तपोवन झाड कत्तल वादावर महापालिकेचा खुलासा; 1800 वृक्षांचे केवळ सर्वेक्षण, जुन्या झाडांना स्पर्श नाही
तपोवन झाड कत्तल वादावर महापालिकेचा खुलासा; 1800 वृक्षांचे केवळ सर्वेक्षण, जुन्या झाडांना स्पर्श नाही
तपोवन परिसरातील 1800 झाडांवर झालेल्या मार्किंगवर महापालिकेचा खुलासा. हे मार्किंग केवळ सर्वेक्षणासाठी असून जुन्या झाडांची कत्तल होणार नाही. नवीन व विदेशी प्रजातींचीच झाडे पाडणार, तितकीच झाडे लावण्याची खात्री; अतिरिक्त आयुक्त करिश्मा नायर यांची माहिती.
सायली मेमाणे
पुणे १९ नोव्हेंबर २०२५ : तपोवन परिसरातील झाडांवर झालेल्या मार्किंगनंतर नागरिकांमध्ये मोठी चिंता आणि असंतोष निर्माण झाला होता. मोठ्या प्रमाणावर वृक्षतोड होणार असल्याच्या अफवांमुळे पर्यावरणप्रेमी, स्थानिक नागरिक आणि सामाजिक संघटनांनी विरोध दर्शवला. मात्र या सर्व गोंधळावर पुणे महापालिकेने अधिकृत खुलासा करत परिस्थिती स्पष्ट केली आहे. महापालिकेच्या म्हणण्यानुसार, तपोवन परिसरातील 1800 झाडांवर करण्यात आलेले मार्किंग हे कत्तलीसाठी नसून केवळ सर्वेक्षणासाठी आहे. यामागील उद्देश झाडांचा प्रकार, वय आणि त्यांची स्थिती समजून घेणे हा असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
अतिरिक्त आयुक्त करिश्मा नायर यांनी सांगितले की, जुन्या, मोठ्या आणि परिसराच्या परिसंस्थेसाठी महत्त्वाच्या असलेल्या झाडांना कोणताही धोका नाही. ही सर्व जुनी झाडे सुरक्षित राहणार आहेत. महापालिकेच्या सर्वेक्षणात विदेशी, नवीन लागवड केलेली किंवा स्थानिक पर्यावरणाशी जुळणारी नसलेली काही झाडे ओळखली गेली आहेत. फक्त अशीच झाडे पाडण्याची शक्यता आहे, तेही योग्य तांत्रिक आणि पर्यावरणीय तपासणीनंतर. महापालिकेने स्पष्ट केले की जुनी व नैसर्गिक वृक्षसंपदा जपणे हेच त्यांचे प्राथमिक धोरण आहे.
काही दिवसांपूर्वी परिसरात Marking झाल्यानंतर नागरिकांना वाटले की संपूर्ण तपोवन परिसरातील झाडांची कत्तल होणार आहे. सोशल मीडियावरही या मुद्द्यावर मोठी चर्चा झाली. मात्र महापालिकेने सांगितले की अशी कोणतीही मोठ्या प्रमाणावरील कत्तल होणार नाही. जिथे जागेची आवश्यकता आहे, रस्त्यांची रुंदी वाढवणे किंवा स्थापत्य प्रकल्पांमुळे काही झाडांची कत्तल अपरिहार्य असू शकते; पण अशा सर्व प्रकरणात कठोर पर्यावरणीय नियमांचे पालन केले जाणार आहे.
महापालिकेने असेही नमूद केले की जेवढी झाडे पाडली जातील, तेवढ्याच किंवा त्याहून अधिक झाडांची लागवड त्याच परिसरात केली जाईल. ही लागवड स्थानिक हवामान आणि पर्यावरणासाठी योग्य असलेल्या प्रजातींनीच केली जाणार आहे. ज्या ठिकाणी पुनर्रोपण शक्य आहे, तिथे झाडे उपटून सुरक्षितपणे दुसरीकडे प्रत्यारोपण करण्याची प्रक्रिया देखील राबविली जाणार आहे. त्यामुळे परिसरातील हिरवळ कमी होण्याऐवजी वाढण्यास मदत होईल, असा विश्वास महापालिकेने व्यक्त केला.
महापालिकेच्या पर्यावरण विभागाच्या टीमने केलेल्या प्राथमिक अभ्यासानुसार, काही विदेशी प्रजाती जसे की सुबाबा आणि इतर जलद वाढणारी झाडे स्थानिक जैवविविधतेला अडथळा ठरू शकतात. अशा झाडांची छाटणी किंवा कत्तल पर्यावरण संतुलनासाठी आवश्यक ठरू शकते. नागरिकांनी या सर्व प्रक्रियेच्या वेळी संयम ठेवावा व अफवांवर विश्वास ठेवू नये, असे आवाहनही करण्यात आले आहे. सर्व कामे पारदर्शक पद्धतीने आणि पर्यावरणीय मानकांचे पालन करूनच केली जाणार असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले.
पुढील काही दिवसांत सर्वेक्षणाचे सविस्तर अहवाल सार्वजनिक करण्याची तयारीही महापालिकेने सूचित केली आहे. नागरिकांच्या सहभागाने व प्रत्यक्ष माहितीच्या आधारे पुढील निर्णय घेतले जातील. पर्यावरण रक्षण, जैवविविधता टिकवणे आणि शहरी विकास यामध्ये समतोल साधण्याच्या दृष्टीने ही प्रक्रिया महत्त्वाची असल्याचे तज्ज्ञांचेही मत आहे.
तपोवन परिसरातील वृक्षांना धोका नाही आणि महापालिका हिरवळ वाढविण्याच्या भूमिकेत आहे, असा स्पष्ट संदेश प्रशासनाने दिल्याने नागरिकांमध्ये काही प्रमाणात दिलासा निर्माण झाला आहे.
