आळंदी कार्तिकी यात्रेला लाखो वारकरी; इंद्रायणी घाट धार्मिक वातावरणाने दुमदुमला

आळंदीतील कार्तिकी यात्रेल ocasión लाखो वारकरी दाखल; इंद्रायणी घाट धार्मिक जयघोष, टाळ-मृदुंगाच्या नादाने भरून गेला. संत ज्ञानेश्वर महाराजांच्या संजीवन समाधी सोहळ्याची तयारी जोरात.

सायली मेमाणे

१५ नोव्हेंबर २०२५ आळंदीतील कार्तिकी यात्रेला सुरुवात होताच ज्ञानेश्वरांच्या भूमीत पुन्हा एकदा भक्तीची लहर उसळली आहे. कार्तिकी एकादशीच्या निमित्ताने आणि येत्या 17 तारखेला होणाऱ्या संत ज्ञानेश्वर महाराजांच्या संजीवन समाधी सोहळ्यासाठी राज्यभरातून लाखो वारकरी आळंदीमध्ये दाखल झाले आहेत. पांढरे फडफडणारे अश्वत्थरूपी वेश, डोक्यावर टिळा, हातात टाळ-मृदुंग आणि ओठांवर “ज्ञानबा-तुकाराम”चा अखंड जयघोष असा भक्तिभावाचा संगम पाहण्यासाठी इंद्रायणीच्या काठावर अवर्णनीय वातावरण निर्माण झाले आहे.

इंद्रायणी नदीचा घाट वारकऱ्यांनी अक्षरशः फुलून गेला आहे. घाटावर पवित्र स्नान, अभंग वाचन, कीर्तन आणि सामुदायिक भजनाचा अखंड नाद ऐकू येत आहे. अनेक वारकरी दीर्घ प्रवास करून येथे पोहोचले असून, थकवा असूनही त्यांच्या चेहऱ्यावर अपार आनंद आणि भक्तिभाव दिसत आहे. नदीकिनारी उभारलेल्या पांडवड्या, देऊळ परिसरातील रांगोळ्या, दीप आणि सजावट यामुळे संपूर्ण आळंदी आध्यात्मिक रंगात न्हाऊन निघाली आहे.

संत ज्ञानेश्वर महाराजांच्या संजीवन समाधीचा सोहळा हा महाराष्ट्रातील वैष्णव परंपरेतील अत्यंत महत्त्वाचा धार्मिक पर्व मानला जातो. त्यामुळे प्रत्येक वर्षी राज्याच्या कानाकोपऱ्यातून वारकरी, दिंड्या आणि भक्तगट येथे मोठ्या संख्येने पोहोचतात. यंदाही त्याला अपवाद नाही. पुणे, नगर, सोलापूर, विदर्भ, मराठवाडा, खानदेश, कोकण अशा विविध भागांतून आलेल्या वारीमुळे संपूर्ण शहर भक्तांनी गजबजले आहे. रस्त्यांवर, घाटांवर आणि मंदिर परिसरात सर्वत्र दिंड्यांच्या टाळ-मृदुंगांचा मंजुळ नाद गुंजत आहे.

इंद्रायणी घाटावर तर भक्तीमय वातावरणाचे शिखरच गाठले आहे. अनेक वारकरी पहाटेपासून स्नान व पूजा अर्चा करण्यासाठी घाटावर गर्दी करत आहेत. नदीकिनारी बसून अभंग गाणारे गट, दिंड्यांच्या वारीसोबत चालणारे भजनकार, रिंगणात टाळ कानी पकडून नाचणारे वारकरी—हे सर्व दृश्य पाहणारे हजारो पर्यटकही तितकेच भारावलेले दिसतात. “ज्ञानोबा माउली” आणि “तुकाराम महाराज की जय” अशा जयघोषांनी इंद्रायणी घाट दुमदुमून जात आहे.

यात्रेसाठी प्रशासनानेही मोठ्या प्रमाणात तयारी केली आहे. सुरक्षा, स्वच्छता, वाहतूक व्यवस्थापन, वैद्यकीय सुविधा, पाणीपुरवठा आणि अन्नदान व्यवस्थेसाठी शेकडो स्वयंसेवक आणि कर्मचारी तैनात करण्यात आले आहेत. घाट परिसरात सीसीटीव्ही, बॅरिकेडिंग आणि नियंत्रण कक्ष उभारण्यात आले आहेत. आपत्कालीन सेवांसाठी रुग्णवाहिका आणि आपत्कालीन प्रतिसाद पथके सतत कार्यरत आहेत.

वारकरी परंपरा ही महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक इतिहासाचा अविभाज्य भाग असून, आळंदीतील कार्तिकी यात्रा ही त्या परंपरेची साक्ष देणारी अनोखी अनुभूती आहे. भक्तिभावाने, समर्पणाने आणि साधेपणाने भरलेला हा सोहळा दरवर्षी लाखो भाविकांना आकर्षित करतो. यावर्षीही तेच दृश्य पाहायला मिळत आहे. शहरातील प्रत्येक गल्ली, प्रत्येक रस्ता आणि प्रत्येक घाट भक्तीने ओथंबून वाहताना दिसत आहे.

आळंदीमध्ये सध्या जिथे नजर जाईल तिथे फक्त वारकरी, टाळ-मृदुंगाचा नाद आणि भक्तिभावाने भारलेलं वातावरण अनुभवायला मिळत आहे. इंद्रायणी नदीकाठी उभा राहून अनेक वारकरी “माउलींच्या चरणाशी जोडला गेलेला हा क्षण जीवनातील सर्वांत पवित्र आहे,” असे सांगताना दिसतात. कार्तिकी वारीचा हा भक्तिमय आनंद शहराला पुन्हा एकदा अध्यात्मिक तेजाने उजळवत आहे.

Do-follow Links:
Instagram
YouTube
Facebook
Twitter

Also Read More About Pune

About The Author

Sayali Memane

Sayali Memane is a Pune-based journalist at NewsDotz, covering Maharashtra news, current affairs, and trending updates. She focuses on clear, factual, and fast digital reporting, delivering reliable news content tailored for modern audiences across platforms.

See author's posts