रेल्वे तिकीट बुकिंगमध्ये मोठा बदल! ऑगस्टपासून नवीन PRS सिस्टीम, वेटिंग तिकीट कन्फर्म होण्याचा अंदाज एका क्लिकवर

भारतीय रेल्वे ऑगस्टपासून नवीन पॅसेंजर रिझर्व्हेशन सिस्टीम (PRS) लागू करणार आहे. AI आधारित वेटिंग लिस्ट प्रेडिक्शन, जलद तिकीट बुकिंग आणि RailOne ॲपमुळे प्रवाशांना अधिक स्मार्ट सुविधा मिळणार आहेत.

पुणे ९ जून २०२६ : भारतीय रेल्वे आपल्या तिकीट बुकिंग व्यवस्थेत मोठी क्रांती घडवण्याच्या तयारीत आहे. येत्या ऑगस्ट महिन्यापासून रेल्वेची नवीन पॅसेंजर रिझर्व्हेशन सिस्टीम (PRS) टप्प्याटप्प्याने लागू केली जाणार असून, यामुळे तिकीट बुकिंगची संपूर्ण प्रक्रिया अधिक वेगवान, स्मार्ट आणि प्रवासी-अनुकूल होणार आहे. तब्बल चार दशकांहून अधिक काळ वापरात असलेल्या जुन्या आरक्षण यंत्रणेची जागा आता अत्याधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित नवीन प्रणाली घेणार आहे.

सध्या वापरली जाणारी पॅसेंजर रिझर्व्हेशन सिस्टीम 1986 मध्ये सुरू करण्यात आली होती. त्या काळातील गरजा लक्षात घेऊन तयार करण्यात आलेली ही प्रणाली आजच्या डिजिटल युगात वाढलेल्या प्रवासी संख्येसमोर मर्यादित ठरत होती. त्यामुळे रेल्वे प्रशासनाने नव्या तंत्रज्ञानासह अधिक सक्षम आणि जलद प्रणाली विकसित करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या बदलामुळे एकाच वेळी मोठ्या प्रमाणात तिकीट बुकिंग हाताळणे शक्य होणार असून सर्व्हरवरील ताणही कमी होईल.

भारतीय रेल्वेने 2002 मध्ये ऑनलाइन तिकीट बुकिंगची सुविधा सुरू केली होती. त्यानंतर डिजिटल व्यवहारांमध्ये मोठी वाढ झाली आहे. सध्या रेल्वेच्या एकूण तिकीट बुकिंगपैकी सुमारे 88 टक्के बुकिंग ऑनलाइन माध्यमातून होत असल्याचे सांगितले जाते. त्यामुळे आधुनिक आणि अधिक सक्षम आरक्षण प्रणालीची गरज निर्माण झाली होती. नवीन PRS प्रणालीमुळे प्रवाशांना जलद प्रतिसाद, कमी तांत्रिक अडचणी आणि अधिक विश्वासार्ह सेवा मिळण्याची अपेक्षा आहे.

रेल्वेच्या डिजिटल परिवर्तनाचा महत्त्वाचा भाग म्हणून RailOne ॲपलाही मोठा प्रतिसाद मिळत आहे. या ॲपच्या माध्यमातून तिकीट बुकिंग, तिकीट रद्द करणे, ट्रेनचे लाईव्ह स्टेटस तपासणे, प्लॅटफॉर्म आणि कोचची माहिती मिळवणे तसेच तक्रारी नोंदवणे अशा अनेक सुविधा एका ठिकाणी उपलब्ध आहेत. अल्पावधीतच या ॲपने कोट्यवधी डाउनलोड्सचा टप्पा गाठला असून लाखो प्रवासी दररोज त्याचा वापर करत आहेत.

या नवीन प्रणालीतील सर्वात महत्त्वाचे आणि आकर्षक वैशिष्ट्य म्हणजे कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर आधारित वेटिंग लिस्ट प्रेडिक्शन सुविधा. आतापर्यंत वेटिंग तिकीट कन्फर्म होईल की नाही याबाबत प्रवाशांमध्ये अनिश्चितता असायची. मात्र आता एआय तंत्रज्ञानाच्या मदतीने तिकीट कन्फर्म होण्याची शक्यता अधिक अचूकपणे समजणार आहे. रेल्वेच्या माहितीनुसार, या सुविधेची अचूकता पूर्वी सुमारे 53 टक्के होती, ती आता 94 टक्क्यांपर्यंत वाढली आहे.

यामुळे प्रवाशांना प्रवासाचे नियोजन अधिक आत्मविश्वासाने करता येणार आहे. वेटिंग तिकीट कन्फर्म होण्याची शक्यता आधीच समजल्याने पर्यायी व्यवस्था करण्यासाठीही पुरेसा वेळ मिळणार आहे. विशेषतः सणासुदीच्या काळात आणि गर्दीच्या हंगामात ही सुविधा अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे.

ऑगस्टपासून नवीन PRS प्रणाली पूर्ण क्षमतेने लागू झाल्यानंतर रेल्वे तिकीट बुकिंग अधिक वेगवान, सुरक्षित आणि पारदर्शक होईल. भारतीय रेल्वेच्या डिजिटल आधुनिकीकरणाच्या दिशेने हे एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जात असून याचा थेट फायदा कोट्यवधी प्रवाशांना होणार आहे.

Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/

Twitter – https://x.com/NewsDotz

Also Read: Pune’s Latest Information

FacebookWhatsAppXTelegramThreadsLinkedInGmailShare

About The Author

Sayali Memane

Sayali Memane is a Pune-based journalist at NewsDotz, covering Maharashtra news, current affairs, and trending updates. She focuses on clear, factual, and fast digital reporting, delivering reliable news content tailored for modern audiences across platforms.

See author's posts