या बँक खात्यात जमा केली जाते. या निधीमुळे शेतकऱ्यांना बियाणे, खत, औजार खरेदी तसेच शेतीच्या इतर खर्चांसाठी थोडाफार आर्थिक दिलासा मिळतो.
२०वा हप्ता ऑगस्ट महिन्यात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते डिजिटल माध्यमातून देशभरातील शेतकऱ्यांच्या खात्यात पाठविण्यात आला होता. त्या वेळी ११ कोटींहून अधिक शेतकऱ्यांना एकत्रितपणे सुमारे १८,००० कोटी रुपये वितरित करण्यात आले होते. आता २१व्या हप्त्यासाठी सरकारकडून ‘बेनिफिशरी लिस्ट’ (Beneficiary List) तयार केली जात असल्याची माहिती कृषी मंत्रालयातील सूत्रांनी दिली आहे. या यादीत पात्रतेची पडताळणी पूर्ण झाल्यानंतरच निधी वितरणाला मंजुरी दिली जाईल.
दरम्यान, अनेक राज्यांमध्ये शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यांमध्ये ‘eKYC’ आणि ‘Aadhaar लिंकिंग’ (Aadhaar Linking) प्रक्रियेमुळे निधी अडकल्याचे प्रकरण समोर आले आहे. त्यामुळे कृषी विभागाने सर्व लाभार्थ्यांना आपली माहिती अद्ययावत करण्याचे आवाहन केले आहे. शेतकऱ्यांनी पीएम किसान योजनेच्या अधिकृत वेबसाइट pmkisan.gov.in वर जाऊन आपल्या नावाची नोंद आणि हप्त्याची स्थिती तपासावी, असे सुचविण्यात आले आहे.
२१व्या हप्त्याच्या तारखेबाबत अधिकृत घोषणा लवकरच होण्याची शक्यता आहे. मागील पद्धतीनुसार सरकार प्रत्येक चार महिन्यांनी हप्त्यांचा निधी वितरित करते. त्यामुळे नोव्हेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात शेतकऱ्यांच्या खात्यात रक्कम जमा होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. सरकारकडून एकदा मंजुरी मिळाल्यानंतर निधी थेट DBT (Direct Benefit Transfer) पद्धतीने खात्यात जमा होईल.
केंद्र सरकार या योजनेच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांच्या आर्थिक स्थैर्याला चालना देण्याचा प्रयत्न करत आहे. दरवर्षी सुमारे २ लाख कोटी रुपयांचा निधी या योजनेतून देशातील लघु आणि सीमान्त शेतकऱ्यांना वितरित केला जातो. या योजनेचा मुख्य उद्देश म्हणजे शेतकऱ्यांना शेतीसाठी लागणारा प्राथमिक खर्च भागवता यावा आणि त्यांचा कर्जावरचा अवलंब कमी व्हावा.
शेतकऱ्यांना सध्या सर्वाधिक अपेक्षा असलेला २१वा हप्ता लवकर मिळावा, अशी मागणी विविध राज्यांतील कृषी संघटनांनी केंद्र सरकारकडे केली आहे. दरम्यान, निधी वितरणात विलंब होण्याचे कारण प्रशासकीय पडताळणी आणि डेटाबेस अद्ययावत प्रक्रिया असल्याचे अधिकाऱ्यांकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे.
शेतकऱ्यांना आता फक्त अधिकृत घोषणेची प्रतीक्षा असून, सर्व पात्र लाभार्थ्यांच्या खात्यात लवकरच निधी जमा होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
