Indian Railway: भारतीय रेल्वेचा नवा विक्रम! 422 किमी प्रवासात एकाच ट्रेनमधून 360 कंटेनरची वाहतूक
Indian Railway: भारतीय रेल्वेचा नवा विक्रम! 422 किमी प्रवासात एकाच ट्रेनमधून 360 कंटेनरची वाहतूक
भारतीय रेल्वेने JNPT ते वडोदरा मार्गावर डबल-स्टॅक लाँग-हॉल कंटेनर ट्रेन चालवत 422 किमी अंतरावर एकाच फेरीत 360 कंटेनरची वाहतूक केली. या प्रयोगामुळे मालवाहतूक वेगवान होण्यासह खर्च, इंधन वापर आणि कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यास मदत होणार आहे.
पुणे 24 ऑगस्ट 2026 : भारतीय रेल्वेने मालवाहतुकीच्या क्षेत्रात महत्त्वाची कामगिरी करत डबल-स्टॅक लाँग-हॉल कंटेनर ट्रेनचे यशस्वी संचालन केले आहे. जवाहरलाल नेहरू पोर्ट परिसरातून वडोदरा विभागातील वरणामा येथील कंटेनर कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया अर्थात CONCOR च्या टर्मिनलपर्यंत या ट्रेनने सुमारे 422 किलोमीटरचा प्रवास केला. या एका फेरीत तब्बल 360 TEU कंटेनरची वाहतूक करण्यात आली. मोठ्या प्रमाणावर मालाची एकाच वेळी वाहतूक करण्याच्या दृष्टीने हा प्रयोग भारतीय रेल्वेच्या मालवाहतूक व्यवस्थेसाठी महत्त्वाचा मानला जात आहे.
ही कंटेनर ट्रेन शुक्रवारी 21 ऑगस्ट रोजी सायंकाळी 7 वाजता JNPT परिसरातून रवाना झाल्याची माहिती देण्यात आली आहे. सुमारे 422 किलोमीटरचे अंतर पूर्ण करून ती वडोदरा विभागातील वरणामा येथील CONCOR च्या GCT टर्मिनलवर पोहोचली. एकाच ट्रेनद्वारे 360 TEU इतक्या क्षमतेची वाहतूक करण्यात आल्याने रेल्वेच्या फ्रेट ऑपरेशनमध्ये नव्या क्षमतेचे प्रदर्शन झाले आहे.
या लाँग-हॉल ट्रेनची रचना दोन स्वतंत्र डबल-स्टॅक कंटेनर रेक एकत्र जोडून करण्यात आली होती. उपलब्ध माहितीनुसार पहिल्या रेकचे एकूण वजन 1,817 टन होते, तर दुसऱ्या रेकचे वजन 2,105 टन होते. अशा प्रकारे दोन्ही रेकचे एकत्रित वजन 3,922 टन होते. दोन रेक एकाच ऑपरेशनमध्ये जोडल्यामुळे मोठ्या प्रमाणातील कंटेनर एकाच वेळी गंतव्यस्थानी पोहोचवणे शक्य झाले.
या पद्धतीमुळे भारतीय रेल्वेला मालवाहतुकीची कार्यक्षमता वाढवण्यास मदत होऊ शकते. दोन स्वतंत्र ट्रेन चालवण्याऐवजी लाँग-हॉल ऑपरेशनद्वारे मोठ्या प्रमाणात माल एकाच फेरीत हलवता येतो. त्यामुळे उपलब्ध रेल्वे मार्गाचा अधिक प्रभावी वापर करण्यासोबत लोकोमोटिव्ह आणि इतर संसाधनांच्या वापरातही कार्यक्षमता आणता येऊ शकते.
बंदरांमधून येणाऱ्या कंटेनरच्या वाहतुकीसाठी वेग आणि वेळेचे नियोजन अत्यंत महत्त्वाचे असते. मोठ्या प्रमाणात कंटेनर एकाच वेळी रेल्वेमार्गे बाहेर काढता आल्यास बंदर आणि टर्मिनलवरील कंटेनरचा ड्वेलिंग टाइम कमी करण्यास मदत होऊ शकते. यामुळे बंदरांवरील गर्दी कमी होऊन पुढील मालवाहतूक अधिक सुरळीत होण्याची अपेक्षा आहे.
या प्रयोगाचा आणखी एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे पर्यावरणपूरक मालवाहतूक. ही वाहतूक विद्युत रेल्वे प्रणालीच्या माध्यमातून करण्यात आल्याने रस्ते वाहतुकीच्या तुलनेत जीवाश्म इंधनावरील अवलंबित्व आणि कार्बन उत्सर्जन कमी करण्याच्या प्रयत्नांना मदत होऊ शकते. एवढ्या मोठ्या प्रमाणातील कंटेनर रस्त्याने वाहून नेण्यासाठी मोठ्या संख्येने ट्रकची आवश्यकता भासली असती.
ट्रकची संख्या कमी झाल्यास महामार्गांवरील वाहतूक कोंडी, डिझेलचा वापर आणि वाहनांमधून होणाऱ्या उत्सर्जनावरही सकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे रेल्वेची ही मालवाहतूक केवळ लॉजिस्टिक कार्यक्षमतेच्या दृष्टीनेच नव्हे, तर हरित आणि शाश्वत वाहतुकीच्या दृष्टीनेही महत्त्वाची ठरते.
भारतामध्ये बंदरे, औद्योगिक क्षेत्रे आणि मोठ्या लॉजिस्टिक टर्मिनलना रेल्वे नेटवर्कशी अधिक प्रभावीपणे जोडण्यावर भर दिला जात आहे. डबल-स्टॅक कंटेनर आणि लाँग-हॉल फ्रेट ऑपरेशनमुळे प्रत्येक फेरीतील मालवाहतूक क्षमता वाढवण्याची संधी उपलब्ध होते. याचा फायदा निर्यातदार, आयातदार आणि लॉजिस्टिक कंपन्यांना होऊ शकतो.
JNPT ते वडोदरा मार्गावरील 360 TEU कंटेनरची ही वाहतूक भारतीय रेल्वेच्या फ्रेट क्षेत्रातील क्षमतावाढीचे उदाहरण ठरत आहे. अशा ऑपरेशनचा विस्तार झाल्यास मालवाहतुकीचा वेळ आणि खर्च कमी करण्याबरोबरच देशातील बंदरांपासून औद्योगिक केंद्रांपर्यंतची पुरवठा साखळी अधिक वेगवान आणि कार्यक्षम होण्यास मदत होऊ शकते.
Also Read: Pune’s Latest Information
Instagram – https://www.instagram.com/newsdotz/
YouTube – https://www.youtube.com/@NewsDotz
Facebook – https://www.facebook.com/NewsDotz/
Twitter – https://x.com/NewsDotz
Also Read: Pune’s Latest Information
About The Author
