RBI MPC Meeting 2025: दिवाळीपूर्वी रेपो दर कपात होणार का? तज्ज्ञांचे अंदाज
RBI MPC Meeting 2025: दिवाळीपूर्वी रेपो दर कपात होणार का? तज्ज्ञांचे अंदाज
भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या MPC बैठकीत रेपो दरावर निर्णय घेण्याची प्रक्रिया सुरू; महागाई, जीडीपी वाढ व जीएसटी सुधारणांवर चर्चा, दिवाळीपूर्वी स्वस्त कर्ज मिळेल की नाही यावर तज्ज्ञांचे मत.
सायली मेमाणे
पुणे २९ सप्टेंबर २०२५ : भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) सहा सदस्यीय चलनविषयक धोरण समिती (MPC) आज मुंबईत तीन दिवसांची बैठक सुरू करत आहे. या बैठकीत समिती सध्याच्या आर्थिक परिस्थितीचे मूल्यांकन करून रेपो दर आणि इतर धोरणात्मक दरांवर निर्णय घेणार आहे. ही बैठक १ ऑक्टोबरपर्यंत चालेल आणि RBI गव्हर्नर संजय मल्होत्रा बुधवारी सकाळी १० वाजता निर्णय जाहीर करतील.
बैठकीत MPC सदस्य महागाई, आर्थिक वाढ, बाजारातील परिस्थिती आणि सरकारच्या जीएसटी सुधारणा यावर चर्चा करतील. मागील ऑगस्टच्या बैठकीत रेपो दर ५.५% वर अपरिवर्तित ठेवण्यात आला होता, तर जूनमध्ये ५० बेसिस पॉइंट्स, फेब्रुवारी व एप्रिलमध्ये प्रत्येकी २५ बेसिस पॉइंट्सने कपात करण्यात आली होती. मे २०२२ ते फेब्रुवारी २०२३ दरम्यान, रेपो दरात एकूण २५० बेसिस पॉइंट्स वाढ झाली होती.
आयसीआरएच्या मुख्य अर्थशास्त्रज्ञ अदिती नायर यांच्या मते, जीएसटी सुधारणा ऑक्टोबर-नोव्हेंबर २०२५ मध्ये महागाई कमी करण्यास मदत करू शकते. मात्र, त्यानंतर महागाई पुन्हा वाढू शकते. नायर म्हणतात की जीएसटी सुधारणांमुळे मागणीला चालना मिळेल, त्यामुळे ऑक्टोबरच्या बैठकीत रेपो दर स्थिर राहण्याची शक्यता अधिक आहे.
महागाईच्या स्थितीचा अंदाज घेतल्यास, ऑगस्ट २०२५ मध्ये भारताचा किरकोळ महागाई दर २.०७% होता, जो जुलैमध्ये १.६१% होता. तज्ज्ञांचा अंदाज आहे की जीएसटी कपातीमुळे या आर्थिक वर्षात महागाई सुमारे ९० बेसिस पॉइंट्सने कमी होऊ शकते. त्यामुळे RBI कर्ज घेणाऱ्यांसाठी दिवाळीपूर्वी स्वस्त कर्ज उपलब्ध होईल की नाही, याबाबत ग्राहकांनी थोडीच काळजी करावी लागेल कारण दर कपात निश्चित होणे अवघड आहे.
GDP वाढीच्या दृष्टीनेही तज्ज्ञांचा अंदाज आहे की आर्थिक वर्ष २६ मध्ये जीडीपी वाढ ६.५% राहील. अमेरिकेच्या टॅरिफ धोका असूनही चालू वाटाघाटींमुळे या धोरणावर सकारात्मक परिणाम होण्याची शक्यता आहे, त्यामुळे सध्या विकासदर बदलण्याची गरज नाही. MPC बैठकीत दर कपात करणे सोपे नसेल, कारण कमकुवत मागणी, उच्च दर आणि सामान्य महागाई दर यांचा विचार करावा लागेल. सरकारच्या जीएसटी सुधारणांना पाठिंबा देण्यासाठी आवश्यकतेनुसार निर्णय घेणे अपेक्षित आहे.
ग्राहकांसाठी हा निर्णय महत्त्वाचा आहे कारण रेपो दर कपात झाली तर कर्जाचे दर कमी होतील आणि दिवाळीपूर्वी कर्ज घेणे स्वस्त होईल. मात्र, तज्ज्ञांचा असा अंदाज आहे की महागाई आणि आर्थिक परिस्थितीचा विचार करता, MPC बैठकीत रेपो दर स्थिर राहण्याची शक्यता जास्त आहे. त्यामुळे कर्ज घेणाऱ्यांनी उत्सुकतेने RBI च्या निर्णयाची वाट पाहणे आवश्यक आहे.
ही बैठक आर्थिक धोरणांच्या भविष्यावर परिणाम करणार आहे आणि तिच्या निकालामुळे वित्तीय बाजार तसेच ग्राहकांच्या कर्जदरावर थेट प्रभाव पडणार आहे.
