सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पातील वाघांना स्थानिकांनी दिली ‘सेनापती’, ‘सुबेदार’ आणि ‘बाजी’ ही नावे
सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पातील वाघांना स्थानिकांनी दिली ‘सेनापती’, ‘सुबेदार’ आणि ‘बाजी’ ही नावे
सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पातील वाघांना स्थानिकांनी ‘सेनापती’, ‘सुबेदार’ आणि ‘बाजी’ अशी नावे दिली. यामुळे लोकसहभाग वाढला, जनजागृती झाली आणि संवर्धनाला नवी गती मिळाली.
सायली मेमाणे
पुणे २५ सप्टेंबर २०२५ : सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पातील वाघांना स्थानिक नागरिकांनी दिलेल्या नावांमुळे या प्रकल्पाचा सामाजिक आणि संवर्धनात्मक महत्त्व अधिक वाढले आहे. स्थानिकांनी वाघांना ‘सेनापती’, ‘सुबेदार’ आणि ‘बाजी’ अशी लोकप्रिय नावे दिली आहेत, ज्यामुळे वाघांबाबत त्यांच्यातील आत्मीयता आणि आपुलकी अधिक दृढ झाली आहे. एसटीआर–टी१ वाघाला ‘सेनापती’, एसटीआर–टी२ वाघाला ‘सुबेदार’ आणि एसटीआर–टी३ वाघाला ‘बाजी’ असे नाव देण्यात आले आहे. या नावांमुळे स्थानिक नागरिकांचा प्रकल्पाशी असलेला भावनिक नाताही बळकट झाला आहे.
सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पाचे क्षेत्रसंचालक तुषार चव्हाण यांनी याबाबत अधिकृत प्रतिक्रिया दिली. त्यांनी सांगितले की, “स्थानिकांनी वाघांना ही नावे दिल्यामुळे जनजागृती वाढेल, वाघांबाबत आपुलकी निर्माण होईल आणि संवर्धनाच्या कामाला नवी गती मिळेल. ‘सेनापती’, ‘सुबेदार’ आणि ‘बाजी’ ही नावे सह्याद्रीच्या समृद्ध इतिहासाची आठवण करून देतात.”
सध्या ‘ऑपरेशन तारा’ अंतर्गत ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्प (TATR) येथून वाघीण सह्याद्रीत आणण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. या उपक्रमामुळे सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पात जैवविविधतेला चालना मिळेल, वाघांची संख्या शाश्वत वाढेल आणि प्रकल्पाचे संवर्धनात्मक उद्दिष्ट अधिक प्रभावीपणे साधले जाईल.
वाघांना लोकांनी नावे देणे हा सामाजिक सहभागाचा एक अनोखा प्रकार आहे. लोकसहभागामुळे वाघांबाबतची आपुलकी वाढते, तर शास्त्रीय मार्गदर्शनाखाली राबविलेल्या उपक्रमांमुळे संवर्धनाला नवी ऊर्जा मिळते. हे उपक्रम पर्यावरण, जैवविविधता आणि लोकजागृती यासाठी महत्त्वपूर्ण ठरतात. भविष्यात या प्रकारच्या उपक्रमांमुळे संवर्धन, पर्यटन आणि जनजागृती या सर्व क्षेत्रात सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पाची ओळख अधिक मजबूत होईल.
स्थानिकांचे योगदान, प्रशासनाचा मार्गदर्शन आणि शास्त्रीय पद्धतींचा संगम हा सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पासाठी आदर्श ठरतो आहे. या नावांमुळे वाघांबाबत सामाजिक संवेदना वाढेल आणि त्यांचे संरक्षण सुनिश्चित होईल. तसेच, भविष्यकाळात पर्यावरणप्रेमी आणि शास्त्रीय दृष्टिकोनातून यासारख्या उपक्रमांना चालना मिळेल, ज्यामुळे जैवविविधता टिकविण्यास मदत होईल.
