PMOS म्हणजे काय? 75% महिलांना माहितीच नाही लक्षणे, कारणे आणि उपाय जाणून घ्या
PMOS म्हणजे काय? 75% महिलांना माहितीच नाही लक्षणे, कारणे आणि उपाय जाणून घ्या
PMOS (Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome) हा महिलांमध्ये वाढता हार्मोनल आणि मेटाबॉलिक विकार आहे. वजन वाढणे, मुरुम, केस गळणे, वंध्यत्व यांसारखी लक्षणे, इन्सुलिन रेझिस्टन्सचे कारण आणि तज्ज्ञांनी सांगितलेले उपाय जाणून घ्या.
पुणे ०१ जून २०२६ : महिलांच्या आरोग्याशी संबंधित एक महत्त्वाची बाब सध्या चर्चेत आहे. अनेक वर्षे ‘PCOS’ (Polycystic Ovary Syndrome) म्हणून ओळखला जाणारा विकार आता ‘PMOS’ (Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome) या नावानेही समजावून सांगितला जात आहे. तज्ज्ञांच्या मते, अनेक महिलांमध्ये या समस्येची लक्षणे आढळून येतात, मात्र त्याबाबत पुरेशी माहिती नसल्याने निदान उशिरा होते.
डॉ. रुचा पै यांनी सोशल मीडियावर शेअर केलेल्या माहितीनुसार, केवळ मासिक पाळी अनियमित असणे म्हणजेच PMOS किंवा PCOS असे नाही. अनेक वेळा या समस्येच्या मुळाशी ‘इन्सुलिन रेझिस्टन्स’ म्हणजेच शरीरातील पेशी इन्सुलिनला योग्य प्रतिसाद न देणे हे कारण असू शकते.
PMOS म्हणजे काय?
PMOS चा अर्थ पुढीलप्रमाणे समजावला जातो:
P – Polyendocrine (पॉलीएंडोक्राइन): अनेक हार्मोन्समध्ये असंतुलन निर्माण होणे.
M – Metabolic (मेटाबॉलिक): शरीराच्या चयापचय प्रक्रियेशी संबंधित समस्या आणि इन्सुलिन रेझिस्टन्स.
O – Ovarian (ओव्हरियन): अंडाशयांवर परिणाम होणे.
S – Syndrome (सिंड्रोम): विविध लक्षणांचा एकत्रित समूह.
यामुळे हा केवळ अंडाशयांचा विकार नसून संपूर्ण शरीराच्या हार्मोनल आणि मेटाबॉलिक आरोग्यावर परिणाम करणारी समस्या मानली जाते.
PMOS ची सामान्य लक्षणे
अनेक महिला या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करतात:
- अचानक वजन वाढणे
- चेहऱ्यावर आणि शरीरावर मुरुम येणे
- केस गळणे
- चेहऱ्यावर अनावश्यक केस वाढणे
- सतत थकवा जाणवणे
- गर्भधारणेत अडचणी किंवा वंध्यत्व
- हार्मोनल असंतुलन
- मासिक पाळी नियमित असतानाही काही लक्षणे दिसू शकतात
इन्सुलिन रेझिस्टन्स का महत्त्वाचे?
इन्सुलिन रेझिस्टन्समुळे रक्तातील साखरेचे नियंत्रण बिघडते. त्याचा परिणाम हार्मोन्सच्या संतुलनावर होतो. त्यामुळे वजन वाढणे, थकवा, भूक वाढणे आणि इतर हार्मोनल समस्या निर्माण होऊ शकतात.
PMOS नियंत्रणासाठी जीवनशैलीतील बदल
तज्ज्ञांच्या मते, योग्य जीवनशैली स्वीकारल्यास PMOS ची लक्षणे मोठ्या प्रमाणात नियंत्रित करता येऊ शकतात.
आहारातील बदल
- सकाळच्या नाश्त्यात प्रोटीनयुक्त पदार्थांचा समावेश करा.
- दही, मूग, पनीर, अंडी यांना प्राधान्य द्या.
- प्रोटीन आणि फायबरयुक्त आहार घ्या.
- रिकाम्या पोटी गोड पदार्थ खाणे टाळा.
- जेवणांमध्ये 4 ते 5 तासांचे अंतर ठेवा.
- भिजवलेली मेथी, दालचिनी, हळद आणि मिरीचा आहारात समावेश करा.
व्यायामाचे महत्त्व
- आठवड्यातून किमान तीन दिवस स्ट्रेंथ ट्रेनिंग करा.
- स्क्वॅट्स, लंजेस, पुशअप्स आणि योगासने उपयुक्त ठरू शकतात.
- दोन दिवस कार्डिओ किंवा चालण्याचा व्यायाम करा.
- जेवणानंतर 10 मिनिटे चालल्यास रक्तातील साखर नियंत्रणात राहण्यास मदत होते.
झोप आणि तणाव नियंत्रण
- पुरेशी झोप घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.
- रात्री उशिरा जेवण टाळावे.
- दररोज प्राणायाम, ध्यान किंवा मेडिटेशन करून तणाव नियंत्रणात ठेवावा.
PMOS ही समस्या वेळेत ओळखून योग्य आहार, व्यायाम आणि जीवनशैलीतील बदल स्वीकारल्यास तिचे परिणाम कमी करता येऊ शकतात. कोणतीही लक्षणे आढळल्यास स्त्रीरोगतज्ज्ञ किंवा एंडोक्रिनोलॉजिस्टचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare
About The Author
