मुंबईत मलेरिया आणि चिकनगुनियाच्या रुग्णांमध्ये मोठी वाढ, बीएमसीच्या आरोग्य अहवालातून माहिती
मुंबईत मलेरिया आणि चिकनगुनियाच्या रुग्णांमध्ये मोठी वाढ, बीएमसीच्या आरोग्य अहवालातून माहिती
बीएमसीच्या 2025 च्या मान्सून आरोग्य अहवालानुसार मुंबईत मलेरिया आणि चिकनगुनियाच्या रुग्णसंख्येत मोठी वाढ झाली आहे. हंगामी पावसाळा, अतिवृष्टी आणि सणावारामुळे हा वाढता प्रादुर्भाव होत असून, डॉक्टरांनी गंभीर आरोग्य धोक्यांची सूचना दिली आहे.
सायली मेमाणे
पुणे ३ सप्टेंबर २०२५ : मुंबई, देशाची आर्थिक राजधानी, पुन्हा एकदा पावसाळ्याच्या दिवसांमध्ये डासांमुळे होणाऱ्या आजारांच्या प्रादुर्भावाला सामोरे जात आहे. बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या (बीएमसी) ताज्या मान्सून आरोग्य अहवालानुसार जानेवारी ते ऑगस्ट 2025 दरम्यान मलेरिया, डेंग्यू आणि चिकनगुनियाच्या रुग्णांमध्ये मोठ्या प्रमाणात वाढ झाली आहे. अहवालानुसार, प्रत्येक वर्षी पावसाळ्याच्या काळात या आजारांचे प्रमाण वाढते, मात्र यंदा आकडेवारीत झालेली झपाट्याने वाढ आरोग्य विभाग आणि नागरिकांमध्ये चिंता निर्माण करणारी आहे.
बीएमसीच्या आकडेवारीनुसार यावर्षी जानेवारी ते ऑगस्टदरम्यान मलेरियाचे 5,706 रुग्ण नोंदवले गेले, जे मागील वर्षी याच कालावधीत 4,021 होते. डेंग्यूचे रुग्ण 1,979 वरून 2,319 वर पोहोचले. सर्वात मोठी वाढ चिकनगुनियामध्ये दिसून आली असून, 2024 मध्ये 210 असलेली रुग्णसंख्या यावर्षी 485 वर गेली आहे. आरोग्य अधिकाऱ्यांच्या मते, अतिवृष्टी, पाणी साचणे, अस्वच्छता आणि सणासुदीच्या काळात मोठ्या प्रमाणात होणारी गर्दी या आजारांच्या प्रसाराला कारणीभूत ठरत आहेत.
दरम्यान, काही आजारांमध्ये घटही झाली आहे. लेप्टोस्पायरोसिसचे रुग्ण मागील वर्षीच्या 553 वरून 471 वर आले आहेत. गॅस्ट्रोएन्टेरायटिसचे रुग्ण 6,133 वरून 5,774 पर्यंत घटले आहेत. कोविड-19 चे रुग्णदेखील 1,775 वरून 1,111 वर आले आहेत. मात्र, हिपॅटायटीसच्या रुग्णसंख्येत वाढ झाली असून ती 662 वरून 810 वर गेली आहे. ही आकडेवारी मुंबईसाठी आरोग्याच्या दृष्टीने मिश्र चित्र दर्शवते.
बीएमसीने या वाढत्या रुग्णसंख्येवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी अनेक उपाययोजना सुरू केल्या आहेत. एकूण 3,683 वैद्यकीय व्यावसायिकांना लवकर निदान आणि वेळेवर उपचारासाठी प्रशिक्षण देण्यात आले आहे. शहरात फॉगिंग, फ्युमिगेशन आणि जनजागृती मोहीमा राबविण्यात येत आहेत. नागरिकांनी स्वतःची काळजी घेणेही तेवढेच महत्त्वाचे असल्याचे बीएमसीने स्पष्ट केले आहे. पाणी साठू न देणे, डासांपासून बचावासाठी रेपेलंट्सचा वापर करणे आणि तापासारखी लक्षणे दिसल्यास त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घेणे या बाबींवर भर दिला जात आहे.
मुंबईतील डॉक्टरांनी मलेरिया आणि डेंग्यूच्या वाढत्या प्रकरणांबाबत गंभीर चिंता व्यक्त केली आहे. अनेक रुग्णांमध्ये या आजारांमुळे मूत्रपिंड आणि फुफ्फुसांवर दुष्परिणाम होत असल्याचे डॉक्टरांनी सांगितले. गंभीर रुग्णांमध्ये यकृतावर परिणाम झाल्याची प्रकरणे देखील समोर आली आहेत. सुदैवाने, यावर्षी अद्याप या आजारांमुळे एकाही रुग्णाचा मृत्यू झालेला नाही, मात्र गंभीर प्रकरणांची संख्या वाढल्याने आरोग्य यंत्रणेसाठी आव्हान निर्माण झाले आहे.
सध्या शहराची आरोग्य व्यवस्था आधीच ताणाखाली आहे आणि येणाऱ्या काही आठवड्यांमध्ये परिस्थिती आणखी कठीण होण्याची शक्यता डॉक्टरांनी वर्तवली आहे. अतिवृष्टी सुरू असताना आणि सणासुदीचा काळ चालू असताना रुग्णसंख्या वाढू शकते. त्यामुळे नागरिकांनी दक्षता घेणे, स्वच्छता राखणे आणि वेळेवर उपचार घेणे अत्यावश्यक असल्याचे वैद्यकीय तज्ज्ञांनी आवाहन केले आहे. ही परिस्थिती पुन्हा एकदा दाखवून देते की, दरवर्षी पावसाळ्यात डासांमुळे होणाऱ्या आजारांचा प्रादुर्भाव हा मुंबईसाठी एक गंभीर आरोग्य आव्हान ठरत आहे.
