मोहन भागवतांचे स्वदेशीचे आवाहन: आंतरराष्ट्रीय दबावाखाली नव्हे, स्वेच्छेने भारतासाठी स्वदेशी स्वीकारा
मोहन भागवतांचे स्वदेशीचे आवाहन: आंतरराष्ट्रीय दबावाखाली नव्हे, स्वेच्छेने भारतासाठी स्वदेशी स्वीकारा
डॉ. मोहन भागवत यांनी विज्ञान भवन येथे ‘संघ यात्रेची १०० वर्षे – नवीन क्षितिज’ कार्यक्रमात स्वदेशी, पंच परिवर्तन आणि धर्माचे महत्त्व सांगितले. त्यांनी भारताला आंतरराष्ट्रीय दबावाखाली नव्हे, तर स्वेच्छेने स्वदेशी स्वीकारण्याचे आवाहन केले.
सायली मेमाणे
पुणे २८ ऑगस्ट २०२५ : संघाचे प्रमुख डॉ. मोहन भागवत यांनी विज्ञान भवन येथे आयोजित ‘संघ यात्रेची १०० वर्षे – नवीन क्षितिज’ या कार्यक्रमात समाज, धर्म आणि स्वदेशी या मूल्यांवर विस्तृत भाषण केले. त्यांनी सांगितले की, समाज आणि जीवनातील संतुलन हेच खरे धर्म आहे, जे अतिरेकीपणापासून आपल्याला सुरक्षित ठेवते. भारताची परंपरा मध्यम मार्ग स्वीकारते आणि हीच आजच्या जगाची सर्वात मोठी गरज आहे. भागवतांनी सांगितले की, जगासमोर एक उदाहरण मांडण्यासाठी सामाजिक बदल घरापासून सुरू करावा लागतो आणि संघाने पंच परिवर्तन या दिशेने मार्गदर्शन केले आहे.
पंच परिवर्तनामध्ये कुटुंब ज्ञान, सामाजिक सौहार्द, पर्यावरण संरक्षण, आत्मसाक्षात्कार (स्वदेशी) आणि नागरी कर्तव्यांचा समावेश आहे. सरसंघचालक म्हणाले की, स्वावलंबी भारतासाठी स्वदेशीला प्राधान्य द्यावे आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापार कोणत्याही दबावाखाली नव्हे, तर केवळ स्वेच्छेने केला पाहिजे. त्यांनी संघाच्या स्वयंसेवक कार्याची माहिती दिली, ज्यामध्ये कोणत्याही वैयक्तिक फायद्याची अपेक्षा नसते, उलट स्वयंसेवक सामाजिक कार्यात आनंद अनुभवतात आणि यातून जीवनाचा अर्थ समजतो.
हिंदुत्वाच्या मूळ भावनेवर बोलताना भागवत यांनी स्पष्ट केले की, हिंदुत्व म्हणजे सत्य, प्रेम आणि आपलेपणा. जीवन स्वतःसाठी नाही, तर समाज आणि राष्ट्राच्या भल्यासाठी आहे. त्यामुळे भारताला जगात मार्गदर्शक भूमिका बजावावी लागते, ज्यातून विश्व कल्याणाचा विचार जन्माला येतो.
सरसंघचालकांनी जगाच्या सद्यस्थितीबद्दल चिंता व्यक्त केली. त्यांनी सांगितले की, जग धर्मांधता, कलह आणि अशांततेकडे जात आहे. उपभोगवादी आणि भौतिकवादी दृष्टिकोनामुळे मानवी जीवनातील शालीनता कमी झाली आहे. त्यांनी गांधीजींनी सांगितलेल्या सात सामाजिक पापांची आठवण करून दिली, ज्यामुळे समाजातील असंतुलन वाढले आहे.
भागवतांनी धर्माचा अर्थ स्पष्ट करत सांगितले की, धर्म पूजा किंवा कर्मकांडांपेक्षा अधिक आहे. धर्म जीवनातील संतुलन शिकवतो – समाज, निसर्ग आणि जगाशी संतुलित राहणे. धर्म हे मध्यम मार्ग आहे, जे अतिरेकीपणापासून वाचवते आणि जागतिक शांतता प्रस्थापित करण्यास मदत करते.
जागतिक संदर्भात, त्यांनी सांगितले की, पर्यावरण, आर्थिक असमानता आणि शांततेसाठी उपाय आवश्यक आहेत, परंतु उपाय खूप दूर आहेत. त्यामुळे संतुलित बुद्धी आणि धार्मिक दृष्टिकोन आवश्यक आहे. भारताने संयम राखला असून संकटाच्या वेळी दुसऱ्यांनाही मदत केली आहे. संघाचे उद्दिष्ट समाजात सद्भावना वाढवणे आणि समाजातील प्रत्येक स्तरावर चांगले कार्य करणाऱ्या सज्जन शक्तींशी जोडणे आहे.
मोहन भागवतांनी आपल्या भाषणात संघाच्या विश्वासार्हतेवर भर दिला. संघ जे बोलतो, समाज ऐकतो आणि त्यातून समाजातील बदल घडवून आणतो. संघाच्या शाखा सर्व भौगोलिक आणि सामाजिक स्तरावर पोहोचल्या पाहिजेत. संघाने समाजातील दुर्बल घटकांसाठी कार्य करणे, संस्कृतीचा आदर ठेवणे आणि स्वदेशीचा स्वीकार करणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले.
भागवतांनी विशेष आवाहन केले की, स्वदेशीचा मार्ग अवलंबावा, परदेशी दबावापासून मुक्त राहून भारताची संस्कृती, मूल्ये आणि सामाजिक बांधिलकी यावर आधारित एक आदर्श स्थापित करावा. त्यांनी सांगितले की, हेच मार्ग जागतिक सकारात्मकता आणि सुसंवादासाठी आवश्यक आहे.
