वन्य प्राण्यांचा वाढता धोका: 10 महिन्यांत 47 मृत्यू, पाच वर्षांत 377 जणांचा बळी
वन्य प्राण्यांचा वाढता धोका: 10 महिन्यांत 47 मृत्यू, पाच वर्षांत 377 जणांचा बळी
मानवी वसाहतींमध्ये वाघ-बिबट्यांचा वाढता वावर चिंताजनक; 10 महिन्यांत 47 मृत्यू, पाच वर्षांत 377 जणांचा बळी, वनविभागाची धक्कादायक आकडेवारी.
पुणे २२ डिसेंबर २०२५ : राज्यात मानवी वसाहतींमध्ये वन्य प्राण्यांचा वावर वाढत चालल्यामुळे मानव आणि वन्यजीव संघर्ष अधिक तीव्र होत असल्याचे चित्र समोर आले आहे. विशेषतः वाघ आणि बिबट्यांच्या हल्ल्यांमध्ये मागील दहा महिन्यांत तब्बल 47 जणांचा मृत्यू झाल्याची धक्कादायक नोंद वनविभागाच्या आकडेवारीत आढळून आली आहे. ही संख्या केवळ एका वर्षापेक्षा कमी कालावधीतील असल्यामुळे परिस्थिती किती गंभीर आहे, हे स्पष्ट होते. वनविभागाच्या डायरीनुसार गेल्या पाच वर्षांत वन्य प्राण्यांच्या हल्ल्यांत एकूण 377 जणांचा बळी गेला आहे, ही बाब प्रशासनासह समाजासाठीही चिंतेचा विषय ठरत आहे.
वनविभागाच्या नोंदी पाहिल्यास, वाघांच्या हल्ल्यांत सर्वाधिक म्हणजे 250 जणांचा मृत्यू झाला असून, बिबट्यांच्या हल्ल्यांत 87 जणांनी जीव गमावला आहे. उर्वरित मृत्यू हे इतर वन्य प्राण्यांच्या हल्ल्यांत झाले असल्याचे समोर आले आहे. राज्यातील अनेक जंगलालगतच्या गावांमध्ये तसेच शेतीप्रधान भागांमध्ये या घटनांचे प्रमाण अधिक असल्याचे दिसून येते. शेतात काम करताना, जंगलातून लाकूड किंवा सरपण आणताना, तसेच सकाळी किंवा संध्याकाळी प्रवास करताना नागरिक या हल्ल्यांचे बळी ठरत आहेत.
वाघ आणि बिबट्यांव्यतिरिक्त रानडुक्कर, कोल्हे, तरस, रानगवा यांसारख्या वन्य प्राण्यांच्या हल्ल्यांमध्येही अनेक नागरिक गंभीर जखमी झाले आहेत. काही प्रकरणांमध्ये कायमस्वरूपी अपंगत्व येण्याच्या घटनाही समोर आल्या आहेत. मानवी वस्त्यांच्या जवळ या प्राण्यांचा वाढता वावर हा केवळ अपघाती नसून, त्यामागे जंगल क्षेत्रातील बदल, नैसर्गिक अधिवास कमी होणे आणि अन्नाच्या शोधात प्राणी मानवी परिसरात येणे ही प्रमुख कारणे मानली जात आहेत.
वन्य प्राण्यांचे नैसर्गिक अधिवास कमी होत चालल्यामुळे आणि जंगलालगत मानवी वसाहती विस्तारत असल्यामुळे मानव-वन्यजीव संघर्ष वाढत आहे. अनेक ठिकाणी जंगल क्षेत्रालगत शेती, वीटभट्ट्या, रस्ते आणि वसाहती निर्माण झाल्यामुळे प्राण्यांच्या हालचालींवर मर्यादा येत आहेत. परिणामी हे प्राणी अन्न आणि पाण्यासाठी मानवी वसाहतींकडे वळत असून, त्यातून हल्ल्यांच्या घटना वाढत आहेत.
या सतत वाढणाऱ्या घटनांमुळे ग्रामीण भागात भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. अनेक गावांमध्ये नागरिक रात्री घराबाहेर पडण्यास घाबरत आहेत. शेतकऱ्यांना शेतात जाणे धोकादायक वाटू लागले असून, काही ठिकाणी शाळकरी मुले आणि महिलांच्या सुरक्षेचा प्रश्नही गंभीर बनला आहे. वनविभागाकडून पिंजरे लावणे, गस्त वाढवणे आणि जनजागृती मोहीम राबवण्यात येत असली तरी घटनांमध्ये अपेक्षित घट दिसून येत नाही.
वन्यजीव संरक्षण आणि मानवी सुरक्षितता यामध्ये समतोल साधणे हे सध्या प्रशासनापुढील मोठे आव्हान ठरत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, दीर्घकालीन उपाययोजनांमध्ये जंगल संवर्धन, वन्य प्राण्यांसाठी सुरक्षित अधिवास, तसेच स्थानिक नागरिकांना योग्य प्रशिक्षण आणि तात्काळ मदत यंत्रणा उपलब्ध करून देणे गरजेचे आहे. अन्यथा, वन्य प्राण्यांचे हल्ले आणि त्यातून होणारी जीवितहानी भविष्यात आणखी वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
