Foreign Direct Investment: FDI नियम बदलताच भारतात ₹4,895 कोटींच्या 29 गुंतवणुकी IT, AI आणि मॅन्युफॅक्चरिंगला फायदा

केंद्र सरकारने मे 2026 मध्ये FDI नियमांमध्ये केलेल्या बदलानंतर भारतात ₹4,895.65 कोटींच्या 29 परकीय गुंतवणुकींची नोंद झाली आहे. IT, AI, मॅन्युफॅक्चरिंग, फार्मा, डेटा सेंटर आणि ट्रान्सपोर्ट क्षेत्रात या गुंतवणुकीचा ओघ दिसत आहे.

पुणे 24 ऑगस्ट 2026 : भारतीय अर्थव्यवस्थेत परकीय गुंतवणुकीचा ओघ वाढवण्यासाठी केंद्र सरकारने केलेल्या FDI नियमांमधील बदलांचा प्राथमिक परिणाम दिसू लागला आहे. सुधारित नियम लागू झाल्यानंतर भारतात आतापर्यंत 29 परकीय थेट गुंतवणूक व्यवहारांची नोंद झाली असून त्यामध्ये प्रस्तावित गुंतवणुकीची रक्कम तब्बल ₹4,895.65 कोटी आहे. विशेष म्हणजे माहिती तंत्रज्ञान, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स, उत्पादन, औषधनिर्मिती आणि डेटा सेंटरसारख्या महत्त्वाच्या क्षेत्रांमध्ये ही गुंतवणूक होत आहे.

केंद्र सरकारने मे 2026 मध्ये FDI संदर्भातील नियमांमध्ये महत्त्वपूर्ण बदल केले. यापूर्वी भारताशी भूसीमा असलेल्या देशांशी संबंधित अगदी अल्प भागीदारी असलेल्या विदेशी गुंतवणूकदारांनाही अनेक प्रकरणांत सरकारी मंजुरीच्या प्रक्रियेतून जावे लागत होते. मात्र, सुधारित व्यवस्थेत काही विशिष्ट अटी पूर्ण करणाऱ्या विदेशी गुंतवणूकदारांसाठी ही प्रक्रिया सुलभ करण्यात आली आहे.

नव्या नियमानुसार भारताशी भूसीमा असलेल्या देशांतील लाभार्थी मालकी अर्थात beneficial ownership 10 टक्क्यांपर्यंत आणि non-controlling स्वरूपाची असेल, तर पात्र विदेशी गुंतवणूकदारांना संबंधित क्षेत्रात FDI परवानगी असलेल्या automatic route चा वापर करता येऊ शकतो. मात्र, यासाठी संबंधित क्षेत्रातील गुंतवणुकीची मर्यादा, प्रवेशाच्या अटी आणि रिपोर्टिंगशी संबंधित नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे.

या बदलाचा महत्त्वाचा फायदा म्हणजे प्रत्येक पात्र व्यवहारासाठी पूर्व सरकारी मंजुरी घेण्याची आवश्यकता कमी होऊ शकते. त्यामुळे गुंतवणुकीची प्रक्रिया वेगवान होणे, व्यवहारासाठी लागणारा वेळ कमी होणे आणि विदेशी गुंतवणूकदारांना धोरणात्मक स्पष्टता मिळणे अपेक्षित आहे.

सुधारित नियमांनंतर 20 ऑगस्टपर्यंत एकूण 29 FDI गुंतवणूक व्यवहारांची नोंद झाली असून त्यांची प्रस्तावित किंमत ₹4,895.65 कोटी आहे. या गुंतवणुकीत माहिती तंत्रज्ञान, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स, माहिती आणि संप्रेषण सेवा, मॅन्युफॅक्चरिंग, फार्मास्युटिकल्स, डेटा सेंटर्स आणि ट्रान्सपोर्ट सर्व्हिसेससारख्या क्षेत्रांचा समावेश आहे.

यामध्ये AI आणि डेटा सेंटरसारख्या वेगाने विकसित होणाऱ्या क्षेत्रांचा समावेश असणे विशेष महत्त्वाचे मानले जात आहे. भारत डिजिटल अर्थव्यवस्था आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स क्षेत्रातील क्षमता वाढवण्यावर भर देत आहे. त्यामुळे या क्षेत्रांमध्ये परकीय भांडवल आल्यास नवीन तंत्रज्ञान, पायाभूत सुविधा आणि रोजगारनिर्मितीला चालना मिळण्याची शक्यता आहे.

या 29 गुंतवणुकींशी संबंधित गुंतवणूकदार किंवा संस्था मॉरिशस, अमेरिका, दक्षिण कोरिया, जपान, सिंगापूर, लक्झेंबर्ग आणि केमन आयलंड्ससारख्या विविध ठिकाणी आधारित असल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे नव्या व्यवस्थेचा परिणाम केवळ एका देशातील गुंतवणुकीपुरता मर्यादित नसल्याचे दिसते.

मात्र, सरकारने नियमांमध्ये सवलत दिली म्हणजे भारताशी भूसीमा असलेल्या सर्व देशांतील कंपन्यांना सरसकट automatic route उपलब्ध झाला आहे, असा अर्थ होत नाही. चीन, हाँगकाँग किंवा भारताशी भूसीमा असलेल्या इतर देशांमध्ये थेट नोंदणीकृत संस्थांवरील निर्बंध कायम आहेत. सुधारित नियम मुख्यतः इतर देशांत नोंदणीकृत असलेल्या आणि मर्यादित non-controlling beneficial ownership असलेल्या पात्र विदेशी संस्थांना दिलासा देतात.

2020 मध्ये भारताने भूसीमा असलेल्या देशांतून येणाऱ्या गुंतवणुकीसाठी सरकारी मंजुरीची अट कठोर केली होती. त्यामागे भारतीय कंपन्यांचे संधीसाधू अधिग्रहण रोखण्याचा उद्देश होता. आता 2026 मधील बदलांमधून राष्ट्रीय सुरक्षेची चौकट कायम ठेवत पात्र परकीय गुंतवणुकीसाठी प्रक्रिया अधिक सुलभ करण्याचा प्रयत्न दिसून येतो.

₹4,895.65 कोटींच्या 29 गुंतवणुकींची सुरुवातीची नोंद या बदलांना मिळालेला सकारात्मक प्रतिसाद म्हणून पाहिली जात आहे. आगामी काळात या धोरणामुळे आणखी किती विदेशी भांडवल भारतात येते आणि मॅन्युफॅक्चरिंग, AI, फार्मा तसेच डेटा सेंटर क्षेत्राला त्याचा किती फायदा होतो, याकडे उद्योग क्षेत्राचे लक्ष असेल.

Also Read: Pune’s Latest Information
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/

Twitter – https://x.com/NewsDotz

Also Read: Pune’s Latest Information

About The Author

Sayali Memane

Sayali Memane is a Pune-based journalist at NewsDotz, covering Maharashtra news, current affairs, and trending updates. She focuses on clear, factual, and fast digital reporting, delivering reliable news content tailored for modern audiences across platforms.

See author's posts