मुंबई विद्यापीठ-ब्रिस्टल विद्यापीठाचा ‘कूल क्रायम्ब’ प्रकल्प हवामान बदलावर स्थानिक उपाययोजनांसाठी संयुक्त मोहीम
मुंबई विद्यापीठ-ब्रिस्टल विद्यापीठाचा ‘कूल क्रायम्ब’ प्रकल्प हवामान बदलावर स्थानिक उपाययोजनांसाठी संयुक्त मोहीम
मुंबई विद्यापीठ आणि ब्रिटनच्या ब्रिस्टल विद्यापीठातर्फे ‘कूल क्रायम्ब’ प्रकल्प राबविण्यात येत आहे. मुंबई महानगर प्रदेश आणि कोकणातील सहा समुदाय प्रयोगशाळांद्वारे हवामान बदल, हरित कौशल्ये, घनकचरा व्यवस्थापन आणि पर्यावरणपूरक उपाययोजनांवर भर दिला जाणार आहे.
पुणे २४ ऑक्टोबर २०२६ : हवामान बदलाचे वाढते आव्हान लक्षात घेऊन मुंबई विद्यापीठ आणि ब्रिटनमधील ब्रिस्टल विद्यापीठाने स्थानिक पातळीवर पर्यावरणपूरक उपाय विकसित करण्यासाठी संयुक्त पुढाकार घेतला आहे. ‘कूल क्रायम्ब’ या प्रकल्पाच्या माध्यमातून मुंबई महानगर प्रदेश आणि कोकणातील समुदायांच्या पर्यावरणीय समस्यांचा अभ्यास केला जाणार असून, स्थानिक गरजांनुसार शाश्वत उपाययोजना विकसित करण्यावर भर दिला जात आहे. या उपक्रमातून युवकांना हरित कौशल्यांचे प्रशिक्षण, पर्यावरणपूरक नवकल्पनांना प्रोत्साहन आणि समुदायाधारित हवामान कृतीची संधी उपलब्ध करून देण्याचे उद्दिष्ट आहे.
ब्रिटिश कौन्सिल आणि एचएसबीसी यांच्या ‘क्लायमेट स्किल्स ग्लोबल कोलॅबोरेशन ग्रँट्स’ अंतर्गत हा प्रकल्प राबविण्यात येत आहे. मुंबई विद्यापीठाच्या हवामान बदल आणि शाश्वतता अभ्यास केंद्राच्या समन्वयाने प्रकल्पाचे काम सुरू आहे. डॉ. अपर्णा फडके या प्रकल्पाचे नेतृत्व करत असून, प्रा. इंदू जॉर्ज आणि प्रा. स्मिता शुक्ला सहसमन्वयक म्हणून काम पाहत आहेत. ब्रिस्टल विद्यापीठातील संबंधित संशोधन संस्थांचेही या उपक्रमाला सहकार्य मिळत आहे.
सहा समुदाय प्रयोगशाळांमधून स्थानिक समस्यांचा अभ्यास
या प्रकल्पांतर्गत मुंबई महानगर प्रदेश आणि कोकणातील सहा समुदाय सहनिर्मिती प्रयोगशाळांच्या माध्यमातून पर्यावरणाशी संबंधित प्रश्नांचा अभ्यास केला जात आहे. स्थानिक नागरिकांचा सहभाग घेऊन समस्या समजून घेणे आणि त्यावर व्यवहार्य उपाय विकसित करणे, हा या प्रयोगशाळांचा मुख्य उद्देश आहे. घनकचरा व्यवस्थापन, हवामान बदलाशी जुळवून घेण्याची क्षमता आणि पर्यावरणपूरक जीवनशैली यांसारख्या विषयांना या उपक्रमात महत्त्व दिले जात आहे.
प्रकल्पाशी भारतातील आतापर्यंत ४१ संस्था जोडल्या गेल्याची माहिती देण्यात आली आहे. विविध संस्था, शैक्षणिक क्षेत्रातील तज्ज्ञ आणि स्थानिक समुदाय यांच्या सहकार्यामुळे हवामान बदलासंबंधी उपाययोजनांना व्यापक स्वरूप देण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
‘री-रूट शोकेस’मध्ये प्रकल्पाच्या कामाचा आढावा
प्रकल्पांतर्गत झालेल्या कामाचा आणि उपलब्धींचा आढावा घेण्यासाठी ‘री-रूट शोकेस’ हा विशेष कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला होता. या कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी मुंबई विद्यापीठाचे कुलगुरू प्रा. रवींद्र कुलकर्णी होते. घनकचरा व्यवस्थापन आणि हवामान बदलाच्या आव्हानांवर मात करण्यासाठी सामूहिक प्रयत्नांची गरज असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले. ब्रिस्टल विद्यापीठातील प्रा. अॅग्नेस नायरन तसेच ब्रिटिश कौन्सिलच्या राशी जैन आणि अनू थम्पी यांचीही कार्यक्रमाला उपस्थिती होती.
ब्रिस्टलच्या युवा प्रतिनिधींचा मुंबई दौरा
ब्रिस्टलमधील समुदायांचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या पाच युवा प्रतिनिधींनी १२ ते १६ ऑक्टोबरदरम्यान मुंबई विद्यापीठाला भेट दिली. या भेटीदरम्यान त्यांनी जुहू मोरा गाव आणि ठाणे घनकचरा व्यवस्थापनाशी संबंधित समुदाय प्रयोगशाळांना भेट देऊन स्थानिक नागरिकांशी संवाद साधला. या संवादातून स्थानिक पातळीवरील पर्यावरणीय प्रश्न आणि त्यावरील संभाव्य उपाय समजून घेण्याची संधी मिळाली.
मुंबई विद्यापीठाचे विद्यार्थी ब्रिस्टलला जाणार
२९ ऑक्टोबर ते ५ नोव्हेंबर या कालावधीत मुंबई विद्यापीठाचे पाच विद्यार्थी प्रतिनिधी डॉ. अपर्णा फडके यांच्या नेतृत्वाखाली ब्रिस्टलला भेट देणार आहेत. या दौऱ्यात तेथील समुदायाधारित हवामान अनुकूलन पद्धतींचा अभ्यास करून अनुभवांची देवाणघेवाण केली जाणार आहे.
एकूणच, ‘कूल क्रायम्ब’ प्रकल्पातून शिक्षणसंस्था, युवक आणि स्थानिक समुदाय यांना एकत्र आणून हवामान बदलाच्या समस्यांवर उपाय शोधण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. हरित कौशल्ये, पर्यावरणपूरक नवकल्पना आणि स्थानिक सहभाग यांवर आधारित हे सहकार्य भविष्यातील शाश्वत विकासासाठी महत्त्वाचे ठरू शकते. प्रत्यक्ष परिणाम मात्र प्रकल्पाच्या अंमलबजावणी आणि विकसित होणाऱ्या उपाययोजनांवर अवलंबून असतील.
Also Read: Pune’s Latest Information
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
About The Author
