बावधन बगाड यात्रा 2026: 16 वर्षांनंतर पूर्ण झाला नवस, विठ्ठल कदमांना बगाडाचा मान 300 वर्षांची परंपरा
बावधन बगाड यात्रा 2026: 16 वर्षांनंतर पूर्ण झाला नवस, विठ्ठल कदमांना बगाडाचा मान 300 वर्षांची परंपरा
सातारा जिल्ह्यातील बावधन येथील प्रसिद्ध बगाड यात्रेत यंदा विठ्ठल सोपान कदम यांना बगाड होण्याचा मान मिळाला. 300 वर्षांची परंपरा असलेल्या या यात्रेत नवस, नाथाचा कौल आणि भक्तीचा अनोखा संगम पाहायला मिळतो.
पुणे ०८ मार्च २०२६ : सातारा जिल्ह्यातील वाई तालुक्यातील बावधन गावातील प्रसिद्ध बगाड यात्रा यंदाही लाखो भाविकांच्या उपस्थितीत उत्साहात पार पडली. सुमारे 300 वर्षांची परंपरा असलेली ही यात्रा महाराष्ट्रातील सर्वात मोठ्या आणि वैशिष्ट्यपूर्ण धार्मिक सोहळ्यांपैकी एक मानली जाते. काशीनाथाचं चांगभलं म्हणत भाविकांनी गुलालाची उधळण करत भैरवनाथाच्या नावाचा जयघोष केला आणि भक्तिभावाने बगाडाचे दर्शन घेत नवस फेडले. गावकऱ्यांची एकी, श्रद्धा आणि समृद्ध संस्कृतीचा संगम या यात्रेत पाहायला मिळतो.
बावधनच्या बगाड यात्रेचे मुख्य आकर्षण म्हणजे पारंपरिक बगाड सोहळा. या यात्रेत भैरवनाथाचा विवाह सोहळा, छबिना, मिरवणूक आणि बगाड हा अत्यंत महत्त्वाचा धार्मिक विधी मानला जातो. अनेक भाविक आपल्या मनोकामना पूर्ण होण्यासाठी देवाकडे नवस करतात आणि नवस पूर्ण झाल्यानंतर बगाडाच्या माध्यमातून तो नवस फेडतात. त्यामुळे या सोहळ्याला गावातील प्रत्येक कुटुंबाची भावनिक आणि धार्मिक जोड असते.
बगाड्या म्हणजे बगाडाचा मानकरी ठरवण्याची पद्धतही अत्यंत अनोखी आणि पारंपरिक आहे. होळी पौर्णिमेच्या दिवशी मध्यरात्री बावधन येथील श्री काळभैरवनाथ मंदिरात हा निर्णय घेतला जातो. मंदिरात सर्व नवसकरी भक्त एकत्र जमतात आणि वातावरणात दैवी शांतता पसरलेली असते. मंदिरातील पुजारी पारंपरिक पद्धतीने देवाला कौल लावतात. ज्या भाविकांनी नवस केलेला असतो ते सर्व देवासमोर ओळीने बसतात आणि प्रत्येकाच्या नावाने कौल लावला जातो.
कौल लावण्याच्या प्रक्रियेत गव्हाच्या दाण्यांचा उपयोग केला जातो. प्रत्येक नवसकऱ्याच्या नावाने पाच-पाच गहू ठेवले जातात. त्यात उजवा आणि डावा असा कौल असतो. डावा कौल लागल्यास त्या व्यक्तीला बगाड होण्याचा मान मिळत नाही, तर उजवा कौल लागल्यास त्या भाविकाला त्या वर्षीचा बगाड्या म्हणून निवडले जाते. देवाचा कौल ज्या व्यक्तीच्या बाजूने लागतो, त्यावेळी “काशीनाथाचं चांगभलं” असा जयघोष करत संपूर्ण परिसर दुमदुमून जातो.
यंदाच्या यात्रेत नवस फेडण्यासाठी एकूण 61 भाविक कौलासाठी बसले होते. त्यापैकी 37व्या क्रमांकावर असलेल्या विठ्ठल सोपान कदम यांच्या बाजूने देवाचा कौल लागल्याने त्यांना बगाड होण्याचा मान मिळाला. हा मान केवळ धार्मिक सन्मान नसून भक्ती, श्रद्धा आणि देवाच्या कृपेची पावती मानली जाते.
विठ्ठल सोपान कदम यांनी 2010 साली आपल्या भावाच्या प्रकृतीसाठी काशीनाथाकडे नवस केला होता. त्या वेळी त्यांचे भाऊ रविंद्र सोपान कदम यांची प्रकृती गंभीर होती. भावाची प्रकृती सुधारावी यासाठी त्यांनी देवाकडे साकडे घातले होते. त्यानंतर दरवर्षी ते नवस फेडण्यासाठी कौल लावत होते. तब्बल 16 वर्षांनंतर यंदा देवाचा कौल त्यांच्या बाजूने लागला आणि त्यांना बगाड होण्याचा मान मिळाला.
या घटनेमुळे गावात बंधुप्रेमाचे अनोखे उदाहरण पाहायला मिळाले. विशेष म्हणजे विठ्ठल कदम यांचे भाऊ रविंद्र कदम यांनाही यापूर्वी बगाड होण्याचा मान मिळाला होता. त्यामुळे या कुटुंबावर नाथांची विशेष कृपा असल्याची भावना गावकऱ्यांमध्ये व्यक्त होत आहे.
बावधनची बगाड यात्रा ही केवळ धार्मिक परंपरा नसून गावातील सामाजिक एकीचे प्रतीक मानली जाते. शेकडो वर्षांपासून ही परंपरा जपली जात असून दरवर्षी हजारो भाविक श्रद्धेने या यात्रेत सहभागी होतात. भक्ती, श्रद्धा आणि परंपरेचा अनोखा संगम असलेली ही यात्रा महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वाचा भाग मानली जाते.
Follow us on our social media handles:
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
